Supreme Court quashes criminal order verdict due to contradictory sentencing provisions and legal qualification errors.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the Regional Court's criminal order verdict against A. W. for driving without a license, finding it legally flawed. The General Prosecutor argued the lower court failed to account for a prior, more severe ban on driving, leading to a contradictory sentence based on the wrong legal provision. The court ruled that the existing verdict created an irreconcilable conflict between the imposed penalty and the applicable law, necessitating a new trial.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 500 § 1, 3 k.p.k.; Art. 504 § 1 pkt 4 k.p.k.; Art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k.: A criminal order verdict is void if it contains contradictory provisions regarding the legal qualification of the act or the applicable sentencing statute, rendering its execution impossible.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III KK 126/22 WYROKW IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 maja 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący)SSN Jacek Błaszczyk (sprawozdawca)SSN Marek PietruszyńskiProtokolant Katarzyna Gajewska w sprawie A. W.skazanego z art. 180a k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 5 maja 2022 r. kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na niekorzyść skazanego, od wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 4 listopada 2021 r., sygn. akt II K […] uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w K. wyrokiem nakazowym z dnia 4 listopada 2021 r„ sygn. akt II K […], uznał A. W. za winnego tego, że w dniu 19 maja 2021 r„ w miejscowości Z. gm. N. powiatu […], prowadził po drodze publicznej pojazd marki V. o nr rej. […] nie stosując się do decyzji Starosty […] w K. z dnia 20 stycznia 2021 r. o nr […] o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi, tj. czynu z art. 180a k.k., za co na podstawie art. 180a k.k. w zw. z art. 34 § 1 i la pkt 1 k.k. i art. 35 § 1 k.k. wymierzył mu karę 10 (sześciu) miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem świadczenia nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 32 (trzydziestu dwóch) godzin w stosunku miesięcznym.
Nadto, na mocy art. 42 § la pkt 1 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. Sąd orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. Sąd wydał również rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów sądowych i na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżonego z obowiązku ich ponoszenia. Wobec braku sprzeciwu uprawnionych stron, wskazany wyrok nakazowy uprawomocnił się w dniu 2 grudnia 2021 r. (k. 56).Kasację od tego orzeczenia wniósł Prokurator Generalny, który zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 500 § 1 i 3 k.p.k., polegające na wydaniu wobec A.
W. wyroku w postępowaniu nakazowym, mimo iż okoliczności popełnienia opisanego w akcie oskarżenia czynu z art. 180a k.k. i wina oskarżonego, w świetle całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, budziły wątpliwości w odniesieniu do opisu czynu i kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu występku, co w efekcie, z rażącym naruszeniem również art. 504 § 1 pkt 4 k.p.k., doprowadziło do skazania A. W. za przestępstwo z art. 180a k.k., popełnione w dniu 19 maja 2021 r., podczas gdy we wskazanej dacie oskarżonego obowiązywała nie tylko decyzja administracyjna o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, ale przede wszystkim, stanowiący podstawę wydania tej decyzji zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, prawomocnie orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 9 listopada 2020 r., sygn. akt II K […], obowiązujący oskarżonego do dnia 19 października 2023 r., w konsekwencji czego, z uwagi na pomijalny zbieg przepisów, podstawę skazania oskarżonego oraz podstawę wymiaru kary winien stanowić art. 244 k.k., a nadto rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa procesowego, a mianowicie art. 504 § 1 pkt 5 k.p.k., poprzez orzeczenie wobec oskarżonego A.
W. kary ograniczenia wolności, polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne, w sposób uniemożliwiający wykonanie wyroku, a to poprzez zawarcie w orzeczeniu sprzecznych treści i odmienne określenie w zapisie cyfrowym na „10” i słownym na „sześć” (miesięcy) wymierzonej kary ograniczenia wolności, co stanowiło bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k.W oparciu o tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w K. do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Kasacja okazała się uzasadniona w stopniu oczywistym.
Sytuacja taka stwarza aktualnie możliwość jej uwzględnienia na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.) bez względu na kierunek nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Przechodząc do merytorycznej analizy wywodów kasacji, należało w pełni podzielić zarówno treść zarzutów, jak i argumentację przedstawioną na ich poparcie oraz wniosek końcowy. Zaskarżony wyrok nie spełnia wymogów treści wyroku określonych w art. 504 § 1 pkt 5 k.p.k. Przepis ten wyraźnie wskazuje, że w wyroku nakazowym winno być zawarte rozstrzygnięcie, co do wymiaru kary.
