Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 86/06 Generato dall'IA

Supreme Court holds new civil costs law applies to appeals from judgments rendered after its entry into force.

Numero d'incarto III CZP 86/06
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court ruled that the new Civil Costs Act applies to appeals filed against judgments issued after the new law's entry into force. The lower court had rejected an appeal due to improper payment under the old Act, creating a conflict over which statute governed the appeal costs. The Court determined that the new law applies because the first-instance proceedings concluded with a final judgment after the new Act became effective.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych; Przepisy nowej ustawy o kosztach sądowych stosują się do apelacji od wyroku wydanego po wejściu w życie tej ustawy.

Parole chiave

Generato dall'IA
civil costs law intertemporal validity appeal filing judgment date procedural law transition

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
art. 149 ust. 1 u.k.s.c.
zakończenia postępowania w instancji w rozumieniu art. 149 ust. 1 u.k.s.c.
art. 130 2 § 3 k.p.c.
wniesioną przez adwokata, jako niewłaściwie opłaconą (art. 130 2 § 3 k.p.c.).
art. 1302 § 3 k.p.c
sądowych, w szczególności art. 1302 § 3 k.p.c.
art. 390 § 1 k.p.c
Z przedstawionych przyczyn orzeczono, jak w uchwale (art. 390 § 1 k.p.c.).

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Uchwała z dnia 22 listopada 2006 r., III CZP 86/06

Sędzia SN Lech Walentynowicz (przewodniczący, sprawozdawca)

Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz

Sędzia SN Marek Sychowicz

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Spółdzielni Rzemieślniczej "B." w R.

przeciwko "L.", spółce z o.o. w R. o zapłatę, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na

posiedzeniu jawnym w dniu 22 listopada 2006 r. zagadnienia prawnego

przedstawionego przez Sąd Okręgowy Sąd Gospodarczy w Rzeszowie

postanowieniem z dnia 10 lipca 2006 r.:

„Czy w sytuacji, kiedy sprawa została wniesiona w dniu 20 maja 2005 r. (pod

rządami dawnej ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych) a apelacja od

wyroku sądu pierwszej instancji została złożona w dniu 18 kwietnia 2006 r. (pod

rządami nowej ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych), co do zasad

opłacania apelacji stosujemy przepisy dotychczasowej ustawy z dnia 13 czerwca

1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t. jedn. z 2002 Dz.U. Nr 9,

poz. 88 ze zm.) czy też przepisu ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398), zgodnie z art. 149 ust.

1 tej ustawy?”

podjął uchwałę:

Do apelacji wniesionej od wyroku wydanego po wejściu w życie ustawy z

dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U Nr

167, poz. 1398 ze zm.) mają zastosowanie przepisy tej ustawy.

Uzasadnienie

W sprawie, która wpłynęła do Sądu Rejonowego w Rzeszowie przed dniem 2

marca 2006 r., został wydany w dniu 10 marca 2006 r. wyrok oddalający

powództwo. Sąd Rejonowy odrzucił apelację powoda z dnia 18 kwietnia 2006 r.,

wniesioną przez adwokata, jako niewłaściwie opłaconą (art. 130 2 § 3 k.p.c.).

Sąd Okręgowy w Rzeszowie, rozpoznający zażalenie powoda, powziął

wątpliwość w kwestii intertemporalnej dotyczącej wykładni art. 149 ust. 1 ustawy z

dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167,

poz. 1398 ze zm. – dalej: „u.k.s.c.”). Wskazał, że chwila „zakończenia postępowania

w danej instancji” wiązana jest z różnymi zdarzeniami, a mianowicie z datą wydania

orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji, z datą wniesienia środka

odwoławczego albo z datą przedstawienia akt sądowi wyższej instancji. Określenie

właściwej daty konkretnego zdarzenia procesowego przesądza w konsekwencji o

stosowanie (niestosowanie) nowej ustawy o kosztach sądowych w sprawach

cywilnych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

weszła w życie w dniu 2 marca 2006 r., po wszczęciu rozpoznawanej sprawy. Do

czasu zakończenia postępowania w instancji (tu: w pierwszej instancji)

obowiązywały jednak dotychczasowe przepisy o kosztach sądowych (art. 149 ust. 1

u.k.s.c.). Sąd Okręgowy trafnie odnotował istnienie rozbieżnych stanowisk w

odniesieniu do chwili „zakończenia postępowania w danej instancji”, równoznacznej

z momentem wydania orzeczenia kończącego postępowanie w danej instancji bądź

z momentem wniesienia środka odwoławczego (upływem terminu do jego

wniesienia) albo z momentem przekazania akt sprawy z wniesionym środkiem

odwoławczym sądowi wyższej instancji przez sąd niższej instancji. W

rozpoznawanej sprawie doszło do wystąpienia po dniu 2 marca 2006 r. dwóch

wymienionych wyżej zdarzeń procesowych w postaci wydania wyroku oraz

wniesienia apelacji, nie nastąpiło natomiast przekazanie akt sprawy z apelacją

Sądowi Okręgowemu. Można więc stwierdzić, że w tej sytuacji jedynie związanie

zakończenia postępowania z datą przekazania akt sądowi wyższej instancji

oznaczałoby obowiązywanie przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o

kosztach sądowych w sprawach cywilnych (jedn. tekst: Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 88

ze zm.), określających odmiennie wysokość opłaty apelacyjnej i sposób jej

pobrania.

