Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 83/08 Generato dall'IA

Supreme Court allows appeal against interim custody orders issued under urgent civil procedure rules.

Numero d'incarto III CZP 83/08
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court ruled that interim custody orders issued under Article 569 § 2 of the Civil Procedure Code are appealable via Article 741. The parties contested whether such urgent measures, taken during ongoing divorce proceedings, constituted final rulings or mere security measures. The court determined that because these orders function as security measures protecting the child during active litigation, they fall under the specific appeal provision rather than the general appeal rule.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 569 § 2 k.p.c.; Art. 741 k.p.c.: Interim custody orders issued under Article 569 § 2 of the Civil Procedure Code during ongoing family proceedings constitute security measures and are subject to appeal under Article 741.

Parole chiave

Generato dall'IA
interim custody order security measure urgent procedure appeal right civil procedure code family law child protection

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 569 § 2 k.p.c.
"Czy zarządzenia wydane na podstawie art. 569 § 2 k.p.c. a niekończące
Art. 741 k.p.c.
postępowania", przysługuje zażalenie na podstawie art. 741 k.p.c.
Art. 518 k.p.c.
postanowienia tego zatem nie przysługuje apelacja (art. 518 zdanie pierwsze
Art. 730 k.p.c.
zabezpieczenia (art. 730 k.p.c.).
Art. 394 § 1 k.p.c.
go art. 394 § 1 k.p.c., mający odpowiednie zastosowanie do spraw rozpoznawanych
art. 569 § 2 k.p.c
"Czy zarządzenia wydane na podstawie art. 569 § 2 k.p.c.
art. 741 k.p.c
postępowania", przysługuje zażalenie na podstawie art. 741 k.p.c.
art. 109 k.r.o
materialnoprawną takich zarządzeń stanowi art. 109 k.r.o., a ich formą jest
art. 578 k.p.c
nie było, z chwilą wydania (art. 578 k.p.c.).
art. 394 § 1 k.p.c
go art. 394 § 1 k.p.c., mający odpowiednie zastosowanie do spraw rozpoznawanych

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
III CZP 12/96
(uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 lutego 1996 r., III CZP 12/96, OSNC 1996,

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Uchwała z dnia 7 października 2008 r., III CZP 83/08

Sędzia SN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca)

Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz

Sędzia SN Elżbieta Skowrońska-Bocian

Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Erwina H. przy uczestnictwie Graźiny H.

o zmianę wyroku orzekającego rozwód w zakresie wykonywania władzy

rodzicielskiej nad małoletnią Kamilą H., po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na

posiedzeniu jawnym w dniu 7 października 2008 r. zagadnienia prawnego

przedstawionego przez Sąd Okręgowy we Wrocławiu postanowieniem z dnia 15

maja 2008 r.:

"Czy zarządzenia wydane na podstawie art. 569 § 2 k.p.c. a niekończące

postępowania podlegają zaskarżeniu i z mocy którego z przepisów postępowania?"

podjął uchwałę:

Na postanowienie sądu opiekuńczego zawierające zarządzenie, o którym

mowa w art. 569 § 2 k.p.c., wydane w sprawie "na czas toczącego się

postępowania", przysługuje zażalenie na podstawie art. 741 k.p.c.

Uzasadnienie

W toku rozpoznawanie sprawy z wniosku Erwina H. o zmianę orzeczenia w

przedmiocie władzy rodzicielskiej zawartego w wyroku rozwodowym Sąd Rejonowy

w Środzie Śląskiej postanowieniem z dnia 10 marca 2008 r. zarządził „na czas

toczącego się postępowania, na podstawie art. 569 § 2 k.p.c.” natychmiastowe

powierzenie sprawowania opieki nad małoletnią Kamilą H. wnioskodawcy i ustalił

miejsce pobytu małoletniej w miejscu zamieszkania wnioskodawcy. Przy

rozpoznawaniu zażalenia uczestniczki powstało zagadnienie prawne budzące

poważne wątpliwości, które Sąd Okręgowy we Wrocławiu przedstawił do

rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przepis art. 569 § 2 k.p.c. przewiduje możliwość wydania z urzędu w

wypadkach nagłych wszelkich potrzebnych zarządzeń nawet w stosunku do osób,

które nie podlegają jego właściwości miejscowej i zawiadomienia o tym sądu

opiekuńczego miejscowo właściwego. Jak się przyjmuje, podstawę

materialnoprawną takich zarządzeń stanowi art. 109 k.r.o., a ich formą jest

postanowienie; są one skuteczne i wykonalne z chwilą ogłoszenia, a gdy ogłoszenia

