Supreme Court dismisses stay of execution request due to lack of exceptional circumstances and obvious procedural flaws.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court of Poland dismissed the defense's request to stay the execution of a final criminal sentence pending cassation proceedings. The defendant argued that the lower court's composition violated constitutional rights and that his health condition warranted a suspension to prevent irreversible harm. The court rejected these claims, ruling that the alleged procedural defects were not obvious enough to justify stopping execution and that health issues do not meet the strict threshold for a stay under the relevant procedural code.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 532 § 1 k.p.k.; Art. 9 § 3 k.k.w.: The stay of execution of a final judgment is an exceptional measure requiring obvious procedural flaws and exceptional consequences; mere health issues or non-obvious errors do not justify suspension.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III KK 140/24 POSTANOWIENIE Dnia 21 maja 2024 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski w sprawie A. P. skazanego za przestępstwo z art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 maja 2024 r., wniosków obrońców skazanego o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 17 października 2023 r., sygn. akt II AKa 153/23, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 17 kwietnia 2023 r., sygn. akt III K 287/22, na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario, p o s t a n o w i ł: nie uwzględnić wniosków.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 17 października 2023 r., sygn. akt II AKa 153/23, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 17 kwietnia 2023 r., sygn. akt III K 287/22, A. P. został skazany na karę 8 lat pozbawienia wolności za przestępstwo z art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.Powyższe orzeczenie zostało zaskarżone trzema kasacjami wywiedzionymi na korzyść skazanego przez jego obrońców. Każda z nich zawierała wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia w trybie art. 532 k.p.k.Adw.
M. O. zaskarżonemu wyrokowi w pierwszej kolejności zarzucił rażące naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ jego na treść, a polegające na zaakceptowaniu przez sąd drugiej instancji naruszenia art. 45 ust. 1 oraz art. 187 ust. 1 pkt 2 Konstytucji RP, a także art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 i 3 lit. b i c Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez wyznaczenie do składu sądu pierwszej instancji osoby nieuprawnionej, co w konsekwencji doprowadziło do rozpoznania sprawy przez sąd, który nie był należycie obsadzony, stanowiąc bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k.
Ponadto zarzucił rażące naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, tj. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., polegające na zaakceptowaniu rażącego naruszenia procedury karnej sądu pierwszej instancji, tj. art. 192 § 2 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k., oraz art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k., a także nienależytym rozważeniu zarzutów podniesionych w apelacji, skutkującym naruszeniem art. 7 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. w zw. z art. 2 § 2 k.p.k. Alternatywnie podniósł również zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku naruszenia art. 15 § 1 k.k. W ocenie obrońcy za wstrzymaniem orzeczenia przemawiają wskazane w zarzutach istotne uchybienia sądu odwoławczego, a także fakt, iż wykonanie kary przed rozpoznaniem kasacji spowodowałoby dla skazanego, który boryka się z poważnymi problemami zdrowotnymi, wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki.
Zdaniem obrońcy wstrzymanie ma na celu nie tylko zapobieżenie sytuacji, w której rodzina skazanego zostanie pozbawiona głównego źródła utrzymania, ale również umożliwienie skazanemu kontynuacji leczenia, które nie będzie możliwe w warunkach zakładu penitencjarnego. Kolejny z obrońców – adw. A. D. w złożonej kasacji podniosła zarzuty rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego, mających istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, tj. art. 7 k.p.k., art. 167 k.p.k. w zw. z art. 192 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k.
Złożona kasacja nie zawierała uzasadnienia w przedmiocie wniosku w trybie art. 532 k.p.k.Natomiast adw. Ł. W. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na jego treść, a mianowicie art. 457 § 3 k.p.k. i art. 433 § 2 k.p.k., opisując w ich ramach szereg nieprawidłowości w toku przeprowadzonej kontroli odwoławczej. Obrońca podniósł, że za wstrzymaniem wykonania orzeczenia, przemawia fakt, iż wykonanie orzeczonej kary 8 lat pozbawienia wolności spowoduje realne niebezpieczeństwo poniesienia przez skazanego dolegliwości, której w świetle podniesionych w kasacji zarzutów dotyczących przede wszystkim bezzasadności przypisania skazanemu czynu z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k., nie powinien doznać.