Przekazanie akt z apelacją sądowi drugiej instancji nie może być jednak

uznane za czynność sądową kończącą postępowanie pierwszoinstancyjne. Jest to

bowiem czynność techniczno-organizacyjna, nieobjęta rygorami procesowymi, o

której strony nie są informowane; chwila przekazania akt byłby dla stron trudna do

ustalenia. Wytyczenie granicy międzyinstancyjnej związane jest z instancyjnością w

znaczeniu procesowym, a nie ustrojowym, ponieważ środki odwoławcze są

wnoszone do sądu, który wydał kwestionowane orzeczenie i przed tym sądem

dokonywane są niektóre czynności należące do postępowania odwoławczego.

Przekazanie akt sądowi wyższej instancji nie może być więc utożsamiane z

wszczęciem postępowania odwoławczego związanego z wniesieniem przez stronę

środka odwoławczego o charakterze dewolutywnym, nie może zatem oznaczać

zakończenia postępowania w instancji w rozumieniu art. 149 ust. 1 u.k.s.c.

Przepis ten nie rozstrzyga w sposób wyraźny granicy zasięgu oddziaływania

starej ustawy o kosztach sądowych w odniesieniu do spraw wszczętych przed

dniem 2 marca 2006 r. Zasięgu tego nie może kończyć data wniesienia środka

odwoławczego o charakterze dewolutywnym, bo oznacza ona tylko wszczęcie

postępowania odwoławczego, zwłaszcza że poszczególne instancje w znaczeniu

procesowym nie muszą następować bezpośrednio po sobie. Wniesienie środka

odwoławczego jest pierwszą czynnością postępowania odwoławczego, ale wiele

czynność tego postępowania podejmuje sąd niższej instancji. Oznaczenie granicy

czasowej obowiązywania starej i nowej ustawy musi być precyzyjne, tym bardziej

że każda z nich zawiera inne wymagania oraz rygory wymuszające ich stosowanie.

Zmiana przepisów wywołuje jednoczesny skutek w stosunku do wszystkich stron,

natomiast wniesienie środka odwoławczego ma charakter indywidualny i mogą

wystąpić przypadki wniesienia go przez różne strony w różnych terminach. Mogą

również wystąpić trudności w ustaleniu daty wniesienia środka odwoławczego.

Najmniej zastrzeżeń wywołuje pogląd, że zakończenie postępowania w danej

instancji w rozumieniu art. 149 ust. 1 u.k.s.c. następuje z chwilą wydania orzeczenia

kończącego postępowanie w tej instancji. Pogląd ten ukształtował się wyraźnie w

orzecznictwie Sądu Najwyższego, w szczególności w postanowieniu z dnia

28 czerwca 2006 r., III CZ 36/06 (OSNC 2007, nr 1, poz. 19), w uchwale z dnia 21

listopada 2006 r., III CZP 76/06 (OSNC 2007, nr 7-8, poz. 100) i postanowieniu z

dnia 25 października 2006 r., III CZP 73/06 („Biuletyn SN” 2007, nr 1, s. 18).

Podkreślono tam, że ustawodawca wiąże ustanie obowiązywania starej ustawy z

zakończeniem postępowania w instancji, a nie z innym zdarzeniem, np.

wszczęciem postępowania w wyższej instancji. Zakończenie postępowania w danej

instancji najbardziej miarodajnie potwierdza wydanie kończącego orzeczenia.

Pogląd taki wyraźnie był reprezentowany w judykaturze (por. m.in. orzeczenia Sądu

Najwyższego z dnia 25 lipca 1953 r., II C 609/53, OSN 1954, nr 3 poz. 61, z dnia 8

lutego 1968 r., II CZ 29/68, OSNCP 1968, nr 11, poz. 191 oraz z dnia 10 maja 1974

r., II CR 155/74, OSPiKA 1975, nr 3, poz. 66). Zaletą tego poglądu jest również

uwolnienie się od istotnych zastrzeżeń dotyczących innych poglądów, poprzednio

omówionych. Data orzeczenia kończącego postępowanie jest oczywista, znana

stronom, potwierdza w sposób przejrzysty kres obowiązywania starej ustawy i

początek obowiązywania ustawy nowej. Nie ujawniają się też kontrowersje

związane z zasięgiem i znaczeniem procesowym postępowania

międzyinstancyjnego; po wydaniu kończącego orzeczenia obowiązuje nowa

ustawa, zgodnie z zasadą natychmiastowego jej stosowania.

Podzielając ten pogląd należy uznać, że do apelacji wniesionej od wyroku

wydanego po wejściu w życie nowej ustawy o kosztach sądowych w sprawach

cywilnych mają zastosowanie przepisy tej ustawy. Oznacza to, że miarodajne stają

się również znowelizowane przepisy procesowe odnoszące się do kosztów

sądowych, w szczególności art. 1302 § 3 k.p.c.

Z przedstawionych przyczyn orzeczono, jak w uchwale (art. 390 § 1 k.p.c.).