Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 70/08 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal for lack of serious legal doubt regarding civil code applicability.

Numero d'incarto III CZP 70/08
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court refused to adopt the appellate court's ruling on a legal question, finding the appeal procedurally inadmissible. The appellants sought damages based on the Civil Code, while the respondent argued for the Administrative Code, claiming a time-bar. The Court determined that since the Civil Code was correctly cited and the legal issue did not impact the case outcome, no serious doubt existed to warrant a ruling.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 390 § 1 k.p.c.; Art. 160 k.p.a.; Art. 417 § 2 k.c.: A ruling on a legal question is inadmissible if the appellate court fails to demonstrate a serious doubt or a causal link between the question and the case resolution.

Parole chiave

Generato dall'IA
procedural inadmissibility legal question ruling serious doubt requirement causal link test Civil Code damages administrative decision invalidity Supreme Court procedure

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 390 § 1 k.p.c.
odmówić podjęcia uchwały w sprawie przedstawionej w trybie art. 390 § 1 k.p.c.,
Art. 160 k.p.a.
stanowi art. 160 k.p.a., a nie art.
Art. 417 § 2 k.c.
Wskazały, że zgodnie z art. 417 § 2 k.c. strona lub jej
Art. 2 of the Act of 17 June 2004 on amending the Civil Code
Zgodnie bowiem z art. 2 tej
Art. 5 of the Act of 17 June 2004 on amending the Civil Code
naruszenie prawa materialnego na skutek błędnej wykładni art. 5 ustawy z dnia
art. 160 § 4 k.p
bez uprzedniego uzyskania, zgodnie z treścią art. 160 § 4 k.p.a.,
art. 417 § 2 k.c
Wskazały, że zgodnie z art. 417 § 2 k.c.
art. 160 k.p
stanowi art. 160 k.p.a., a nie art.
art. 4171 k.c
160 k.p.a., a nie art. 4171 k.c., a wobec braku rozstrzygnięcia organu
art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c
podstawie art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
IV CK 113/03
W wyroku z dnia 10 marca 2004 r., IV CK 113/03 (niepubl.) Sąd Najwyższy,
I CKN 1000/97
II CKN 340/98
w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1999 r., II CKN 340/98
III CKN 927/00
w postanowieniu z dnia 8 sierpnia 2000 r., III CKN 927/00 (niepubl.) Sąd Najwyższy
III CZP 85/02
Supreme Court allows civil court action for social security contributions via civil code provisions.
III CZP 121/05
Polish Supreme Court allows social insurance claim for pension fund contribution transfer via court order.
III CZP 100/06
Supreme Court dismisses legal question referral due to insufficient reasoning and lack of serious legal doubts.
III CZP 8/99
z dnia 13 maja 1999 r., III CZP 8/99 (niepubl.) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że może

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZP 70/08

POSTANOWIENIE

Dnia 17 września 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący,

sprawozdawca)

SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian

SSN Katarzyna Tyczka-Rote

w sprawie z powództwa I. B. i Z. M.

przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi

o zapłatę,

na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 17 września 2008 r.,

na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego

przez Sąd Apelacyjny

postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2008 r.,

"Czy podlega odrzuceniu z powodu czasowej niedopuszczalności

drogi sądowej pozew o zasądzenie odszkodowania za szkodę

wyrządzoną przez wydanie przed dniem 1 września 2004 r.

ostatecznej decyzji administracyjnej, której niezgodność z prawem

została stwierdzona po tym dniu, wniesiony do sądu powszechnego

bez uprzedniego uzyskania, zgodnie z treścią art. 160 § 4 k.p.a.,

decyzji administracyjnej w przedmiocie odszkodowania ?"

odmawia podjęcia uchwały.

