Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 6/07 Generato dall'IA

Supreme Court held that a 2005 law applies immediately to pending civil cases regarding appeal composition.

Numero d'incarto III CZP 6/07
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court ruled that the 2005 Civil Court Costs Act applies immediately to civil proceedings initiated before its enactment. The debtor argued for a transitional rule requiring a three-judge panel for appeals on costs, while the creditor sought the new single-judge composition. The court determined the amendment was procedural and structural, not substantive, mandating immediate application to all pending cases.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 126 pkt 19 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych; The amendment to the composition of the appellate court for costs appeals has immediate effect and applies to proceedings pending at the time of enactment.

Parole chiave

Generato dall'IA
Civil Court Costs Act Transitional Provisions Appeal Composition Immediate Effect Procedural Amendment Supreme Court Ruling Pending Proceedings

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 397 § 2 k.p.c. w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Przepis art. 397 § 2 k.p.c.
art. 126 pkt 19 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
wszystkim kodeksu postępowania cywilnego (art. 126 ustawy), znaczna część z
art. 149 § 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
przedstawionym na wstępie, a więc także w rozumieniu art. 149 § 1 ustawy, a
art. 397 § 2 k.p.c
Przepis art. 397 § 2 k.p.c.
art. 9 k.p.c
adaptujący art. 9 k.p.c.
art. 379 § 2 k.p.c
zmiany w art. 379 § 2 k.p.c., nie jest przepisem „o kosztach sądowych” w ujęciu

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 września 2004 r., P 4/2004
uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 1992 r., III CZP 143/92
81 lub uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 1992 r., III CZP 143/92,
wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 maja 2003 r., P 21/2001
uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższy – zasady prawnej – z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00
III CZP 143/92
81 lub uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 1992 r., III CZP 143/92,
III CZP 49/00
Supreme Court allows denial of cassation review for judgments issued before the new Civil Procedure Code took effect.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Uchwała z dnia 19 kwietnia 2007 r., III CZP 6/07

Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca)

Sędzia SN Antoni Górski

Sędzia SN Marian Kocon

Sąd Najwyższy w sprawie egzekucyjnej z wniosku wierzyciela "B.G.Ż." S.A. w W.

prowadzonej przez komornika sądowego rewiru pierwszego przy Sądzie

Rejonowym w Lesznie przy uczestnictwie wierzycieli "B.Z.W." S.A. w W., "K.B." S.A.

w W., Jana S., "W.S.G." sp. z o.o. w P., Ewy M. i Skarbu Państwa – Sądu

Rejonowego w P. przeciwko dłużnikowi Romanowi M. o egzekucję z nieruchomości,

po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 19 kwietnia

2007 r. zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w Poznaniu

postanowieniem z dnia 22 listopada 2006 r.:

"Czy w sprawach wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 28 lipca

2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz.1398)

zażalenie na postanowienie w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów

sądowych rozpoznaje sąd odwoławczy w składzie jednego sędziego, czy też w

składzie trzech sędziów?"

podjął uchwałę:

Przepis art. 397 § 2 k.p.c. w brzmieniu nadanym przez ustawę z dnia 28

lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz.

1398 ze zm.) ma zastosowanie także w sprawach wszczętych przed dniem

wejścia w życie tej ustawy.

Uzasadnienie

W sprawie o egzekucję z nieruchomości, wszczętej przed dniem wejścia w życie

ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U.

Nr 167, poz. 1398), Sąd Rejonowy w Poznaniu postanowieniem z dnia 29 września

2006 r. oddalił wniosek dłużnika Romana M. o zwolnienie od kosztów sądowych.

Dłużnik wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego, a Sąd Okręgowy

w Poznaniu, rozpoznając to zażalenie, powziął poważne wątpliwości, którym dał

wyraz w przedstawionym Sądowi Najwyższemu zagadnieniu prawnym,

przytoczonym na wstępie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Koszty sądowe w sprawach cywilnych są odrębnym, samodzielnym elementem

systemu prawa publicznego, stanowiącym instrument polityki państwa służący

regulowaniu relacji stron stosunków procesowych oraz – w szerszym ujęciu –

stymulowaniu decyzji jednostek dotyczących sposobu prowadzenia swoich

interesów i doboru środków ich ochrony. Spełniają kilka funkcji, wśród których –

poza ważną funkcją społeczną (racjonalizowanie zakresu ochrony prawnej) i

organizacyjną (usprawnianie pracy sądów) – jest także funkcja fiskalna (częściowy

zwrot kosztów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości) (por. np. wyrok Trybunału

Konstytucyjnego z dnia 7 września 2004 r., P 4/2004, OTK Zb.Urz. 2004, nr 8, poz.

