Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KK 212/21 Generato dall'IA

Supreme Court quashes appeal verdict for failure to consider exculpatory documents regarding justified mistake of law.

Numero d'incarto III KK 212/21
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the appellate court's verdict because it failed to consider critical documents proving the defendants acted under a justified mistake of law. The prosecution argued procedural errors, while the defense highlighted that a court order and email correspondence suggested the fence removal was legally authorized. The court ruled that ignoring these facts deprived the defendants of a fair appeal review and necessitated a retrial.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 433 § 2 k.p.k.; Art. 118 § 1 k.p.k.; Art. 433 § 2 k.p.k. in conjunction with Art. 109 § 2 k.p.w.; Art. 38 § 1 k.p.w.; Art. 118 § 1 k.p.k.; Art. 410 k.p.k.; Art. 82 § 1 k.p.w. in conjunction with Art. 410 k.p.k.; Art. 124 k.w.; Art. 29 k.k.; Art. 7 § 2 k.w. - A criminal appeal verdict must be quashed if the appellate court omits exculpatory circumstances such as a justified mistake of law, thereby depriving the accused of the opportunity for a proper appellate review.

Parole chiave

Generato dall'IA
criminal appeal justified mistake of law procedural error exculpatory circumstances quashing of verdict appellate review contractual defense danneggiamento

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 433 § 2 k.p.k.
art. 433 § 2 k.p.k. w zw.
Art. 118 § 1 k.p.k.
z art. 118 § 1 k.p.k. i art.
Art. 109 § 2 k.p.w.
z art. 109 § 2 k.p.w. w zw.
Art. 38 § 1 k.p.w.
z art. 38 § 1 k.p.w. i w zw.
Art. 410 k.p.k.
118 § 1 k.p.k., art. 410 k.p.k. i art.
Art. 82 § 1 k.p.w.
i art. 82 § 1 k.p.w. w zw.
Art. 124 k.w.
i występku z art. 124 k.w.
Art. 29 k.k.
opisanego w treści art. 29 k.k.- błędu co do kontratypu, w postaci działania obu oskarżonych w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że zachodzi okoliczność wyłączająca bezprawność zachowania,- w odniesieniu do przypisanego R.T.S.
Art. 7 § 2 k.w.
i art. 7 § 2 k.w. poglądu wyrażonego przez Sąd Rejonowy, iż zachowania R.T.S.
art. 288 § 1 k.k
skazanych z art. 288 § 1 k.k.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III KK 212/21 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 września 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)‎SSN Piotr Mirek‎SSN Paweł Wiliński (sprawozdawca)Protokolant Elżbieta Wawer w sprawie R.T.S. i M.. skazanych z art. 288 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 września 2021 r. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego - na korzyść skazanych od wyroku Sądu Okręgowego w Z.z dnia 3 listopada 2020 r., sygn. akt II Ka (…) utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Z.z dnia 3 lipca 2020 r., sygn. akt II K (…) na podstawie art. 535 § 5 k.p.k. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę R.T.S. oraz M.S. Sądowi Okręgowemu w Z. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIER.T.S. i M.S. zostali oskarżeni o to, że w dniach 12-14 grudnia 2017 r. w Z., pow. (…), działając wspólnie i w porozumieniu dokonali uszkodzenia mienia w ten sposób, że dokonali wycięcia metalowych słupków oraz rozbiórki siatki ogrodzeniowej, powodując straty w łącznej kwocie 1200 zł na szkodę W.B., tj. o czyn z art. 288 § 1 k.k.Wyrokiem z dnia 3 lipca 2020 r., sygn. akt II K (…), Sąd Rejonowy w Z. uznał oskarżonych R.T.S. i M.S. za winnych tego, że:1.w dniu 12 grudnia 2017 roku w Z., województwa (…), działając wspólnie i w porozumieniu umyślnie dokonali uszkodzenia ogrodzenia w ten sposób, że zlecili wynajętym przez siebie osobom wycięcie trzech słupków ogrodzeniowych i demontaż siatki ogrodzeniowej o wartości 1002,35 zł na szkodę W.B., to jest czynu wyczerpującego znamiona występku z art. 288 § 1 k.k., za co wymierzył oskarżonym kary grzywny w wysokości 150 stawek dziennych, ustalając wysokość każdej stawki na kwotę 10 złotych;2.w dniu 14 grudnia 2017 roku w Z., województwa (…), działając wspólnie i w porozumieniu umyślnie dokonali uszkodzenia ogrodzenia w ten sposób, że zdemontowali siatkę ogrodzeniową o wartości 220,22 zł na szkodę W.

