Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 74/12 Generato dall'IA

Court holds that regulating child contact under Family Code does not constitute a custody restriction case requiring a jury.

Numero d'incarto III CZP 74/12
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court ruled that proceedings to regulate child contact under Article 1136 of the Family and Guardianship Code are not cases regarding the restriction of parental authority. Although the court acknowledged that such rulings limit the exercise of parental care, they do not alter the legal scope of parental authority itself. Consequently, the case does not require the specific jury composition mandated for custody restriction matters under the Code of Civil Procedure.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 1136 k.r.o.; Art. 509 k.p.c.: A court ruling regulating personal contact between a child and relatives under the Family and Guardianship Code does not constitute a case regarding the restriction of parental authority, as it does not modify the legal scope of parental authority.

Parole chiave

Generato dall'IA
regulation of child contact parental authority scope Family and Guardianship Code Code of Civil Procedure jury composition requirement parental care exercise legal case classification

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 1136 k.r.o.
dziecka z osobami wskazanymi w art. 1136 k.r.o. nie zawiera w swej
Art. 509 k.p.c.
władzy rodzicielskiej także w rozumieniu art. 509 k.p.c.
Art. 95 § 1 k.r.o.
przewidzianego w art. 95 § 1 i 98 § 1 k.r.o.
Art. 98 § 1 k.r.o.
Art. 390 § 1 k.p.c.
Z tych względów na podstawie art. 390 § 1 k.p.c., podjęto uchwałę jak na
art. 1136 k.r.o
dziecka z osobami wskazanymi w art. 1136 k.r.o.
art. 509 k.p.c
władzy rodzicielskiej także w rozumieniu art. 509 k.p.c.
art. 113 k.r.o
1431) zmieniła brzmienie art. 113 k.r.o.
art. 390 § 1 k.p.c
Z tych względów na podstawie art. 390 § 1 k.p.c., podjęto uchwałę jak na

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZP 74/12

UCHWAŁA

Dnia 28 listopada 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jacek Gudowski (przewodniczący)

SSN Iwona Koper (sprawozdawca)

SSA Władysław Pawlak

Protokolant Iwona Budzik

w sprawie z wniosku A. K.

przy uczestnictwie M. K. i M. K.

o uregulowanie kontaktów z małoletnią M. K.,

oraz z wniosku W. K.

przy uczestnictwie M. K. i M. K.

o uregulowanie kontaktów z małoletnią M. K.,

po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym

w dniu 28 listopada 2012 r.,

zagadnienia prawnego przedstawionego

przez Sąd Okręgowy w K.

postanowieniem z dnia 24 lipca 2012 r.,

„Czy rozstrzyganie w przedmiocie uregulowania kontaktów

dziecka z osobami wskazanymi w art. 1136 k.r.o. nie zawiera w swej

istocie orzeczenia o ograniczeniu władzy rodzicielskiej, skoro

orzeczenie sądu w tej mierze wkracza w treść wykonywania władzy

rodzicielskiej, której częścią składową jest prawo i obowiązek pieczy

nad dzieckiem przejawiającej się między innymi w swobodzie

decydowania rodziców z kim dziecko może mieć styczność, a zatem

w pewnym fragmencie ogranicza ich władzę rodzicielską, co wpływa

na skład sądu?”

podjął uchwałę:

Sprawa

o

uregulowanie

kontaktów

z

dzieckiem

osób

wymienionych w art. 1136 k.r.o. nie jest sprawą o ograniczenie

władzy rodzicielskiej także w rozumieniu art. 509 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy, po rozpoznaniu - w składzie jednego sędziego - sprawy z

wniosku A. K. i W. K., przy uczestnictwie M. K. i M. K. postanowieniem z dnia 24

lipca 2012 r. ustalił sposób utrzymywania przez wnioskodawców kontaktów z

małoletnią wnuczką M. K.

Przy rozpoznawaniu

apelacji uczestniczki M. K. Sąd Okręgowy powziął

wątpliwość prawną, której istota sprowadza się do tego, czy sprawa o

rozstrzygnięcie w przedmiocie uregulowania kontaktów dziecka z osobami

wskazanymi w art. 1136 k.r.o. stanowi sprawę o ograniczenie władzy rodzicielskiej

w rozumieniu art. 509 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Nowelizacja kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z dnia 6 listopada 2008 r.

(Dz.U. Nr 220, poz. 1431) zmieniła brzmienie art. 113 k.r.o. i dodała przepisy art.

1131 do art. 1136 k.r.o. Zgodnie z art. 113 k.r.o. w jego obecnym brzmieniu,

niezależnie od władzy rodzicielskiej rodzice oraz ich dziecko mają prawo

i obowiązek utrzymywania ze sobą kontaktów (§ 1). Kontakty z dzieckiem obejmują

w szczególności przebywanie z dzieckiem (odwiedziny, spotkania, zabieranie

dziecka poza miejsce jego stałego pobytu) i bezpośrednie porozumiewanie się,

utrzymywanie korespondencji, korzystanie z innych środków porozumiewania się

na odległość, w tym ze środków komunikacji elektronicznej (§ 2). Na podstawie art.