Wymóg ten należy rozumieć jako wskazanie rodzaju kary, jaką sąd orzeka oraz określenie jej rozmiaru. Powyższy wymóg wiąże się ściśle z regulacjami prawa materialnego, których niespełnienie stanowi także rażące naruszenie tej sfery prawa (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego 2010 r., sygn. akt V KK 301/09, OSNKW 2010, z. 6, poz. 52).Oczywistym jest, że rozstrzygnięcie co do kary należy do niezbędnych elementów orzeczenia skazującego. Realizacja tego wymogu powinna dokonywać się przez sformułowanie rozstrzygnięcia o karze w sposób precyzyjny i zrozumiały, umożliwiający zarazem jej wykonanie.
Rozbieżność w cyfrowym i słownym zapisie wymiaru kary nie tylko narusza obowiązek redagowania orzeczenia w sposób jednoznaczny i zrozumiały, ale przede wszystkim odzwierciedla wewnętrzną sprzeczność wyroku uniemożliwiającą jego wykonanie” (zob. wyrok SN z dnia 23 maja 2017 r., sygn. III KK 186/17).Sprzeczność w treści wyroku Sądu Rejonowego, dotycząca wysokości wymierzonej kary ograniczenia wolności w zapisie cyfrowym na „10” i słownie na „sześć” – jest nieusuwalna w trybie sprostowania (art. 105 k.p.k.) oraz w procedurze przewidzianej w art. 13 § 1 k.k.w., dotyczy bowiem meritum orzeczenia.
Jednocześnie analiza materiałów postępowania wskazuje, iż w sprawie nie zachodzi sytuacja analogiczna do tej stanowiącej kanwę uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 czerwca 2018 r., I KZP 2/18 (OSNKW 2018/8/54),tj., że tylko jeden z rozbieżnych sposobów wyrażenia kary odzwierciedlał wymiar kary, który był możliwy do orzeczenia na podstawie wskazanych przepisów prawa.W konsekwencji w sprawie ziściła się bezwzględna przesłanka odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. w związku z powstaniem sprzeczności w treści orzeczenia, uniemożliwiającej jego wykonanie.Podzielić należało także drugi z przedstawionych w kasacji zarzutów, w którym skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 500 § 1 i 3 k.p.k. polegające na wydaniu wobec A.
W. wyroku w postępowaniu nakazowym mimo, że okoliczności popełnienia czynu i wina oskarżonego budziły wątpliwości w odniesieniu do opisu czynu i kwalifikacji prawnej, co w efekcie z rażącym art. 504 § 1 pkt 4 k.p.k. doprowadziło do skazania za czyn z art. 180a k.k. W wypadku wydania wyroku nakazowego, obowiązek wskazania kwalifikacji prawnej czynu wynika z przepisu szczególnego, jakim jest art. 504 § 1 pkt 4 k.p.k., który stanowi, że wyrok nakazowy powinien zawierać dokładne określenie zarzucanego czynu, ze wskazaniem zastosowanych przepisów ustawy karnej.
Jak słusznie dostrzega Prokurator Generalny w sprawie niniejszej istniały wątpliwości co do przyjętej w akcie oskarżenia kwalifikacji prawnej oraz opisu czynu zarzucanego, a następnie przypisanego oskarżonemu przez Sąd jako występku z art. 180a k.k. A. W. zarzucono, iż w dniu 19 maja 2021 r. prowadził po drodze publicznej pojazd mechaniczny, nie stosując się tym samym do decyzji administracyjnej właściwego organu o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, podczas gdy z treści przedmiotowej decyzji wynika, iż podstawą jej wydania był obowiązujący oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 9 listopada 2020 r., sygn. akt IIK […].
Na mocy wskazanego wyroku orzeczono wobec A. W. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów na łączny okres 4 lat. Powyższe prawomocne skazanie w sprawie Sądu Rejonowego w K., sygn. akt II K […], wynikało również z danych Krajowego Rejestru Karnego. Uchybienie to miało niewątpliwie istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia, albowiem podstawą skazania oraz wymiaru kary wobec oskarżonego był przepis przewidujący łagodniejszy zakres odpowiedzialności karnej, a mianowicie zagrożenie karą grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do lat 2 (art. 180a k.k.), podczas gdy przepis, który winien mieć zastosowanie, przewiduje zagrożenie wyłącznie karą pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5 (art. 244 k.k.).
Nadto, prawidłowa subsumcja prawna winna odzwierciedlać całość inkryminowanego zachowania sprawcy czynu zabronionego, który w przypadku naruszenia normy art. 244 k.k. godzi w wymiar sprawiedliwości, w związku z lekceważeniem orzeczonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów i nie stanowi wyłącznie występku przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji.Z tych wszystkich racji, uznając kasację za w pełni zasadną, należało wydać orzeczenie o charakterze kasatoryjnym. a.s.