B., to jest czynu wyczerpującego znamiona wykroczenia z art. 124 §1 k.w., za co wymierzył oskarżonym kary grzywny w kwocie po 500 złotych.Nadto, Sąd I instancji zasądził od oskarżonych R.T.S. i M.S. solidarnie na rzecz W.B. tytułem obowiązku naprawienia szkody kwotę 1642,51 zł - w związku z popełnieniem występku z art. 288 § 1 k.k. oraz kwotę 647,50 zł - w związku z popełnieniem wykroczenia z art. 124 § 1 k.w.Po rozpoznaniu apelacji obrońców oskarżonych Sąd Okręgowy w Z. wyrokiem z dnia 3 listopada 2020 r., sygn. akt II Ka (…), utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu I instancji.Kasację od wskazanego wyżej wyroku Sądu odwoławczego wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżył wyrok w całości na korzyść oskarżonych R.T.S. i M.S. i zarzucił :

„rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 118 § 1 k.p.k. i art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 109 § 2 k.p.w. w zw. z art. 38 § 1 k.p.w. i w zw. z art. 118 § 1 k.p.k., art. 410 k.p.k. i art. 82 § 1 k.p.w. w zw. z art. 410 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k. i art. 107 § 3 k.p.w. oraz art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. i art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 82 § 1 k.p.w. w zw. z art. 109 § 1 k.p.w., polegające na zaniechaniu dokonania przez Sąd Okręgowy w Z. rzetelnej kontroli odwoławczej, zainicjowanej apelacją r.pr.

S.Z.– obrońcy oskarżonych R.T.S. i M.S., w części dotyczącej podniesionych w środku odwoławczym zarzutów obrazy przepisów prawa procesowego oraz na braku oceny przeprowadzonego w toku rozprawy odwoławczej dowodu z dokumentu w postaci wydruku korespondencji mailowej, prowadzonej pomiędzy oskarżonym M.S., a profesjonalnym pełnomocnikiem reprezentującym wnioskodawcę W.S. przed Sądem Rejonowym w Z. w sprawie o sygn. akt I Co (…), prowadzonej przeciwko W.B. i E.B. o świadczenie niepieniężne, co przy jednoczesnej akceptacji błędnego, rażąco naruszającego przepis prawa materialnego, tj. art. 29 k.k. i art. 7 § 2 k.w. poglądu wyrażonego przez Sąd Rejonowy, iż zachowania R.T.S. i M.S., wynikające z umocowania W.

S. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia 1 grudnia 2017 r., sygn.. akt I Co (…) do zdemontowania ogrodzenia z siatki nie stanowią:- w odniesieniu do przypisanego oskarżonym w pkt I.1. części dyspozytywnej wyroku Sądu Rejonowego przestępstwa z art. 288 § 1 k.k. opisanego w treści art. 29 k.k.- błędu co do kontratypu, w postaci działania obu oskarżonych w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że zachodzi okoliczność wyłączająca bezprawność zachowania,- w odniesieniu do przypisanego R.T.S. i M.S. w pkt I.2 części dyspozytywnej wyroku Sądu Rejonowego wykroczenia z art. 124 § 1 k.w., opisanego w art. 7 § 2 k.w.- błędu co do okoliczności stanowiącej znamię czynu zabronionego, skutkowało wydaniem przez Sąd Okręgowy niezasadnego orzeczenia utrzymującego w mocy w całości zaskarżony wyrok, podczas gdy należyta ocena podniesionych w apelacji obrońcy obu oskarżonych zarzutów obrazy prawa procesowego, w tym zwłaszcza art. 7 k.p.k., rozpatrywanych z uwzględnieniem treści art. 118 § 1 k.p.k. wraz z przeprowadzoną w sposób prawidłowy oceną dowodu w postaci wydruku korespondencji mailowej prowadzonej pomiędzy oskarżonym M.S., a profesjonalnym pełnomocnikiem reprezentującym wnioskodawcę W.S., winna prowadzić Sąd ad quem do konstatacji o konieczności wydania orzeczenia reformatoryjnego, przy czym wyrok Sądu odwoławczego w pisemnej części motywacyjnej nie czyni zadość wymogom stawianym treścią przepisu art. 457 § 3 k.p.k., art. 107 § 3 k.p.k. oraz art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. i art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 82 § 1 k.p.w. w zw. z art. 109 § 1 k.p.w., gdyż nie uzasadnia wyrażonego poglądu, dotyczącego braku podstaw do uwzględnienia, w tym zakresie, apelacji obrońcy oskarżonych oraz nie zawiera stanowiska Sądu Okręgowego odnośnie poczynionych na podstawie dowodu przeprowadzonego w toku rozprawy odwoławczej ustaleń faktycznych i dokonania oceny jego wiarygodności”.Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Z. i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Argumentacja przedstawiona w kasacji Prokuratora Generalnego okazała się oczywiście zasadna, co skutkowało skierowaniem sprawy, w celu rozpoznania kasacji, na posiedzenie wyznaczone w trybie art. 535 § 5 k.p.k.Należy podzielić stanowisko skarżącego wskazujące na rażącą obrazę przepisów postępowania, polegającą na przeprowadzeniu wadliwej, nierzetelnej kontroli odwoławczej orzeczenia Sądu Rejonowego w Z..Przypomnieć należy, że realizacja obowiązków wynikających z art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. wymaga nie tylko niepomijania żadnego zarzutu podniesionego w środku odwoławczym, lecz także rzetelnego ustosunkowania się do każdego z tych zarzutów oraz wykazania konkretnymi, znajdującymi oparcie w ujawnionych w sprawie okolicznościach, argumentami, dlaczego uznano poszczególne zarzuty zawarte we wniesionym środku odwoławczym za zasadne bądź też za bezzasadne (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2021 r., sygn. akt V KK 100/20).

Do naruszenia tych przepisów może zatem dojść nie tylko wtedy, gdy sąd drugiej instancji pomija w swoich rozważaniach zarzuty zawarte w apelacji, lecz również wtedy, gdy analizuje je w sposób ogólnikowy, pobieżny, odbiegający od standardów kontroli instancyjnej lub wręcz ogranicza się do ogólnikowego stwierdzenia, że zarzut jest zasadny lub że jest niezasadny (zob.m.in. następujące wyroki SN: z 8 maja 2019 r., III KK 62/18; z 24 kwietnia 2018 r., V KK 384/17, OSNKW 2018, Nr 9, poz. 59; z 8 grudnia 2016 r., II KK 244/16; z 5 marca 2013 r., II KK 142/12; z 6 czerwca 2006 r., V KK 413/05, OSNKW 2006, Nr 7-8, poz. 76).Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Sąd odwoławczy odpierając zarzuty obrońców oskarżonych podniesione w apelacjach ograniczył się jedynie do ogólnikowych, lapidarnych sformułowań odnoszących się do dokonanej przez Sąd I instancji oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz poczynionych na jej podstawie ustaleń faktycznych w sprawie. Nie przeprowadził wnikliwej kontroli instancyjnej w żądanym przez apelantów zakresie, ale poprzestał na lakonicznych twierdzeniach odnośnie do prawidłowej oceny materiału dowodowego dokonanej przez Sąd Rejonowy w Z., w szczególności w zakresie zeznań świadków.

