Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III KK 140/12 Generato dall'IA

Supreme Court quashes joint sentence fine for double jeopardy and remands for combined fines.

Numero d'incarto III KK 140/12
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court partially quashed a joint criminal sentence issued by the Regional Court, which combined prison terms but imposed a separate fine for the suspended execution of the total sentence. The defendant argued that this created double economic punishment, as individual fines for the original crimes should have been combined under Article 85 of the Criminal Code. The Court agreed, ruling that Article 89 § 2 of the Criminal Code does not authorize a new fine when individual fines already exist for the crimes being combined.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 89 § 2 k.k.; Art. 71 § 1 k.k.; Art. 85 k.k.; Art. 33 § 2 k.k. The imposition of a new fine for the suspended execution of a combined prison sentence is prohibited when individual fines were already awarded for the constituent crimes, as this violates the principle against double economic punishment and mandates the combination of existing fines under Article 85 of the Criminal Code.

Parole chiave

Generato dall'IA
combined criminal penalty suspended sentence fine double economic punishment Criminal Code Article 85 prosecutor general cassation

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 89 § 2 k.k.
z art. 89 § 2 k.k. Sąd Rejonowy orzekł wobec skazanego grzywnę w
Art. 71 § 1 k.k.
warunkowo zawieszone na okres 4 lat próby, a na podstawie art. 71 § 1 k.k.
Art. 85 k.k.
postaci art. 85 k.k. i art.
Art. 33 § 2 k.k.
grzywnę wymierzoną na podstawie art. 33 § 2 k.k. w wysokości 30
Art. 576 § 1 k.p.k.
Na podstawie art. 576 § 1 k.p.k. pozostałe rozstrzygnięcia
Art. 577 k.p.k.
odrębnego wykonania, zaś w oparciu o przepis art. 577 k.p.k. na poczet
art. 535 § 5 k.p.k
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
art. 244 k.k
II K 52/11, za czyn z art. 244 k.k., popełniony w dniu 23 listopada
art. 238 k.k
K 77/11, za czyn z art. 238 k.k., popełniony w dniu 19 maja 2010 r.,
art. 286 § 1 k.k
akt VII K 297/11, za czyn z art. 286 § 1 k.k., popełniony w dniu 19

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III KK 140/12

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 21 czerwca 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Dariusz Świecki (przewodniczący)

SSN Przemysław Kalinowski (sprawozdawca)

SSN Zbigniew Puszkarski

w sprawie M. S.

w przedmiocie wyroku łącznego

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

w dniu 21 czerwca 2012 r.,

kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego

na korzyść skazanego od postanowienia Sądu Rejonowego w O.

z dnia 16 listopada 2011 r.,

uchyla wyrok Sądu Rejonowego w O. w zaskarżonej części

dotyczącej orzeczenia o karze grzywny i w tym zakresie

przekazuje sprawę temu Sadowi w celu ponownego rozpoznania.

UZASADNIENIE

Sąd Rejonowy w O. w dniu 16 listopada 2011 r. rozpoznał wniosek o

wydanie wyroku łącznego złożony przez obrońcę M. S., którym objęto

następujące wyroki skazujące:

1. Sądu Rejonowego w G. z dnia 22 lutego 2011 r. w sprawie sygn. akt

II K 52/11, za czyn z art. 244 k.k., popełniony w dniu 23 listopada

2010 r., na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie

warunkowo zawieszono na okres 3 lat próby oraz grzywnę w

wysokości 50 stawek dziennych po 10 złotych każda;

2. Sądu Rejonowego w O. z dnia 3 marca 2011 r. w sprawie sygn. akt

VII K 152/11, za czyn z art. 244 k.k., popełniony w dniu 8 grudnia

2010 r., na karę 1 miesiąca pozbawienia wolności, której wykonanie

warunkowo zawieszono na okres 2 lat próby oraz grzywnę w

wysokości 20 stawek dziennych po 20 złotych każda;

3. Sądu Rejonowego w P. z dnia 9 maja 2011 r. w sprawie sygn. akt II

K 77/11, za czyn z art. 238 k.k., popełniony w dniu 19 maja 2010 r.,

na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie

warunkowo zawieszono na okres 2 lat próby oraz grzywnę w

wysokości 60 stawek dziennych po 10 złotych każda;

4. Sądu Rejonowego w O. z dnia 30 czerwca 2011 r. w sprawie sygn.

akt VII K 297/11, za czyn z art. 286 § 1 k.k., popełniony w dniu 19

maja

2010 r., na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, której

wykonanie warunkowo zawieszono na okres 3 lat próby oraz

grzywnę wymierzoną na podstawie art. 33 § 2 k.k. w wysokości 30

stawek dziennych po 20 złotych każda;

