Supreme Court quashes mandatory verdict for prison term, ruling it violates procedural limits on mandatory proceedings.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed a mandatory verdict imposing a suspended prison sentence, finding it violated procedural limits. The Regional Court had convicted the defendant under criminal provisions carrying only imprisonment, yet sentenced him to five months of suspended liberty. The General Prosecutor argued this violated the rule that mandatory verdicts can only impose limited liberty or fines, not full imprisonment. The Court held that while the substantive law allowed imprisonment, the mandatory procedure strictly permits only limited liberty or fines, making the prison sentence procedurally invalid.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 500 § 1 k.p.k.; Art. 502 § 1 k.p.k.: A mandatory verdict is procedurally valid only if it imposes limited liberty or a fine, regardless of whether the substantive offense carries a heavier penalty of imprisonment.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IATesto completo
WYROK Z DNIA 17 MAJA 2011 R.
III KK 117/11
Przepis art. 500 § 1 k.p.k. stanowi, między innymi, że sąd może wydać wyrok nakazowy w wypadkach pozwalających na orzeczenie kary
ograniczenia wolności lub grzywny. Nie znaczy to, że wydanie wyroku nakazowego jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy któraś z tych kar jest wymieniona w sankcji przepisu określającego czyn zabroniony. „Wypadek pozwalający na orzeczenie kary ograniczenia wolności lub grzywny” jest pojęciem
szerszym i zachodzi również wtedy, gdy mimo sankcji przewidującej wymierzenie sprawcy tylko kary pozbawienia wolności, zastosowanie określonego
unormowania ustawy karnej stwarza możliwość orzeczenia kary o charakterze wolnościowym.
Przewodniczący: sędzia SN Z. Puszkarski (sprawozdawca).
Sędziowie SN: J. Szewczyk, D. Świecki.
Sąd Najwyższy w sprawie Leszka J., skazanego z art. 290 § 1 k.k. w
zw. z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na
posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 17 maja 2011 r., kasacji,
wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w K. z dnia 27 marca 2009 r.,
u c h y l i ł zaskarżony wyrok i p r z e k a z a ł sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w K. wyrokiem nakazowym z dnia 27 marca 2009 r.,
uznał Leszka J. za winnego popełnienia czynu z art. 290 § 1 k.k. w zw. z
art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i wymierzył mu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby 3 lat.
Na podstawie art. 290 § 2 k.k. orzekł na rzecz pokrzywdzonej instytucji nawiązkę w kwocie 585,96 zł, nadto rozstrzygnął o dowodach rzeczowych i
kosztach postępowania.
Wobec niewniesienia sprzeciwu wyrok ten stał się prawomocny.
Kasację od powyższego wyroku wniósł na podstawie art. 521 k.p.k.
Prokurator Generalny, zaskarżając go w całości na korzyść skazanego. Zarzucił:
„rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów
prawa karnego procesowego – art. 500 § 1 k.p.k. i art. 502 § 1 k.p.k., polegające na rozpoznaniu sprawy o czyn z art. 290 § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 1
k.k. w postępowaniu nakazowym i orzeczeniu wobec Leszka J. kary 5 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na
okres próby 3 lat, a więc kary nieprzewidzianej w tych przepisach, albowiem wyrokiem nakazowym możliwe jest wymierzenie wyłącznie kary ograniczenia wolności lub grzywny w wysokości do 100 stawek dziennych albo
do 200 000 zł”.
Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie
sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w K.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, gdy wskazuje na wadliwość wydanego wobec Leszka J. wyroku nakazowego i podlega uwzględnieniu w ca-
łości, a wobec jej kierunku możliwe było rozpoznanie jej w trybie art. 535 §
5 k.p.k., tj. na posiedzeniu bez udziału stron.
Autor kasacji słusznie podniósł, iż wymierzając oskarżonemu wyrokiem nakazowym karę pozbawienia wolności, Sąd Rejonowy w K. rażąco
naruszył przepis art. 502 § 1 k.p.k., który dopuszcza orzeczenie wyrokiem
nakazowym tylko kar o charakterze wolnościowym – ograniczenia wolności
lub grzywny, przy czym wysokość tej ostatniej nie może przekroczyć 100
stawek dziennych ani 200 000 zł.
Nie zasługuje natomiast na aprobatę pogląd, że w sprawie doszło też
do naruszenia, i to rażącego, przepisu art. 500 § 1 k.p.k. Przepis ten stanowi m. in., że sąd może wydać wyrok nakazowy w wypadkach pozwalających na orzeczenie kary ograniczenia wolności lub grzywny. Nie znaczy to,
że wydanie wyroku nakazowego jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy któraś
z tych kar jest wymieniona w sankcji przepisu określającego czyn zabroniony. „Wypadek pozwalający na orzeczenie kary ograniczenia wolności lub
grzywny” jest pojęciem szerszym i zachodzi również wtedy, gdy mimo
sankcji przewidującej wymierzenie sprawcy tylko kary pozbawienia wolności, zastosowanie określonego unormowania ustawy karnej stwarza możliwość orzeczenia kary o charakterze wolnościowym. Ma to miejsce np. w
razie zastosowania art. 58 § 3 k.k., który to przepis daje możliwość orzeczenia kary ograniczenia wolności albo grzywny wobec sprawcy przestępstwa zagrożonego karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 5 lat [zob.
np. J. Grajewski (w:) J. Grajewski, L.K. Paprzycki, S. Steinborn: Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2010, t. II, s. 207]. Przypisany
oskarżonemu czyn został zakwalifikowany z art. 290 § 1 k.k. w zw. z art.
278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., zatem zagrożony był karą pozbawienia
wolności nieprzekraczającą 5 lat. Zachodził więc, przy zastosowaniu art. 58
§ 3 k.k., wypadek pozwalający na orzeczenie kary ograniczenia wolności
lub grzywny. Autor kasacji nie neguje, że orzeczenie wobec oskarżonego
kary nieizolacyjnej przy zastosowaniu przez sąd orzekający art. 58 § 3 k.k.
dałoby możliwość wydania wyroku nakazowego, wszakże wskazuje, iż „z
treści wyroku nie wynika, aby sąd rozważał możliwość przyjęcia kwalifikacji
prawnej czynu oskarżonego z art. 290 § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 3 k.k., a
więc wypadku mniejszej wagi, bądź możliwość orzeczenia kary nieizolacyjnej przy zastosowaniu art. 58 § 3 k.k.” Należy w związku z tym zauważyć,
że dla prawidłowości procedowania w niniejszej sprawie nie jest istotne, co
sąd rozważał, ale jakiej treści wyrok wydał. Jak wcześniej stwierdzono, Sąd
Rejonowy w K. wydał wobec Leszka J. wadliwy pod względem orzeczonej
kary wyrok nakazowy. Zaistniałe naruszenie prawa – art. 502 § 1 k.p.k. –
należy uznać za rażące i mające wpływ na treść wyroku.
W tym stanie rzeczy zaskarżony kasacją wyrok zgodnie z art. 537 § 1
i 2 k.p.k. należało uchylić i przekazać sprawę właściwemu sądowi do ponownego rozpoznania.