1136 k.r.o. przepisy oddziału „Kontakty z dzieckiem” (art. 113 do 1135 k.r.o.) stosuje

się odpowiednio do kontaktów rodzeństwa, dziadków, powinowatych w linii prostej,

a także innych osób, jeżeli sprawowały one przez dłuższy czas pieczę nad

dzieckiem.

Powyższa zmiana art. 113 k.r.o. rozstrzygnęła jednoznacznie istniejące

w jego poprzednim brzmieniu wątpliwości co do tego, czy prawo do osobistych

kontaktów każdego z rodziców z dzieckiem wchodzi w zakres pojęcia władzy

rodzicielskiej przez wyraźne stwierdzenie, że są one niezależne od władzy

rodzicielskiej.

Nie

ma

obecnie

podstaw

do

konstruowania

zapatrywania

wyrażanego uprzednio w doktrynie (chociaż pozostającego w mniejszości) oraz

w uchwale składu 7 sędziów SN z dnia 8 marca 2006, III CZP 98/05, OSNC 2006,

nr 10 158), że w czasie trwania władzy rodzicielskiej nie występuje odrębne od niej

prawo do kontaktów osobistych. Orzeczenie o sposobie utrzymywanie przez osoby

uprawnione (na podstawie art. 1131 § 1 a także na podstawie art. 1136 k.r.o.)

kontaktów z dzieckiem nie jest więc

orzeczeniem w przedmiocie władzy

rodzicielskiej.

W

postępowaniu

nieprocesowym

skład

sądu

jest

co

do

zasady

jednoosobowy, co wynika a contrario z art. 509 k.p.c. Przepis ten reguluje

odmiennie skład sądu między innymi w sprawach o ograniczenie władzy

rodzicielskiej, w których w pierwszej instancji sąd orzeka w składzie jednego

sędziego i dwóch ławników.

O tym, jaka sprawa jest sprawą o ograniczenie władzy rodzicielskiej

decyduje materialnoprawne określenie pojęcia ograniczenia władzy rodzicielskiej,

które stanowi taka ingerencja sądu w jej wykonywanie, w wyniku której następuje

zmiana władzy rodzicielskiej, polegająca na zmniejszeniu jej zakresu w stosunku do

przewidzianego w art. 95 § 1 i 98 § 1 k.r.o. Z przepisów tych wynika, że władza

rodzicielska obejmuje obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad

osobą i majątkiem dziecka oraz wykonywanie uprawnień i obowiązków jego

przedstawiciela ustawowego.

Można zgodzić się z tym, że - jak podnosi Sąd Okręgowy - orzeczenie

o uregulowaniu kontaktów z osobą małoletnia ingeruje we władzę rodzicielską

Należy

jednak

odróżnić

„sprawę

o

ograniczenie

władzy

rodzicielskiej”

od faktycznego ograniczenia władzy rodzicielskiej, które jest skutkiem uregulowania

przez sąd kontaktów na podstawie art. 1136 k.r.o., tak jak w doktrynie odróżnia się

treść władzy rodzicielskiej od jej wykonywania. Ponieważ prawo do osobistych

kontaktów z dzieckiem nie należy do władzy rodzicielskiej, zakres wchodzących

w jej skład uprawnień nie doznaje ograniczeń na skutek uregulowania kontaktów

osób wskazanych art. 1136 k.r.o. z osobą małoletnią. Można natomiast uznać, że

w następstwie tego dochodzi do ograniczenia wykonywania władzy rodzicielskiej.

Zakres władzy rodzicielskiej, także w zakresie pieczy nad dzieckiem, jest

niezależny od tego, czy sąd ureguluje prawo do kontaktów z dzieckiem osobom

wymienionym w art. 1136 k.r.o. Pieczę rodzice sprawują na zasadzie wyłączności.

Wykonywanie przez osoby bliskie prawa do kontaktów z dzieckiem jest

wykonywaniem przez nie własnego prawa, a nie skutkiem „przeniesienia” pieczy

nad osobą dziecka na ich rzecz. Władza rodzicielska ma bowiem niepodzielny

charakter.

Orzeczenie sądu w przedmiocie uregulowania kontaktów z dzieckiem nie

modyfikuje władzy rodzicielskiej. Regulując kontakty osób bliskich, określonych

w art. 1136 k.r.o., sąd nie ogranicza władzy rodzicielskiej, ani prawa rodziców do

osobistych kontaktów z dzieckiem. Przyznanie osobom bliskim prawa do

kontaktów, nie będącego atrybutem władzy rodzicielskiej nie może być uznane za

jej ograniczenie. Osoby, których kontakty z dzieckiem zostały przez sąd

uregulowane nie stają się podmiotami władzy rodzicielskiej.

Z tych względów na podstawie art. 390 § 1 k.p.c., podjęto uchwałę jak na

wstępie.

db