Supreme Court quashes lower court order for victim compensation due to procedural failure to verify actual damage. The court ruled that the obligation to compensate only applies to real, unremedied harm. Since the victim's property was fully recovered, the compensation order was invalid.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the lower court's order requiring the defendant to pay compensation to one victim because the court failed to verify the actual extent of the damage. The defendant argued that the stolen property had been fully recovered and returned to the victim, rendering the compensation order unnecessary. The court agreed, noting that the lower court ignored victim testimony and inspection records proving the loss was remedied, thus violating procedural requirements to check for real harm before ordering compensation.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 46 § 1 k.k.; Art. 7 k.p.k.; Art. 410 k.p.k.: The obligation to compensate for damage under Art. 46 § 1 k.k. applies only to damage that has not been remedied in whole or in part; a court must verify the actual state of the victim's loss before ordering compensation, and an order to compensate for non-existent damage is void.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III KK 27/13 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 marca 2013 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący)SSN Zbigniew PuszkarskiSSN Dorota Rysińska (sprawozdawca)Protokolant Jolanta Włostowska w sprawie J. S. skazanego z art. 279 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 14 marca 2013 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w T.z dnia 3 listopada 2011 r.
1. uchyla wyrok w zaskarżonej części dotyczącej orzeczenia obowiązku naprawienia szkody na rzecz M. B.;
2. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIEWyrokiem Sądu Rejonowego w T. z dnia 3 listopada 2012 r. J. S. został skazany za trzy pozostające w ciągu przestępstwa, zakwalifikowane na podstawie art. 279 § 1 k.k., popełnione na szkodę: S. S. (I.), M. B. (II.) i B. W. (IV.), oraz za przestępstwo opisane w art. 278 § 1 k.k., popełnione na szkodę P. W. (III.). Za przestępstwa te, na podstawie art. 86 § 1 i art. 91 § 2 k.k., wymierzono oskarżonemu łączne kary: pozbawienia wolości – w rozmiarze roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności, i grzywny – w rozmiarze 30 stawek po 20 zł każda, przy czym wykonanie kary pozbawienia wolności zostało oskarżonemu warunkowo zawieszone na okres 5 lat próby z oddaniem go pod dozór kuratora sądowego. Jednocześnie (w pkt. VI wyroku) Sąd Rejonowy, na podstawie art. 46 § 1 k.k., zobowiązał J. S. do naprawienia szkody, poprzez wpłatę na rzecz:
1) M. B. kwoty 600 zł oraz 2) B. W. kwoty 4.690 zł.Powyższy wyrok uprawomocnił się bez jego zaskarżenia.Obecnie wyrok ten, w części dotyczącej pkt. VI ppkt. 1., zaskarżył Prokurator Generalny kasacją wniesioną na korzyść J. S. Zarzucił w niej „rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 46 § 1 k.k., polegające na zobowiązaniu oskarżonego J. S. w pkt. VI ppkt. 1 wyroku do naprawienia szkody poprzez wpłatę na rzecz M. B. kwoty 600 zł, podczas gdy zabrane w celu przywłaszczenia na szkodę tego pokrzywdzonego mienie zostało w całości odzyskane i przekazane pokrzywdzonemu”. Na tak sformułowanej podstawie autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt. VI ppkt.
1. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja okazała się oczywiście zasadna, choć można zauważyć, że podniesiona w zarzucie obraza prawa materialnego, do której w istocie doszło, była efektem uchybień procesowych, dostrzeżonych dopiero w uzasadnieniu kasacji.Wyrok w odniesieniu do J. S. zapadł w trybie określonym w art. 387 § 1 i 2 k.p.k. Prokurator przystał na wniosek oskarżonego o dobrowolne poddanie się karze – wymierzonej z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, i złożył szczegółową propozycję co do wymiaru kar jednostkowych i kar łącznych, a nadto – tylko w sposób ogólny – co do zobowiązania oskarżonego do naprawienia szkody na mocy art. 46 § 1 k.k. Stanowisko to zaakceptował oskarżony (pokrzywdzeni nie byli obecni na rozprawie), a Sąd Rejonowy przedłożony wniosek uwzględnił.
Orzekając jednak, zgodnie z tym wnioskiem, w przedmiocie zobowiązania oskarżonego do naprawienia szkody, uchybił wynikającemu z art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. wymogowi dokładnego sprawdzenia, w jakim zakresie owa szkoda – a w istocie szkody wynikające z popełnienia czterech przestępstw, z pokrzywdzeniem czterech osób – nie została naprawiona. W efekcie powyższego, jak trafnie podnosi w uzasadnieniu skargi Prokurator Generalny, pominął Sąd Rejonowy treść zeznań pokrzywdzonego M. B. (k. 79 – 81) oraz treść protokołu oględzin (k. 90-91), z których to dowodów wynikało, że szkoda wyrządzona przestępstwem opisanym w pkt.
II została naprawiona w całości, ponieważ będące przedmiotem zaboru przedmioty zostały odnalezione w pobliżu miejsca kradzieży z włamaniem i od razu zwrócone pokrzywdzonemu. Nie zauważył Sąd Rejonowy z kolei, co autor kasacji sygnalizuje w jej uzasadnieniu (wskazując na art. 524 § 3 k.p.k. – jako przeszkodę zaskarżenia w tej części wyroku na niekorzyść oskarżonego), że jedynie w części została naprawiona szkoda wyrządzona pokrzywdzonemu P. W. przestępstwem opisanym w pkt. III.W świetle przedstawionych okoliczności należy przyznać rację Prokuratorowi Generalnemu, że zaskarżone rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w sposób rażący naruszyło wskazany w kasacji przepis prawa materialnego.
Obowiązek naprawienia szkody, przewidziany w unormowaniu art. 46 § 1 k.k., odnosi się bowiem tylko do szkody realnie wyrządzonej, a więc takiej, której nie naprawiono (w całości lub w części). W sytuacji, gdy – pomimo braku szkody po stronie pokrzywdzonego M. B. – Sąd Rejonowy orzekł o obowiązku jej naprawienia, pozostawało stwierdzić, że orzeczenie to podlega uchyleniu, bez potrzeby wydawania rozstrzygnięcia następczego. Z tych zatem powodów Sąd Najwyższy uwzględnił kasację w trybie określonym przepisem art. 535 § 5 k.p.k.