Uzasadnienie

I. B. i Z. M. wytoczyły powództwo przeciwko Skarbowi Państwa

reprezentowanemu przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o zasądzenie

odszkodowania w kwocie 3.630.688 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 31

sierpnia 2005 r. do dnia zapłaty oraz kwoty 28.800 zł tytułem zwrotu kosztów

zastępstwa procesowego. Wskazały, że zgodnie z art. 417 § 2 k.c. strona lub jej

następcy prawni mogą dochodzić odszkodowania za szkodę poniesioną wskutek

wydania decyzji, której nieważność została następnie stwierdzona. Minister

Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 30 sierpnia 2005 r. wydał decyzję o stwierdzeniu

nieważności decyzji Ministra Rolnictwa z dnia 17 sierpnia 1970 r. o przejęciu na

własność Państwa z mocy prawa z dniem 8 marca 1958 r. nieruchomości ze

znajdującym się na niej młynem elektrycznym i przyległymi zabudowaniami oraz

urządzeniami, położonej w S. B., pow. B., stanowiącej współwłasność I. B. i Z. M.,

spadkobierczyń A. i Z. H.

Pozwany Skarb Państwa - Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł

o odrzucenie pozwu z powodu czasowej niedopuszczalności drogi sądowej,

podnosząc, że wbrew twierdzeniom powódek podstawę prawną ich roszczeń

stanowi art. 160 k.p.a., a nie art. 4171 k.c., a wobec braku rozstrzygnięcia organu

administracyjnego w przedmiocie odszkodowania pozew podlega odrzuceniu na

podstawie art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.

Postanowieniem z dnia 4 lutego 2008 r. Sąd Okręgowy w W. oddalił wniosek

pozwanego o odrzucenie pozwu. W uzasadnieniu wskazał, że po wejściu w życie

ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz

niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692) uległ zmianie stan prawny

w zakresie odpowiedzialności Skarbu Państwa za szkodę powstałą w wyniku

stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 2 tej

ustawy, z dniem 1 września 2004 r. został uchylony art. 160 k.p.a., a zgodnie z art.

5 - do stanów i zdarzeń prawnych powstałych po tym dniu ma zastosowanie art.

4171 k.c. Przepis ten wskazuje jako właściwy do dochodzenia roszczeń wyłącznie

tryb sądowy. W konsekwencji należy przyjąć, że obecnie administracyjny tryb

dochodzenia roszczeń odszkodowawczych (art. 160 k.p.a.) ma zastosowanie

jedynie w tych sprawach, w których decyzja stwierdzająca nieważność (art. 156 § 1

k.p.a.) stała się ostateczna przed dniem 1 września 2004 r. Natomiast wydanie

takiej decyzji po tym dniu powoduje objęcie wniosku odszkodowawczego regulacją

art. 4171 § 2 k.c., zatem jego rozpoznanie następuje wyłącznie przed sądem

powszechnym. Ponieważ podstawą roszczeń powódek była decyzja z dnia

30 sierpnia 2005 r., tym samym należało uznać, że droga sądowa w rozpoznawanej

sprawie jest dopuszczalna.

Zażalenie

na

to

postanowienie

złożył

pozwany

Skarb

Państwa,

reprezentowany przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zastępowany w procesie

przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa, zaskarżając orzeczenie w całości

i zarzucając naruszenie art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. przez jego niezastosowanie oraz

naruszenie prawa materialnego na skutek błędnej wykładni art. 5 ustawy z dnia

17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych

ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1692) w związku z art. 160 k.p.a.

Przy rozpoznawaniu zażalenia Sąd Apelacyjny powziął wątpliwość wyrażoną

w zagadnieniu prawnym przedstawionym do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W postanowieniu z dnia 25 stycznia 2007 r., III CZP 100/06 (niepubl.) Sąd

Najwyższy, formułując wymagania co do treści postanowienia o przedstawieniu

zagadnienia prawnego, podkreślił, że niezbędne jest wskazanie przez Sąd

przedstawiający Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne

szczegółowego uzasadnienia, na czym polegają jego wątpliwości i dlaczego uważa

je za poważne, oraz wykazanie, że stwierdzone przezeń wątpliwości prawne

pozostają w związku przyczynowym z rozstrzygnięciem sprawy. W postanowieniu

z dnia 13 maja 1999 r., III CZP 8/99 (niepubl.) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że może

odmówić podjęcia uchwały w sprawie przedstawionej w trybie art. 390 § 1 k.p.c.,

jeżeli nie zachodzi potrzeba wyjaśnienia wątpliwości. Musi być to przy tym

wątpliwość

„poważna”,

a

na

Sądzie

II

instancji

spoczywa

obowiązek

szczegółowego uzasadnienia, na czym polegają jego wątpliwości i dlaczego uważa

je za poważne oraz wykazania, że stwierdzone przezeń poważne wątpliwości

prawne pozostają w związku przyczynowym z rozstrzygnięciem sprawy.

