Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KK 20/19 Generato dall'IA

Court dismissed double jeopardy claim as distinct gambling acts lacked identical intent and opportunity.

Numero d'incarto III KK 20/19
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court overturned the District Court's dismissal of proceedings against a defendant charged with 114 gambling offenses. The prosecution argued that these acts constituted the same criminal act as a prior conviction, invoking the principle of res judicata. The Court rejected this, ruling that the specific locations, times, and lack of a single continuous intent meant the acts were legally distinct.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 6 § 2 k.k.s.; Art. 113 § 1 k.k.s.: The principle of ne bis in idem does not apply when multiple acts, though similar in nature, are committed in different places and times without a single continuous intent or identical opportunity, thereby precluding the conclusion that they constitute the same criminal act.

Parole chiave

Generato dall'IA
ne bis in idem identical intent gambling offenses res judicata criminal proceedings distinct acts double jeopardy abuso di un impianto per l'elaborazione di dati

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 6 § 2 k.k.s.
Powołując się na obrazę art. 6 § 2 k.k.s., a także błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na błędnym uznaniu zachowań oskarżonego za jeden czyn oraz błędnym uznaniu, że zarzucane mu czyny mieszczą się w ramach czasowych przestępstwa przypisanego mu wyrokiem Sądu Rejonowego w O.
Art. 113 § 1 k.k.s.
z art. 113 § 1 k.k.s., umorzył postępowanie wobec M.
Art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.
, na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw.
Art. 433 § 2 k.p.k.
535 § 5 k.p.k., bez udziału stron.Ma rację skarżący, że Sąd odwoławczy rażąco naruszył przepis art. 433 § 2 k.p.k., co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia.
Art. 98 § 1 k.p.k.
z art. 98 § 1 k.p.k. w zw.
Art. 457 § 3 k.p.k.
z art. 457 § 3 k.p.k. w zw.
art. 107 § 1 k.k
oskarżonego z art. 107 § 1 k.k.s.
art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k
, na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.
art. 113 § 1 k.k
z art. 113 § 1 k.k.s., umorzył postępowanie wobec M.
art. 9 § 3 k.k

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III KK 20/19 POSTANOWIENIE Dnia 5 lutego 2020 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz (przewodniczący)‎SSN Jacek Błaszczyk‎SSN Piotr Mirek (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 5 lutego 2020 r., sprawy M. W. oskarżonego z art. 107 § 1 k.k.s. i in. z powodu kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego na niekorzyść od postanowienia Sądu Okręgowego w L. z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt V Kz (…), utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego L.z dnia 20 listopada 2017 r., sygn. akt III K (…), p o s t a n o w i ł uchylić zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w L. i sprawę przekazać temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIEPostanowieniem z dnia 20 listopada 2017 r., sygn. akt III K (…), Sąd Rejonowy w L. , na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., umorzył postępowanie wobec M. W., którego oskarżono o popełnienie 114 przestępstw z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. w. zw. z art. 37 § 1 pkt 2 k.k.s., wymienionych w pkt I-CXIV postanowienia, popełnionych w okresie od 3 września 2015 r. do 30 listopada 2016 r., z których każde polegać miało na tym, że wbrew przepisom określonym w art. 2 ust. 6, art. 3, art. 4 ust. 1a, art. 6 ust. 1, art. 9, art. 14 ust. 1, art. 23 ust. 1a oraz w art. 23a ust. 1 ustawy o grach hazardowych z dnia 19 listopada 2009 r., bez wymaganej prawem koncesji na prowadzenie kasyna i poza kasynem gry, urządzał i prowadził gry hazardowe na automatach do gier, czyniąc sobie z tego stałe źródło dochodu.Postanowienie Sądu Rejonowego zostało zaskarżone w całości na niekorzyść oskarżonego zażaleniami prokuratora i Naczelnika (…) Urzędu Celno – Skarbowego.