Sąd odwoławczy zaniechał w szczególności przedstawienia rzeczowej i przekonującej argumentacji dyskredytującej argumentację obrońcy sygnalizującą zaistnienie na gruncie przedmiotowej sprawy kontratypu działania oskarżonych w usprawiedliwionym błędnym przekonaniu, że zachodzi okoliczność wyłączająca bezprawność przypisanych im punkcie I.1. i I.2. wyroku Sądu I instancji zachowań. Uznając za słuszne rozstrzygnięcie Sądu meriti w zakresie przypisania oskarżonym R. i M.S. przestępstwa z art. 288 § 1 k.k. i występku z art. 124 k.w.

Sąd ad quem pominął zupełnie wynikające z dokumentów zalegających w aktach sprawy okoliczności, że w dacie przypisanych oskarżonym czynów istniał tytuł wykonawczy w postaci postanowienia Sądu Okręgowego w Z. z dniu 10 stycznia 2017 r., sygn. akt I Cz (…), zaopatrzony w klauzulę wykonalności nadaną w dniu 28 marca 2017 r., nakazujący zdemontowanie ogrodzenia z siatki. Nie nadał również odpowiedniego znaczenia postanowieniu Sądu Rejonowego w Z. z dnia 1 grudnia 2017 r., sygn. akt I Co (…), na mocy którego udzielono W. S. umocowania do dokonania na koszt dłużników W.B. i E.B. czynności określonej w powołanym wyżej tytule wykonawczym.

Wreszcie zupełnie nie wypowiedział się odnośnie zawnioskowanego w apelacji i dopuszczonego w toku rozprawy odwoławczej dowodu z dokumentu w postaci korespondencji mailowej prowadzonej pomiędzy oskarżonym M.S., a profesjonalnym pełnomocnikiem reprezentującym W.S., z którego wynika, że ww. pełnomocnik zapewniał M.S. o możliwości dokonania zlecenia demontażu ogrodzenia w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego w Z. z dnia 1 grudnia 2017 r., sygn. akt I Co (…). Co prawda, jak trafnie wskazał skarżący, stroną postępowania cywilnego był W.S., to jednak nie ulega wątpliwości, że z uwagi na aktualny stan jego zdrowia rzeczywistymi kontaktami z pełnomocnikiem zajmował się M.S..Wynikające z powołanych wyżej dokumentów okoliczności mają niebagatelne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, w tym rozważenia istnienia podstaw do przyjęcia postulowanego przez skarżących działania oskarżonych w usprawiedliwionym błędzie co do okoliczności wyłączających bezprawność podjętych przez nich działań.

Jak podkreśla się w orzecznictwie Sądu Najwyższego - kontratyp, o którym mowa w art. 29 k.k. w postaci "okoliczności wyłączającej bezprawność", może polegać na usprawiedliwionym błędnym przekonaniu sprawcy o działaniu w ramach uprawnień i obowiązków (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 października 2016 r., sygn. V KK 117/16). Odnośnie do przypisanego wykroczenia Sąd powinien natomiast poczynić rozważania na gruncie art. 7 § 2 k.w.Powyższe uwagi dają podstawę do przyjęcia, że wyrok Sądu odwoławczego zapadł w istocie z naruszeniem wymienionych w kasacji przepisów proceduralnych.

Naruszenia te miały charakter rażący i mający oczywisty, istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku albowiem pozbawiły de facto oskarżonych możliwości poddania ocen i ustaleń Sądu Rejonowego realnej, prawidłowej kontroli apelacyjnej, przedwcześnie doprowadzając do wniosku, że orzeczenie Sądu meriti jest prawidłowe. Przedstawione wyżej uchybienia Sądu II instancji musiały finalnie skutkować uchyleniem wyroku tegoż Sądu i przekazaniem sprawy Sądowi Okręgowemu w Z. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.Rozpoznając sprawę ponownie Sąd odwoławczy uwzględni przedstawione powyżej rozważania oraz przeprowadzi ponowną, rzetelną kontrolę apelacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, uwzględniając wskazane wyżej dowody z dokumentów w postaci wydanych w toku postępowań cywilnych orzeczeń sądowych oraz dokumentu z korespondencji mailowej prowadzonej pomiędzy oskarżonym M.S. a profesjonalnym pełnomocnikiem - r. pr.

M.K.K..Z uwagi na powyższe orzeczono jak w wyroku.as