Supreme Court quashes criminal verdict against deceased defendant due to violation of mandatory procedural death bar. Verdict: partially_allowed
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the lower court's criminal verdict against a deceased defendant, ordering the proceedings to be discontinued. The defendant died before the verdict became final, yet the court had issued a conviction without knowledge of his death. The court ruled that death is an absolute procedural bar requiring immediate discontinuation of criminal proceedings regardless of when it occurred. Consequently, the conviction was voided, and the prosecution against the deceased was terminated.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.; Art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.: The death of a defendant constitutes an absolute procedural prerequisite that renders criminal proceedings inadmissible, mandating the discontinuation of proceedings at any stage after the fact is established, irrespective of the court's prior knowledge.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III KK 147/13 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 czerwca 2013 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący, sprawozdawca)SSN Jarosław MatrasSSN Jacek SobczakProtokolant Teresa Jarosławska w sprawie S. M. skazanego z art. 291 § 1 k.k.po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.w dniu 6 czerwca 2013 r.,kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w L. z dnia 28 lutego 2013 r.2, uchyla wyrok w części dotyczącej S. M. i na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. postępowanie w zakresie przypisanego mu czynu umarza, a kosztami procesu - w tej części - obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIEWyrokiem z dnia 28 lutego 2013 r., wydanym na posiedzeniu wyznaczonym w przedmiocie rozpoznania wniosku złożonego przez prokuratora, w trybie art. 335 § 1 k.p.k., Sąd Rejonowy uznał S. M. za winnego tego, że: w miesiącu lipcu 2012 r. daty dziennej nieustalonej w Ł. nabył dla siebie od M. S. telefon komórkowy marki Nokia C-3 i numerze […] o wartości 500 zł. wiedząc, że został on uzyskany przez M. S. za pomocą czynu zabronionego, to jest czynu z art. 291 § 1 k.k. i na podstawie tego przepisu skazał go na karę: roku pozbawienia wolności, której wykonanie, na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. oraz art. 70 § 2 k.k., warunkowo zawiesił na okres lat pięciu i na podstawie art. 33 § 2 k.k. orzekł grzywnę w wysokości 50 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł.Nadto, na podstawie art. 73 § 2 k.k., oddał oskarżonego w okresie próby pod dozór kuratora i zwolnił go od kosztów sądowych.Tym samym wyrokiem skazany został także M.
S., przy czym jemu przypisano występek z art. 278 § 1 k.k.Wyrok ten nie został przez strony zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 8 marca 2013 r.W dniu 29 kwietnia 2013 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja od tego wyroku sporządzona przez Prokuratora Generalnego.Kasacją tą Prokurator Generalny zaskarżył ten wyrok w części dotyczącej S. M. na jego korzyść i zarzucił mu:rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego – art.17 § 1 pkt 5 k.p.k., polegające na rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu w trybie art. 343 § 1 k.p.k. i wydaniu wyroku skazującego S. M., podczas gdy oskarżony ten zmarł przed jego wydaniem, co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą wskazaną w art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k. i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie dotyczącym S. M. oraz umorzenie postępowania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja jest oczywiście zasadna, co pozwoliło rozpoznać ją w trybie przewidzianym w przepisie art. 535 § 5 k.p.k.Zaskarżony nią wyrok rzeczywiście wydano z obrazą wskazanego w zarzucie kasacji przepisu prawa procesowego, przy czym uchybienie to miało charakter bezwzględnej przyczyny odwoławczej przewidzianej w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.Nie ulega wątpliwości, że śmierć oskarżonego stanowi bezwzględną przesłankę procesową, skutkującą – z woli ustawodawcy wyrażonej w art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k.- niedopuszczalnością postępowania karnego.Jej stwierdzenie wymusza bądź to niewszczynanie procesu wobec sprawcy który zmarł, bądź też umorzenie toczącego się postępowania wobec takiej osoby.Proces umarza się zatem w każdym jego stadium, w którym przesłanka ta zaistnieje, także po wydaniu wyroku, ale przed jego uprawomocnieniem.Stąd też wydanie wyroku skazującego wobec oskarżonego mimo jego śmierci w toku procesu, stanowi zawsze bezwzględną podstawę do uchylenia tego orzeczenia, wskazaną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.
Zaistnieje ona także mimo braku wiedzy sądu o samym fakcie śmierci oskarżonego. Śmierć oskarżonego – jak wspomniano - należy do negatywnych i ściśle procesowych przesłanek, a stanowiący o jej konsekwencjach przepis art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., jest w swej treści i jednoznaczny i bezwzględny. Powinien być zatem stosowany niezależnie od powodów zaistnienia tego uchybienia.Podobny pogląd wyraził już Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 15 kwietnia 2008 r. (II KK 48/08, OSNwSK, 2008, nr 1, poz. 876) i brak jest jakichkolwiek podstaw do podważenia jego zasadności.Odnosząc te rozważania do faktów stwierdzonych w rozpoznawanej sprawie, nie ulega wątpliwości, że oskarżony S. M. zmarł w dniu 1 lutego 2013 r. w K. (por. odpis skrócony aktu zgonu – k. 69).Nie żył więc już w chwili wydania wyroku przez Sąd Rejonowy w L., co nastąpiło 28 lutego 2013 r. (k. 60).Stąd też – uznać należy – że wydanie tego skazującego S. M. wyroku nastąpiło wbrew wspomnianemu nakazowi z art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. i tym samym skutkowało zaistnieniem w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej wskazanej w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.Taki charakter uchybienia powodował konieczność uchylenia zaskarżonego i dotkniętego nim wyroku w części dotyczącej tego oskarżonego i – w konsekwencji – umorzenia toczącego się przeciwko niemu, w związku z tym zarzucanym mu, a przypisanym w tym wyroku występkiem – postępowania.Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. i art. 518 k.p.k.Z tych to względów, orzeczono jak wyżej.