Następnie, Sąd Rejonowy w O. wyrokiem z dnia 16 listopada 2011 r.

sygn. akt VII K 957/11 połączył kary pozbawienia wolności wymierzone

M. S. w/w wyrokami i orzekł karę łączną roku i 6 miesięcy pozbawienia

wolności. Na podstawie art. 89 § 1, 2 i 3 k.k., art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1

pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności zostało

warunkowo zawieszone na okres 4 lat próby, a na podstawie art. 71 § 1 k.k.

w zw. z art. 89 § 2 k.k. Sąd Rejonowy orzekł wobec skazanego grzywnę w

wymiarze 110 stawek dziennych z ustaleniem wysokości jednej stawki na

kwotę 10 zł. Na podstawie art. 576 § 1 k.p.k. pozostałe rozstrzygnięcia

zawarte w wyrokach wydanych w sprawach, w których kary połączono, a

nie objęte wyrokiem łącznym – Sąd Rejonowy w O. pozostawił do

odrębnego wykonania, zaś w oparciu o przepis art. 577 k.p.k. na poczet

orzeczonej wobec skazanego kary grzywny zaliczył kary grzywien

dotychczas wykonane. Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i

uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego.

Obecnie, kasację na korzyść skazanego od powyższego wyroku – w

części dotyczącej orzeczenia o karze grzywny – wniósł Prokurator

Generalny zarzucając

rażące

i

mające istotny wpływ

na treść

rozstrzygnięcia naruszenie przepisów prawa karnego materialnego w

postaci art. 85 k.k. i art. 89 § 2 k.k. w zw. z art. 71 § 1 k.k., polegające na

zaniechaniu orzeczenia wobec M. S. kary łącznej grzywny, przy

jednoczesnym orzeczeniu wobec skazanego grzywny (na podstawie art. 71

§ 1 k.k. w zw. z art. 89 § 2 k.k. – przyp. SN) w sytuacji, gdy kara tego

rodzaju była już każdorazowo orzeczona za jednostkowe przestępstwa

pozostające w zbiegu. W oparciu o tak sformułowany zarzut Autor kasacji

wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w

tym zakresie Sądowi Rejonowemu w O. do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się zasadna w stopniu,

który przemawiał za jej uwzględnieniem na posiedzeniu odbywającym się

bez udziału stron w trybie przewidzianym w art. 535 § 5 k.p.k. Istotnie,

rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego w O. z dnia 16 listopada 2011 r. - w

zaskarżonej części – jest oczywiście wadliwe, gdyż zostało wydane z

rażącym naruszeniem przepisów wskazanych w zarzucie nadzwyczajnego

środka zaskarżenia. W sytuacji bowiem, gdy zachodzą warunki do

orzeczenia kary łącznej obejmującej skazania kilkoma wyrokami sąd jest

zobligowany do wydania wyroku łącznego. Dyspozycja zawarta w

przepisie art. 85 k.k. nie pozostawia co do tego żadnych wątpliwości.

Obowiązek ten dotyczy zarówno kary pozbawienia wolności, jak i kary

grzywny.

Stwierdzając zatem, że w odniesieniu do skazanego M. S.

spełnione są wymagania co do wydania wyroku łącznego – Sąd Rejonowy

w O. powinien uczynić przedmiotem swego rozstrzygania nie tylko kary

pozbawienia wolności, ale i kary grzywny wymierzone wyrokami

podlegającymi łączeniu. Pominięcie tych ostatnich i brak orzeczenia kary

łącznej grzywny w zaskarżonym wyroku,

rażąco naruszało nakaz

wynikający z treści art. 85 k.k. Powyższe uchybienie wywarło istotny

wpływ na treść orzeczenia, albowiem kary grzywny określone w

poszczególnych

wyrokach

połączonych

zaskarżonym

obecnie

rozstrzygnięciem – nadal podlegają odrębnemu wykonaniu.

Niezależnie od powyższego uchybienia – zawieszając warunkowo

wykonanie orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności – Sąd Rejonowy

na podstawie art. 71 § 1 k.k. w zw. z art. 89 § 2 k.k. orzekł wobec

skazanego M. S. grzywnę w wymiarze 110 stawek dziennych z ustaleniem

wysokości jednej stawki na kwotę 10 zł. Rozstrzygnięcie w tym zakresie

można oczywiście interpretować, tak jak czyni to skarżący, jako nieudaną

próbę orzekania co do grzywien wymierzonych w wyrokach podlegających

połączeniu, ale niezależnie od tych domniemań, także i ta część wyroku

Sądu Rejonowego w O. jest wadliwa. Stosownie do dyspozycji art. 89 § 2

k.k. sąd orzekając karę łączną pozbawienia wolności z warunkowym

zawieszeniem jej wykonania, może orzec karę grzywny określoną w art. 71

§ 1 k.k., chociażby jej nie orzeczono za przestępstwa pozostające w zbiegu.