Zdaniem obrońcy charakter zarzutów podniesionych w kasacji wskazuje na wysoki stopień prawdopodobieństwa ich uwzględnienia. Odpowiedź na przedmiotowe kasacje złożył oskarżyciel publiczny, który wniósł o ich oddalenie jako oczywiście bezzasadnych oraz nieuwzględnienie wniosków w trybie art. 532 k.p.k.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Wnioski obrońców nie zasługiwały na uwzględnienie. Zastosowanie instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k. winno mieć charakter wyjątkowy, gdyż stanowi ona odstępstwo od zasady natychmiastowej wykonalności wyroków (vide art. 9 § 3 k.k.w.).
Z tych też względów wstrzymanie wykonania orzeczenia zaskarżonego kasacją możliwe jest wówczas, gdy ranga zarzutów podniesionych w tym nadzwyczajnym środku zaskarżenia i wysoki stopień ich uprawdopodobnienia prowadzi do wniosku, że wykonywanie kary, przed rozpoznaniem kasacji, spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki i tym samym łączyłoby się z wyraźnym, nieuzasadnionym pokrzywdzeniem skazanego (zob. m.in. postanowienie SN z dnia 24 stycznia 2023 r., III KK 645/22, LEX nr 3477323). W przedmiotowej taka sytuacja nie zaistniała.
Nie przesądzając ostatecznego wyniku postępowania kasacyjnego, trzeba stwierdzić, że podniesione w kasacjach obrońców skazanego zarzuty nie są tego rodzaju, aby można było mówić o ewidentnej, a więc wręcz „rzucającej się w oczy" wadliwości kwestionowanego wyroku sądu odwoławczego, co potwierdza również stanowisko prokuratora zawarte w pisemnej odpowiedzi na kasacje. Jeden z obrońców skazanego wprawdzie podniósł zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej związany z nienależytą obsadą sądu ad quo, jednak wskazywane uchybienie nie skutkuje w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego automatycznie zaistnieniem przesłanki z art. 439 § 1pkt 2 k.p.k.
Z kolei pozostałe zarzuty dotyczą wadliwości związanych z kontrolą odwoławczą i również nie są na tyle oczywiste, aby na tym etapie przesądzać o ich zasadności czy niezasadności. Kwestia ewentualnej ich skuteczności wymaga pogłębionej analizy akt sprawy, co nastąpi na rozprawie, na którą przedmiotowa sprawa zostanie skierowana zgodnie z kolejnością wpływu.Co zaś tyczy się eksponowanej przez jednego z obrońców sytuacji zdrowotnej i rodzinnej skazanego, to w orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie zwraca się uwagę, że tego rodzaju okoliczności nie uzasadniają zastosowania instytucji z art. 532 k.p.k.
Mogą natomiast stanowić podstawę do skorzystania przez skazanego z instytucji prawa karnego wykonawczego jak odroczenie wykonania kary czy przerwa w jej wykonaniu (zob. m.in.: postanowienie SN z dnia 16 sierpnia 2023 r., IV KK 281/23, LEX nr 3593204; postanowienie SN z dnia 23 listopada 2023 r., V KK 501/23, LEX nr 3651564; postanowienie SN z dnia 22 kwietnia 2020 r., IV KK 127/20, LEX nr 3223547). Reasumując, w ocenie Sądu Najwyższego nie zachodzą wystarczające podstawy do zastosowania nadzwyczajnej instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k., co skutkowało nieuwzględnieniem wniosków obrońców skazanego w tym zakresie.
Raz jeszcze podkreślić należy, że przedmiotowa decyzja w żadnej mierze nie determinuje przyszłego rozstrzygnięcia co do wniesionych kasacji. Co więcej, nie wyklucza nawet uznania w przyszłości zarzutów postawionych w tych nadzwyczajnych środkach zaskarżenia za oczywiście zasadne (zob. postanowienie SN z dnia 11 marca 2022 r., III KO 12/22, LEX nr 3409477).Z tych też powodów, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. [PGW][ms]