81 lub uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 1992 r., III CZP 143/92,

OSNCP 1993, nr 5, poz. 78). Z tych względów dziedzina kosztów sądowych jest

tradycyjnie regulowana odrębnym, kompleksowym aktem prawnym normującym jej

całokształt, w tym przede wszystkim zasady i tryb pobierania kosztów, zasady ich

zwrotu oraz umarzanie, rozkładanie na raty i odraczanie należności sądowych.

W taki właśnie sposób reguluje dziedzinę kosztów ustawa z dnia 28 lipca 2005 r.

o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm. –

dalej: „ustawa”), którą objęto także zasady zwalniania od kosztów sądowych –

normowane dotychczas w kodeksie postępowania cywilnego – oraz wysokość

opłat, ustalaną wcześniej w drodze rozporządzeń Rady Ministrów (por. wyrok

Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 maja 2003 r., P 21/2001, OTK Zb.Urz. 2003, nr

5, poz. 37). Jak większość ustaw regulujących określoną „dziedzinę spraw” w

rozumieniu § 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r.

w sprawie zasad techniki prawodawczej (Dz.U. Nr 100, poz. 908), także ustawa o

kosztach sądowych – dokonująca bardzo istotnych przekształceń w zakresie

kosztów sądowych w sprawach cywilnych – zawiera, oprócz przepisów

merytorycznych (materialnych i formalnych, ogólnych i szczególnych), także liczne

przepisy zmieniające, uchylające, przejściowe i dostosowujące.

Przepisy zmieniające zawarte w tytule VI dotyczą wielu ustaw, w tym przede

wszystkim kodeksu postępowania cywilnego (art. 126 ustawy), znaczna część z

nich nie wiąże się jednak bezpośrednio z dziedziną kosztów sądowych, lecz ma

charakter dostosowujący. Przykładem takich przepisów jest art. 126 pkt 1 ustawy,

adaptujący art. 9 k.p.c. do art. 78 ustawy, albo art. 126 pkt 10 harmonizujący

przepisy kodeksu postępowania cywilnego o pismach procesowych z terminologią i

ogólnymi założeniami ustawy o kosztach sądowych. Charakter instrumentalny

(dostosowujący) ma niewątpliwie również art. 126 pkt 19 ustawy, którego mocą w

art. 397 § 2 k.p.c. dodano zdanie drugie w brzmieniu: „Rozpoznanie zażalenia na

postanowienie w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych lub

cofnięcia takiego zwolnienia, odrzucenia wniosku o zwolnienie oraz nałożenia na

stronę obowiązku uiszczenia kosztów i skazania na grzywnę następuje w składzie

jednego sędziego.” Celem tego przepisu nie jest uregulowanie jakiejś kwestii w

dziedzinie kosztów sądowych, normowanej przepisami merytorycznymi ustawy, lecz

zmiana normy prawa procesowego mająca na celu – przez zredukowanie

liczebności składu rozpoznającego zażalenie – usprawnienie i przyspieszenie

postępowania odwoławczego. Przepis ten, jako dotyczący składu sądu, ma również

charakter ustrojowy.

W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości, że art. 126 pkt 19 ustawy, dokonujący

zmiany w art. 379 § 2 k.p.c., nie jest przepisem „o kosztach sądowych” w ujęciu

przedstawionym na wstępie, a więc także w rozumieniu art. 149 § 1 ustawy, a

zatem nie dotyczy go – zawarta w tym przepisie – norma intertemporalna

wprowadzająca na grunt kosztów sądowych zasadę stadialności, nakazującą

stosowanie przepisów dotychczasowych do czasu zakończenia postępowania w

danej instancji. Oznacza to, że art. 379 § 2 zdanie drugie uzyskał moc z chwilą

wejścia w życie ustawy i obowiązuje bezzwłocznie, a więc ma zastosowanie także

w sprawach toczących się w dniu wejścia w życie ustawy, zgodnie z dominującą w

prawie cywilnym procesowym zasadą natychmiastowego działania ustawy nowej

(por. np. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego –

zasady prawnej – z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz.

53).

Z tych względów Sąd Najwyższy podjął uchwałę, jak na wstępie.