Supreme Court dismisses cassation as obviously unfounded regarding judge impartiality in ordinary courts.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the defendant's cassation appeal as obviously unfounded, ruling that the lower court was not improperly seated. The defense argued that a judge appointed after the 2017 Judicial Council reform lacked impartiality, but the court held that such institutional flaws do not automatically invalidate ordinary court proceedings. The decision emphasized that specific evidence of bias is required for judges in lower courts, unlike the automatic presumption of impropriety for Supreme Court judges.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.; Art. 535 § 3 k.p.k.: A defect in the composition of a court of common jurisdiction does not constitute an absolute ground for appeal merely because the judge was nominated by the Judicial Council following the 2017 reform; specific circumstances demonstrating a lack of impartiality must be proven.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KK 211/24 POSTANOWIENIE Dnia 5 czerwca 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk w sprawie R. J. skazanego z art. 190 § 1 k.k. i inne w dniu 5 czerwca 2024 r., po rozpoznaniu, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 27 listopada 2023 r., sygn. akt II AKa 221/23 utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II K 1/23, p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego. [J.J.]
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 20 kwietnia 2023 roku, sygn. akt II K 1/23 R. J. uznany został za winnego popełnienia czynu z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., czynu z art. 160 § 1 k.k. i art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., czynu z art. 281 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., czynu z art. 191 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. za co wymierzono mu karę łączną 4 lat pozbawienia wolności oraz dwóch wykroczeń z art. 119 § 1 k.w. za które wymierzono mu kary grzywny po 200 zł. Nadto Sąd na poczet kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania, zasądził od Skarbu Państwa koszty obrony z urzędu i zwolnił od ponoszenia kosztów sądowych w całości.Od w/w wyroku apelacje złożyli obrońca R.
J. oraz oskarżyciel publiczny.Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 27 listopada 2023 roku, sygn. akt II AKa 221/23 utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Tarnowie z dnia 20 kwietnia 2023 roku, sygn. akt II K 1/23, a kosztami postępowania odwoławczego obciążył Skarb Państwa.Od rozstrzygnięcia Sądu II instancji nadzwyczajny środek zaskarżenia w postaci kasacji wywiódł obrońca skazanego R. J., zaskarżając wydany wyrok w całości - podnosząc, iż zachodzi bezwzględna przyczyna odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., bowiem Sąd ten był nienależycie obsadzony.
W pisemnej odpowiedzi na kasację Prokurator Rejonowy w Bochni wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego okazała się bezzasadna i to w stopniu oczywistym. Analiza akt postępowania karnego prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie nie zachodziła podnoszona przez obrońcę nienależyta obsada składu Sądu Apelacyjnego w Krakowie, która stanowiłaby bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.Obrońca skazanego podniósł, że wadliwość obsady Sądu odwoławczego wynikała z faktu, że w składzie tego sądu orzekał sędzia X.Y., który uzyskał nominację na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.W pierwszej kolejności należy podkreślić, że nie budzi wątpliwości Sądu Najwyższego wadliwość składu Krajowej Rady Sądownictwa po nowelizacji ustawy o KRS z 2017 r.
Pogłębioną argumentację w tym zakresie przedstawił Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, stwierdzając m.in., że: „Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz.
3) nie jest organem tożsamym z organem konstytucyjnym, którego skład i sposób wyłaniania reguluje Konstytucja RP, w szczególności w art. 187 ust. 1”.Z powyższego wynika m.in. fakt, że sędzia powołany przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa w obecnym kształcie nie korzysta już z funkcjonującego dotychczas in gremio oraz a priori domniemania niezawisłości i bezstronności. Z powyższego może wynikać niespełnienie przez sędziego minimalnego standardu gwarantującego stronom postępowania prawo do sądu w rozumieniu konstytucyjnym i konwencyjnym.
Należy wszak zwrócić uwagę, że w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20) uznano, że nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. może zachodzić wówczas, gdy wadliwość procesu powoływania prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu przepisów: art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, ale jedynie „w konkretnych okolicznościach”.Z kolei w cytowanej uchwale Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r. podkreślono, że „brak [jest] podstaw do przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przez Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.”.
Oznacza to, że dla udowodnienia zaistnienia nienależytej obsady sądu nie wystarczy wskazać na instytucjonalną nieprawidłowość powoływania sędziów na podstawie procedury konkursowej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa w składzie ustanowionym ustawą z 2017 r. Konieczne jest natomiast ustalenie in concreto, że sędzia nie gwarantuje chociażby minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości. To zaś należy uzasadnić odwołując się do testu, którego elementy zostały opisane w obu cytowanych uchwałach Sądu Najwyższego.W tym kontekście argumentacja obrońcy okazała się nieprawidłowa, skoro w przeważającej części odwołuje się do orzecznictwa w zakresie skutków wadliwości składu Krajowej Rady Sądownictwa po 2017 r. w odniesieniu do powołanych przy jej udziale sędziów Sądu Najwyższego.
Sytuacje te zasadniczo różnią się od siebie. O ile bowiem w przypadku sędziów Sądu Najwyższego, którzy uzyskali nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. nienależytą obsadę sądu przyjmuje się a priori, o tyle sytuacja taka nie zachodzi wobec sędziów sądu powszechnego (zob. pkt 2 uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22).W niniejszej sprawie – w której zarzuty nienależytej obsady sądu dotyczą sędziego Sądu Apelacyjnego, a zatem sądu powszechnego – konieczne jest wykazanie konkretnych (podkreślenie – SN) okoliczności dowodzących stronniczości sędziego, wynikających np. z tajnego sposobu obrad KRS w zakresie jego kandydatury, negatywnej opinii zgromadzenia ogólnego sędziów danego sądu, niekorzystnego dla kandydata porównania jego osiągnięć z osiągnięciami kontrkandydatów, krótkiej ścieżki jego awansu (zob. szerzej uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, s. 28-29).
Obrońca skazanego sygnalizując zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. nie wskazał na jakąkolwiek okoliczność chociażby uprawdopodabniającą brak bezstronności sędziego X.Y.W tym stanie rzeczy kasacja musiała zostać oddalona w formule kwalifikowanej – jako oczywiście bezzasadna w rozumieniu przepisu art. 535 § 3 k.p.k. W rozpoznawanej sprawie, niezależnie od już wyrażonego stanowiska, nie zachodzą także żadne inne tzw. bezwzględne przyczyny odwoławcze określone w art. 439 § 1 k.p.k.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji, o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego rozstrzygając zgodnie z treścią art. 637 § 1 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. [J.J.][a.ł]