nie było, z chwilą wydania (art. 578 k.p.c.). Takie uregulowanie stanowi dopełnienie

zakresu różnorodnych środków działania sądu opiekuńczego. Umożliwia

wypełnienie przez ten sąd zadań wynikających z ustawy, zmierzających do ochrony

fizycznego i duchowego rozwoju dziecka i pozwala na bezzwłoczną interwencję

sądu opiekuńczego we wszystkich wypadkach uzasadniających taką interwencję,

nawet w stosunku do osób, które nie podlegają jego właściwości miejscowej

(uchwała Sądu Najwyższego z dnia 29 lutego 1996 r., III CZP 12/96, OSNC 1996,

nr 5, poz. 70). Jak się podkreśla w doktrynie, takie uregulowanie stanowi elastyczną

podstawę działania dla sądu opiekuńczego, gdyż umożliwia mu wydanie orzeczenia

dostosowanego do konkretnej, czasem nietypowej sytuacji.

Zarządzenie, o którym mowa w art. 569 § 2 k.p.c., może być wydane, gdy nie

toczy się żadna sprawa rodzinna lub opiekuńcza w stosunku do małoletniego

(osoby podlegającej opiece), jak i w ramach toczącego się postępowania w takiej

sprawie. Postanowienie zawierające zarządzenie wydane na podstawie art. 569 §

2 k.p.c. nie jest w tej sytuacji postanowieniem orzekającym co do istoty sprawy, od

postanowienia tego zatem nie przysługuje apelacja (art. 518 zdanie pierwsze

k.p.c.). W myśl art. 518 zdanie drugie k.p.c. do przyjęcia, że na postanowienie to

przysługuje zażalenie, niezbędny jest stanowiący o tym przepis ustawy. Przepisu,

który wprost stanowi, że na postanowienie zawierające zarządzenie, o którym

mowa w art. 569 § 2 k.p.c., przysługuje zażalenie, nie ma. W szczególności nie ma

takiego przepisu ani wśród przepisów kodeksu postępowania cywilnego

regulujących postępowanie nieprocesowe w innych, poza małżeńskimi, sprawach z

zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli (art. 568-5781), ani nie zawiera

go art. 394 § 1 k.p.c., mający odpowiednie zastosowanie do spraw rozpoznawanych

w trybie nieprocesowym (art. 13 § 2 k.p.c.). Trzeba jednak zauważyć, że

postanowienie zawierające zarządzenie, o którym mowa w art. 569 § 2 k.p.c.,

wydane w ramach toczącej się sprawy rodzinnej lub opiekuńczej, zwłaszcza gdy

wydane zostało „na czas toczącego się postępowania” – jak miało to miejsce w

rozpatrywanym przypadku – spełnia funkcję postanowienia o udzieleniu

zabezpieczenia (art. 730 k.p.c.). Uzasadnia to przyjęcie, że skoro na postanowienie

sądu pierwszej instancji w przedmiocie zabezpieczenia przysługuje zażalenie (art.

741 k.p.c.), to na postanowienie zawierające zarządzenie, o którym mowa w art.

569 § 2 k.p.c., wydane w sprawie „na czas toczącego się postępowania”

przysługuje zażalenie, czego podstawę stanowi art. 741 k.p.c.

Postanowienia zawierające zarządzenia wydane na podstawie art. 569 § 2

k.p.c., jako ingerujące w wykonywanie władzy rodzicielskiej i decydujące o osobie

małoletniego (pozostającego pod opieką), mają z reguły znaczną doniosłość.

Wydane w wypadkach nagłych, siłą rzeczy narażone są na ryzyko błędu, trudno

więc akceptować brak możliwości poddania ich kontroli przez sąd wyższej instancji.

Na marginesie należy dodać, że postanowienie zawierające zarządzenie, o

którym mowa w art. 569 § 2 k.p.c., wydane gdy nie toczy się żadna inna sprawa

rodzinna lub opiekuńcza w stosunku do małoletniego (osoby podlegającej opiece),

jest postanowieniem wydanym „w sprawie”, której przedmiotem jest wydanie

takiego zarządzenia. Jest zatem postanowieniem orzekającym co do istoty tej

sprawy, a więc orzekającym co do istoty sprawy w rozumieniu art. 518 zdanie

pierwsze k.p.c. Na postanowienie takie przysługuje zatem apelacja.

Z tych względów Sąd Najwyższy podjął uchwałę, jak wyżej.