Supreme Court dismisses legal question due to a later binding ruling clarifying judicial transfer validity.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court refused to rule on a legal question regarding the validity of a judge's transfer decision signed by a state secretary acting in the Minister of Justice's stead. The lower court argued this act was void because the Minister's authority was not administrative, but the Supreme Court noted a subsequent full bench ruling from January 2014 definitively established that such deputies cannot sign transfer decisions. Consequently, the earlier uncertainty was resolved by this new precedent, rendering the specific question moot.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 61 § 1 ust. 1 u.S.N.; Art. 61 § 6 u.S.N.; Art. 62 u.S.N.; Art. 183 ust. 1 Konstytucji; Art. 1 pkt 1 p.u.s.p.: A later binding ruling by the Supreme Court clarifying the validity of a judicial transfer decision signed by a deputy minister renders a prior legal question moot, justifying the refusal to rule.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CZP 5/14
POSTANOWIENIE
Dnia 23 maja 2014 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marta Romańska (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Dariusz Dończyk
SSN Irena Gromska-Szuster
Protokolant Bożena Kowalska
w sprawie egzekucyjnej prowadzonej przez Komornika Sądowego
przy Sądzie Rejonowym w S.
z wniosku Burmistrza Miasta R.
przeciwko D. K.
o egzekucję świadczenia pieniężnego,
na posiedzeniu jawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 23 maja 2014 r.,
na skutek zagadnienia prawnego przedstawionego
przez Sąd Okręgowy w Ł.
postanowieniem z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. akt III Cz […],
"Czy postępowanie przed sądem, w składzie którego uczestniczył
sędzia zniesionego Sądu Rejonowego, przeniesiony na swój wniosek
na inne miejsce służbowe decyzją wydaną i podpisaną w zastępstwie
Ministra Sprawiedliwości w trybie artykułu 75 § 2 pkt 1 i § 3 ustawy
z dnia 27 lipca 2001 r., Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U.
2012.427.j.t.)
przez
Podsekretarza
nieważnością?"
odmawia podjęcia uchwały.
Stanu,
dotknięte
jest
Uzasadnienie
Postanowieniem
przy rozpoznawaniu
z
listopada
zażalenia
2013
Burmistrza
r.
Sąd
Okręgowy
Miasta
R. na
w
Ł.,
postanowienie
Sądu Rejonowego w S., Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w R.
z 4 kwietnia 2013
r.
o
odrzuceniu
jego
skargi
na
czynności
komornika,
przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne, któremu
nadał formę pytania: czy postępowanie przed sądem, w składzie którego
uczestniczył sędzia zniesionego Sądu Rejonowego przeniesiony na swój wniosek
na inne miejsce służbowe decyzją wydaną i podpisaną w zastępstwie
Ministra Sprawiedliwości w trybie art. 75 § 2 pkt 1 i § 3 ustawy z 27 lipca 2001 r. –
Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn.: Dz. U. 2012, poz. 427; dalej:
„p.u.s.p.”)
przez
podsekretarza
stanu
w
Ministerstwie
Sprawiedliwości,
jest dotknięte nieważnością?
Sąd Okręgowy stwierdził, że Sąd Rejonowy w R. został zniesiony stosownie
do § 1 pkt 15 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 5 października
2012 r. w sprawie zniesienia niektórych sądów rejonowych (Dz. U. 2012,
poz. 1121). Na podstawie § 2 pkt 15 lit. d zarządzenia Ministra Sprawiedliwości
z 29 listopada 2012 r. w sprawie zniesienia i utworzenia niektórych wydziałów
w sądach rejonowych oraz zmiany zarządzenia w sprawie utworzenia wydziałów
w sądach rejonowych (Dz. Urz. MS 2012, poz. 168) w Sądzie Rejonowym w S.
utworzony został VIII Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w R..
Sędzia uczestniczący w jednoosobowym składzie Sądu pierwszej instancji
został przeniesiony do Sądu Rejonowego w S. (bez wskazania wydziału
zamiejscowego)
decyzją
wydaną
i
podpisaną
w
zastępstwie
Ministra
Sprawiedliwości przez podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości,
na podstawie art. 75 § 2 pkt 1 i § 3 p.u.s.p., na wniosek sędziego złożony
24 października 2012 r.