W okolicznościach niniejszej sprawy postanowienie Sądu Apelacyjnego nie

spełnia tych wymagań. Brak jest bowiem nie tylko uzasadnienia, na czym miałby

polegać poważny charakter wątpliwości, ale przede wszystkim brak jest wykazania

związku

przyczynowego

pomiędzy

rozstrzygnięciem

zagadnienia

prawnego

a rozstrzygnięciem sprawy. Podkreślić bowiem należy, iż w pozwie sporządzonym

przez profesjonalnego pełnomocnika jako podstawę prawną dochodzonego

roszczenia wskazano na art. 4171 k.c. Ponadto powódki w toku postępowania od

początku jednoznacznie powoływały się na art. 4171 § 2 k.c., a nie na art. 160 k.p.a.

W wyroku z dnia 10 marca 2004 r., IV CK 113/03 (niepubl.) Sąd Najwyższy,

powołując się na postanowienie tego Sądu z dnia 22 kwietnia 1998 r., I CKN

1000/97 (OSNC 1999, nr 1, poz. 6), że droga sądowa jest dopuszczalna, jeżeli

powód opiera swoje roszczenia procesowe na zdarzeniach prawnych, które mogą

stanowić źródło stosunków cywilnoprawnych, wyjaśnił, iż u podłoża tego

stanowiska legło założenie, że na etapie podejmowania decyzji w sprawie

dopuszczalności drogi sądowej sąd nie jest uprawniony do rozstrzygania

o zasadności roszczenia powoda, nawet bowiem wtedy, gdy jest przekonany

o braku podstaw materialnoprawnych do zasądzenia powództwa, ma obowiązek

merytorycznego rozpoznania sprawy, jeżeli tylko w pozwie są sformułowane

żądania

znajdujące

podstawę

w

normach

prawa

cywilnego.

Podobnie

w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 10 marca 1999 r., II CKN 340/98

(OSNC 1999, nr 9, poz. 161), uznał, że dopuszczalność drogi sądowej zależy od

okoliczności faktycznych przytoczonych przez powoda jako podstawa roszczenia,

nie jest natomiast warunkowana wykazaniem istnienia tego roszczenia. Z kolei

w postanowieniu z dnia 8 sierpnia 2000 r., III CKN 927/00 (niepubl.) Sąd Najwyższy

wskazał, że o dopuszczalności drogi sądowej rozstrzyga podany w pozwie stan

faktyczny będący uzasadnieniem zgłoszonego roszczenia, a nie samo wykazanie

roszczenia

czy

też

stosunku

prawnego

między

stronami.

Przedstawione

rozstrzygnięcia odpowiadają ugruntowanej linii orzecznictwa Sądu Najwyższego

uwzględniającej unormowania Konstytucji RP (uchwała składu siedmiu sędziów

Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 2003 r., III CZP 85/02, OSNC 2003, nr 10,

poz. 129; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 5 kwietnia

2006 r., III CZP 121/05, OSNC 2006, nr 11, poz. 178).

Roszczenie odszkodowawcze dochodzone w niniejszej sprawie przez

powódki znajduje podstawę w przepisach prawa cywilnego. W konsekwencji

między

przedstawionym

przez

Sąd

Apelacyjny

zagadnieniem

prawnym

a rozstrzygnięciem sprawy brak jest związku przyczynowego. W tej sytuacji

obowiązkiem Sądu jest merytoryczne rozpoznanie roszczenia zgodnie z żądaniem

pozwu.

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji.