Supreme Court recuses judges from cassation case due to flawed appointment by the Judicial Council violating impartiality standards.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the defense's request to recuse three judges from a cassation case, ruling that their appointment by the Judicial Council violated impartiality standards. The defense argued that the judges' participation in the flawed 2017 Judicial Council procedure created an unavoidable conflict of interest. The court held that despite the judges' subjective lack of bias, the external perception of an improperly constituted bench necessitated their removal to uphold Article 6 of the ECHR.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 41 § 1 k.p.k.; Art. 6 ust. 1 EKPC; Art. 45 ust. 1 K.R.P.; When judges appointed by a Judicial Council established under a flawed 2017 law sit on a bench, the external perception of an impartial court is violated, requiring recusal regardless of subjective bias.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KK 181/25 POSTANOWIENIE Dnia 13 listopada 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk w sprawie A. C. i R. T. skazanych z art. 189 § 3 k.k. w zb. z art. 158 § 1 i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu 13 listopada 2025 r. wniosku obrońcy A. C. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Pawła Kołodziejskiego, sędziego Sądu Najwyższego Stanisława Stankiewicza oraz sędziego Sądu Najwyższego Igora Zgolińskiego od rozpoznania sprawy o sygn. akt III KK 181/25, na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. postanowił wyłączyć sędziów Sądu Najwyższego: Pawła Kołodziejskiego, Stanisława Stankiewicza oraz Igora Zgolińskiego od rozpoznania sprawy o sygn. akt III KK 181/25.
UZASADNIENIE
W dniu 26 marca 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęły kasacje obrońców skazanych od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 13 stycznia 2023 r., sygn. akt II AKa 156/22, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach z 17 grudnia 2021 r., sygn. akt III K 127/20.Do składu rozpoznającego tę sprawę na rozprawie, zarejestrowaną pod sygnaturą III KK 181/25, zostali wyznaczeni sędziowie Sądu Najwyższego: Paweł Kołodziejski, Stanisław Stankiewicz oraz Igor Zgoliński. Pismem z 21 sierpnia 2025 r. obrońca A. C. złożyła wniosek o wyłączenie sędziów Sądu Najwyższego:
Pawła Kołodziejskiego, Stanisława Stankiewicza oraz Igora Zgolińskiego, w trybie art. 41 § 1 k.p.k., od udziału w tej sprawie, wskazując na brak spełniania przez nich wymogów bezstronności i niezawisłości wynikający z faktu powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3).Sąd Najwyższy zważył, co następuje.W myśl art. 41 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt II KO 30/21 podniósł, że wyłączenie sędziego zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. powinno nastąpić nie tylko w sytuacji, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, iż mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, ale również wówczas, gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i uznania, że skład orzekający z udziałem sędziego nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą.
Taka właśnie sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie.Niewątpliwie bowiem okoliczności związane z uzyskaniem statusu sędziego Sądu Najwyższego przez Pawła Kołodziejskiego, Stanisława Stankiewicza oraz Igora Zgolińskiego, w następstwie brania udziału w postępowaniu przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. prowadziłyby, gdyby sędziowie ci zasiadali w składzie rozstrzygającym sprawę, do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC, standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej), w konsekwencji do uznania, że sąd z ich udziałem będzie sądem nienależycie obsadzonym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Stanowisko to wynika z analizy dotychczasowego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (por. orzeczenia ETPC w sprawach: Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga 43447/19, Dolińska - Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, skarga 49868/19 oraz Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce, skarga 1469/20) i Sądu Najwyższego (por. uchwała połączonych Izb Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. BSA I-4110-1/2020, OSNK 2020, z. 2, poz. 7; uchwała Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22; postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 września 2021 r., I KZ 29/21; 13 października 2021 r., II KO 30/21; 28 września 2022 r., IV KK 333/22; 27 lutego 2023 r., II KB 10/22).
Z uwagi na to, że szerokie uzasadnienie w tym przedmiocie zawarto w pisemnych motywach przywołanych orzeczeń, ponowne przytaczanie tej argumentacji nie jest konieczne w sytuacji, w której Sąd Najwyższy rozpoznający wniosek w całości argumenty te aprobuje.W zaistniałej sytuacji konieczne było wyłączenie sędziów SN: Pawła Kołodziejskiego, Stanisława Stankiewicza oraz Igora Zgolińskiego od rozpoznania sprawy III KK 181/25, bowiem nie ulega wątpliwości, że niezależnie od subiektywnego nastawienia sędziów, zachodzi wysokie prawdopodobieństwo, iż w odbiorze zewnętrznym będą oni uznani za sędziów niedających gwarancji bezstronnego rozpoznania wniesionej kasacji.Jednocześnie należy zasygnalizować, że do tego wniosku nie może mieć zastosowania uchwała Sądu Najwyższego z 10 października 2024 r. - zasada prawna, III CZP 44/23, z której wynika, iż żądanie sędziego lub wniosek o wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy oparte wyłącznie na okolicznościach towarzyszących powołaniu tego sędziego nie wywołuje skutków prawnych.
Została ona bowiem wydana przez sędziów powołanych w tej samej wadliwej procedurze i jest odpowiedzią na pytanie prawne składu sędziów także powołanych w wadliwej procedurze.Ponadto, trzeba zaznaczyć, że uchwała ta nie może przełamać zasady dotyczącej skutków orzekania przez sędziów SN powołanych przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3), wyrażonej w uchwale składu połączonych Izb:
Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. [J.J.] [a.ł]