Sąd Okręgowy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu
Najwyższego z dnia 17 lipca 2013 r., III CZP 46/13 (OSNC 2013, nr 12, poz. 135),
i stwierdził, że wadliwość decyzji o przeniesieniu sędziego na inne miejsce
służbowe podjętej przez inną osobę niż Minister Sprawiedliwości sprawia, iż sędzia,
którego ona dotyczy, nie może wykonywać władzy jurysdykcyjnej w sądzie, do
którego został w ten sposób przeniesiony. Skład orzekający wyznaczony
z udziałem takiego sędziego
jest
zatem
sprzeczny z przepisami prawa
w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c., co skutkuje nieważnością postępowania, którą
sąd odwoławczy na podstawie art. 378 § 1 k.p.c. bierze pod uwagę z urzędu
w granicach zaskarżenia. Wprawdzie uchwała zapadła w związku ze zmianami
organizacyjnymi
w
strukturze
wymiaru
przeprowadzonymi
sprawiedliwości
rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 5 października 2012 r. w sprawie
zniesienia niektórych sądów rejonowych (Dz. U. z 2012, poz. 1121), jednakże nie
można jej znaczenia ograniczyć wyłącznie do decyzji wydawanych w związku ze
zniesieniem sądów rejonowych z dniem 1 stycznia 2013 r. To samo dotyczy
bowiem każdego przypadku likwidacji sądu, w tym Sądu Rejonowego w X.,
co nastąpiło z dniem 1 stycznia 2009 r.
U podstaw takiego wniosku legł pogląd, iż przewidziane w art. 75 § 3 p.u.s.p.
uprawnienie Ministra Sprawiedliwości nie należy do zakresu władzy wykonawczej
i nie jest decyzją administracyjną, nie mają więc do niego zastosowania art. 37 ust.
1 i ust. 5 u.R.M., ani przepisy ustawy z 4 września 1997 r. o działach administracji
rządowej (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 743), gdyż dotyczą one tylko działań
ministrów
jako
organu
administracji
publicznej
w
sprawowaniu
władzy
wykonawczej.
Odmienne poglądy co do tej kwestii wyrażone zostały w uchwale Sądu
Najwyższego z dnia 14 listopada 2007 r. (BSA - 4110-5/07), dotyczącej jednak
przeniesienia sędziego do innego sądu za jego zgodą, ale również w uzasadnieniu
wyroku z dnia 16 października 2013 r., III KK 280/13 (nie publ.).
Wyjaśnienie rozbieżności poglądów ujawnionej w orzecznictwie ma –
zdaniem Sądu Okręgowego – znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bo
decyduje o możliwości zakwalifikowania postępowania jako nieważnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Przytoczone na wstępie zagadnienie prawne zostało przedstawione do
rozstrzygnięcia
postanowieniem
podjętym
przez
Sąd
Okręgowy
w
dniu
17 października 2013 r., a zatem w czasie, gdy – po podjęciu uchwały przez skład
siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2013 r., III CZP 46/13 oraz
ujawnieniu się rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego spowodowanych
wydaniem w oparciu o przeciwny pogląd prawny wyroku z dnia 16 października
2013 r., III KK 280/13 (nie publ.) – mogły powstać wątpliwości dotyczące legalności
decyzji o przeniesieniu sędziego na inne miejsce służbowe, jeśli została ona
wydana na podstawie art. 75 § 3 w związku z art. 75 § 2 pkt 1 p.u.s.p. przez
sekretarza lub podsekretarza stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości w zastępstwie
Ministra Sprawiedliwości. Wątpliwości te zostały jednak jednoznacznie wyjaśnione
w uchwale pełnego składu Sądu Najwyższego z dnia 28 stycznia 2014 r., BSA-I4110-4/13 (OSNC 2014, nr 5, poz. 49). W uchwale tej Sąd Najwyższy stwierdził,
że Minister Sprawiedliwości w wydaniu decyzji o przeniesieniu sędziego na inne
miejsce służbowe nie może być zastąpiony przez sekretarza stanu ani
podsekretarza stanu. Sąd Najwyższy zastrzegł jednak, że wykładania dokonana
w tej uchwale wiąże od chwili jej podjęcia.
Uchwała z dnia 28 stycznia 2014 r., BSA-I-4110-4/13, ma moc zasady
prawnej i na podstawie art. 61 § 6 i art. 62 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r.
o Sądzie Najwyższym (jedn. tekst: Dz. U. z 2013 r., poz. 499; dalej: „u.S.N.”) wiąże
wszystkich sędziów Sądu Najwyższego. Siłą autorytetu tego Sądu oraz jego pozycji
ustrojowej i funkcji w ramach sprawowania wymiaru sprawiedliwości wpływa także
bezpośrednio na orzecznictwo sądów powszechnych i wojskowych (art. 183 ust. 1
Konstytucji i art. 1 pkt 1 p.u.s.p.).
W tej sytuacji należy przyjąć, że podjęcie przez pełny skład Sądu
Najwyższego uchwały z dnia 28 stycznia 2014 r., BSA-I-4110-4/13, wyjaśniającej
wątpliwości
będące
podłożem
problemu
tworzącego
zagadnienie
prawne
przedstawione Sądowi Najwyższemu przez Sąd Okręgowy do rozstrzygnięcia,
uzasadnia odmowę podjęcia uchwały (por. postanowienie Sądu Najwyższego
z dnia 10 maja 2000 r., III CZP 7/00, OSNCP 2000, nr 12, poz. 221).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 1 u.S.N., postanowiono
jak w sentencji.
aw