Oznacza to, że przewidziana w art. 89 § 2 k.k. możliwość orzekania

grzywny określonej w art. 71 § 1 k.k., wiąże się wyłącznie z warunkowym

zawieszeniem wykonania kary łącznej pozbawienia wolności i jest

niezależna od możliwych podstaw orzekania grzywien za poszczególne

przestępstwa wówczas, gdy żadnej nie orzeczono. Przepis ten nie daje

natomiast podstaw do odrębnego orzekania kary grzywny związanej z

warunkowym zawieszeniem wykonania łącznej kary pozbawienia wolności

– w sytuacji, gdy za poszczególne zbiegające się przestępstwa zostały już

orzeczone

jednostkowe

kary

grzywny.

Wtedy

bowiem

znajduje

zastosowanie zasada wyrażona w art. 85 k.k., obligująca do połączenia

także poszczególnych kar grzywny. Tym bardziej też nie ma podstaw do

tego, aby pozostawiać do odrębnego wykonania jednostkowe kary grzywny

już wcześniej wymierzone w wyrokach podlegających połączeniu, a więc

de facto zaniechać połączenia tych grzywien, a jednocześnie orzec nową

grzywnę – w oparciu o przepisy art. 71 § 1 k.k. i art. 89 § 2 k.k. – wiążąc to

rozstrzygnięcie z orzeczeniem łącznej kary pozbawienia wolności z

warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Konsekwencją takiego zabiegu

jest poddanie skazanego podwójnej niejako represji ekonomicznej: raz z

tytułu warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności

wymierzonej w jednostkowym wyroku podlegającym połączeniu, a drugi

raz – z tytułu warunkowego zawieszenia wykonania kary łącznej

pozbawienia wolności, co w oczywisty sposób niekorzystnie kształtuje jego

sytuację.

W tych warunkach kasacja Prokuratora Generalnego, w której

wskazano na powyższe uchybienia, podlegała uwzględnieniu, co

implikowało orzeczenie o uchyleniu wyroku łącznego Sądu Rejonowego w

O. z

dnia 16 listopada

2011 r. - w zaskarżonej części. Trafnie

wywiedziono bowiem, że w zakresie orzeczenia o grzywnie dotknięty jest

on zarówno wadą w postaci bezzasadnego wymierzenia grzywny na

podstawie art. 89 § 2 k.k. w zw. z art. 71 § 1 k.k., jak i brakiem w postaci

zaniechania połączenia tych kar grzywny wymierzonych jednostkowymi

wyrokami, które podlegały takiemu połączeniu. Z tych względów

konieczne, a zarazem wystarczające do usunięcia uchybienia, było

uchylenie przedmiotowego wyroku łącznego w części dotyczącej

orzeczenia o grzywnie. Taki zakres uchylenia zaskarżonego wyroku

wyeliminuje grzywnę orzeczoną wadliwie w wyroku łącznym i

jednocześnie otworzy drogę do orzekania w przedmiocie połączenia kar

grzywny

wymierzonych

w

przedmiotem tego postępowania.

wyrokach

jednostkowych

będących

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy w uchylonym zakresie, sąd

meriti zastosuje się do dyrektyw łączenia kar grzywny określonych w

obowiązujących przepisach. Zwrócić trzeba przy tym także uwagę na to, że

w sprawie Sądu Rejonowego w O. VII K 297/11 kara grzywny została

wymierzona na podstawie art. 33 § 2 k.k. Przypomnieć zatem należy

pogląd wypowiadany w piśmiennictwie, zgodnie z którym „przepis art. 86

§ 1 k.k. wskazuje, że łączeniu podlegać mogą albo grzywny orzeczone jako

kary samoistne albo grzywny orzeczone obok kary pozbawienia wolności

lub ograniczenia wolności w wypadku warunkowego zawieszenia ich

wykonania. Przesądza to, że nie istnieją podstawy do łączenia grzywny

orzeczonej na podstawie art. 71 § 1 k.k. z grzywną orzeczoną na podstawie

innych przepisów (por. P.Kardas [w:] G.Bogdan, Zb. Ćwiąkalski, P.Kardas,

J. Majewski, J. Raglewski, M. Szewczyk, W. Wróbel, A. Zoll [red.]),

Kodeks karny. Komentarz. Kraków 2004, s. 1130).

Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w wyroku.