Powołując się na obrazę art. 6 § 2 k.k.s., a także błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na błędnym uznaniu zachowań oskarżonego za jeden czyn oraz błędnym uznaniu, że zarzucane mu czyny mieszczą się w ramach czasowych przestępstwa przypisanego mu wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 26 kwietnia 2017, sygn. II K (…), co z kolei skutkowało umorzeniem postępowania ze względu na wystąpienie powagi rzeczy osądzonej, skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Sąd Okręgowy w L. , postanowieniem z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt IV Kz (…), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.Kasację od tego postanowienia wniósł Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny, zaskarżając orzeczenie w całości na niekorzyść oskarżonego i zarzucając mu rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 98 § 1 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., polegające na zaniechaniu dokonania przez Sąd prawidłowej kontroli odwoławczej i nienależytym rozważeniu zarzutów podniesionych w zażaleniach prokuratora i Naczelnika (…) Urzędu Celno - Skarbowego oraz wspierającej ich argumentacji, w następstwie czego doszło do utrzymania w mocy wadliwego postanowienia sądu meriti, wydanego z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego tj. art. 6 § 2 k.k.s. i art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s. i w konsekwencji niezasadnego zaakceptowania błędnego poglądu, że czyny, których popełnienie zarzucono Maciejowi Wichlińskiemu w niniejszej sprawie, zostały popełnione w wykonaniu tego samego zamiaru i są tożsame z czynem, co do którego postępowanie karne przeciwko temu samemu oskarżonemu zostało prawomocnie zakończone wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K (…), w związku z czym zachodzą podstawy do umorzenia niniejszego postępowania z uwagi na zaistnienie ujemnej przesłanki w postaci powagi rzeczy osądzonej, podczas gdy prawidłowa wykładania prawa (art. 6 § 2 k.k.s.) prowadzi do odmiennych wniosków.

Na podstawie tak sformułowanego zarzutu Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia Sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w L. do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja jest oczywiście zasadna, a to w obecnym stanie prawnym pozwalało na uwzględnienie jej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., bez udziału stron.Ma rację skarżący, że Sąd odwoławczy rażąco naruszył przepis art. 433 § 2 k.p.k., co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego postanowienia.

Nienależyte rozważenie zarzutów podniesionych w zażaleniach skutkowało błędnym przyjęciem, że rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji nie zostało wydane z obrazą art. 6 § 2 k.k.s., której procesową konsekwencją był niezasadne umorzenie postępowania w oparciu o przepis art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w zw. z art. 113 k.k.s.Akceptując przyjęcie wystąpienia w niniejszej sprawie przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie postępowania - powagi rzeczy osądzonej, Sąd odwoławczy wskazał zarówno na ten sam zamiar, jak i taką samą sposobności, jako przesłanki uzasadniające zajecie takiego stanowiska.Argumentacja przedstawiona przez Sąd Okręgowy w jego rozwinięciu nie jest trafna.

Zasadniczą jej wadę stanowi ocenianie zachowania oskarżonego wyłącznie przez pryzmat prowadzenia działalności gospodarczej, co jest nieuprawnionym uproszczeniem.Sąd ad quem błędnie przyjął zaistnienie w niniejszej sprawie przeszkody procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej, czego przyczyną pierwotną była błędna wykładnia art. 6 § 2 k.k.s. Istota tego uchybienia sprowadzała się do wadliwego uznania zarówno przez Sąd pierwszej instancji, jak i przez Sąd odwoławczy, że w realiach rozpatrywanej sprawy oskarżony działał z tym samym zamiarem i w takich samych okolicznościach, co w przypadku przestępstwa przypisanego wyrokiem Sądu Rejonowego w O..Zagadnienie tożsamości czynu polegającego na urządzaniu gry hazardowej w postaci gry na automatach o charakterze losowym było przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 września 2018 r., V KK 415/18, (OSNKW 2018, z. 10, poz. 71), wskazał, że:

„skoro urządzanie gry hazardowej w postaci gry na automatach (art. 1 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h.) wymaga uzyskania koncesji na kasyno gry (art. 6 ust. 1 u.g.h.), a koncesja taka udzielana jest w odniesieniu do jednego kasyna, prowadzonego w ściśle określonym (geograficznie) miejscu (art. 41 ust. 1, art. 42 pkt 3 i art. 35 pkt 5 u.g.h.), to zachowanie osoby, która nie posiadając koncesji na prowadzenie kasyna podejmuje działanie w postaci urządzania gry na automatach w różnych miejscach (miejscowościach, lokalach), stanowi każdorazowo - od strony prawnokarnej - inny czyn, podjęty z zamiarem naruszenia tych przepisów w każdym z tych miejsc.

Zatem uprzednie prawomocne skazanie za przestępstwo skarbowe z art. 107 § 1 k.k.s., popełnione w innym miejscu, w warunkach czynu ciągłego (art. 6 § 2 k.k.s.), w którym czas jego popełnienia obejmuje czasokres popełnienia czynu z art. 107 § 1 k.k.s., co do którego toczy się jeszcze postępowanie karne skarbowe, nie stanowi w tym późniejszym procesie przeszkody procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej, albowiem nie jest spełniony warunek tożsamości czynów”.Powyższy pogląd został zaaprobowany w szeregu późniejszych orzeczeń Sądu Najwyższego i należy go również podzielić na gruncie niniejszej sprawy.Pod pojęciem „takiej samej sposobności” rozumieć należy wszelkie specyficzne okoliczności sprawy, które, mając charakter powtarzalny, w istotny sposób wpływają zarówno na decyzję o popełnieniu przestępstwa, jak i sposób jego popełnienia.

Jak słusznie podnosi się w literaturze, wskazując na różnicę między sformułowaniem „ten sam zamiar” oraz zwrotem „taki sam zamiar”, nie spełnia przesłanki subiektywnej czynu ciągłego przypadek, w którym sprawca podejmuje poszczególne zachowania z nowym, pojawiającym się przed rozpoczęciem kolejnych zachowań zamiarem. W takiej sytuacji sprawca działa wprawdzie z takim samym zamiarem, lecz w odniesieniu do każdego zachowania innym, co wyklucza spełnienie warunku tożsamości określonego w art. 6 § 2 k.k.s. (tak P. Kardas, Komentarz do art. 6 Kodeksu karnego skarbowego, teza 34 [w:] P. Kardas, G.

Łabuda, T. Razowski, Kodeks karny skarbowy. Komentarz, WKP 2017, Lex/el).Odnosząc powyższe do realiów rozstrzyganej sprawy należy wskazać, że oskarżony M. W. nie działał ani w ramach tego samego zamiaru, ani z wykorzystaniem takiej samej sposobności.Oskarżony miał opracowany ogólny plan działania, który wdrażał od przypadku do przypadku, zawierając umowy dotyczące nowych lokali i wykorzystując je jako salony gier. Nic nie wskazuje jednak na to, by podejmując zachowania, polegające na urządzaniu gier hazardowych w miejscach i w czasie, którego dotyczą zachowania opisane w pkt I-CXIV zaskarżonego postanowienia - działał w ramach tego samego zamiaru, co w przypadku zachowań, których dotyczy wyrok Sądu Rejonowego w O.

Brak przesłanek, które pozwalałyby przyjąć tożsamość strony podmiotowej tych zachowań – by każde z nich było objęte w jednym momencie tą samą świadomością i wolą sprawcy. Okoliczność taka nie może być domniemywana. O tożsamości zamiaru nie świadczą też okoliczności przedmiotowe – oskarżony podjął zarzucane mu zachowania w innym miejscu i o innym czasie, wynajmował lokal od innych podmiotów, korzystał z innych automatów.Nie sposób też uznać, by oskarżony wykorzystywał taką samą sposobność. Nie wystąpiły tutaj żadne specyficzne i powtarzalna okoliczności sprawy, które mogłyby świadczyć o występowaniu tego elementu.

W szczególności o występowaniu powyższej okoliczności nie świadczy podobieństwo poszczególnych zachowań, podejmowanych przez oskarżonego, co zdaje się sugerować Sąd odwoławczy. Zgodzić należy się z Sądem Najwyższym, który we wspomnianym wyroku z dnia 19 września 2018 r., V KK 415/18, wskazał, że w realiach spraw tego rodzaju co do zasady nie może być mowy o tym, by sprawca wykorzystywał sprzyjającą okazję, skoro w realizacji takich zachowań, jak urządzanie gier na automatach bez posiadania koncesji, nie ma żadnego elementu już istniejącego, albo takiego, który pojawia się na początkowym etapie realizacji czynu przestępczego i jest później wykorzystywany.

W takim razie sprawca niczego nie wykorzystuje dla realizacji znamion czynu zabronionego, a wykonuje od początku do końca czyn zabroniony według powstałego zamiaru.Mając powyższe na uwadze, nie można uznać, że przestępstwa, których dotyczyło postanowienie Sądu pierwszej instancji stanowią ten sam czyn w rozumieniu art. 6 § 2 k.k.s. co przestępstwo z art. 107 § 1 k.k.s. w zw. z art. 9 § 3 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. popełnione w okresie od 3 września 2015 r. do 27 czerwca 2016 r. i przypisane oskarżanemu wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K (…).

To z kolei sprawia, że nie wystąpiła ujemna przesłanka procesowa w postaci powagi rzeczy osądzonej.Dlatego też Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w L. i sprawę przekazał temu Sądowi do ponownego rozpoznania. W ponownym postępowaniu Sąd pierwszej instancji uwzględni wskazane zapatrywanie prawne, będące powodem wydania orzeczenia kasatoryjnego.