Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 49/19 Generato dall'IA

Supreme Court rules that creditor claims extinction under the Court Register Act causes mortgage extinction.

Numero d'incarto III CZP 49/19
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court partially accepted the lower court's request to clarify whether the extinction of creditor claims under the Court Register Act triggers the extinction of corresponding mortgages. The court found that while the State acquired assets from deregistered entities, the extinction of creditor claims under Article 9(2)(c) of the relevant Act occurred without a legal successor assuming the debt. Consequently, the court held that the accessory nature of mortgages under the Real Estate Security Act mandates their extinction alongside the extinguished claims.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 65 ust. 1 u.k.w.h.; Art. 94 u.k.w.h.; Art. 9 ust. 2c p.w. u. k.r.s.: The extinction of creditor claims under the Court Register Act, absent a legal successor, necessitates the extinction of the corresponding mortgage due to the accessory nature of real security rights.

Parole chiave

Generato dall'IA
mortgage extinction creditor claims Court Register Act accessory right legal successor State acquisition real security perenzione dell'esecuzione della decisione

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 65 ust. 1 u.k.w.h.
Art. 94 u.k.w.h.
Art. 9 ust. 2c p.w. u. k.r.s.
2c.).Wygaśnięcie roszczeń wierzycieli na podstawie art. 9 ust. 2c p.w. u. k.r.s. skutkuje, wobec braku następstwa prawnego, wygaśnięcie hipotek, gdyż, jak wskazano, hipoteka wygasa wraz z wygaśnięciem wierzytelności którą zabezpiecza (art.
art. 65 ust. 1 u.k.w.h
art. 94 u.k.w.h

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZP 49/19 UCHWAŁA Dnia 12 grudnia 2019 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)‎SSN Monika Koba‎SSN Marian Kocon (sprawozdawca)Protokolant Bożena Kowalska w sprawie z powództwa L. N.‎przeciwko Z. G.o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, z powództwa L. N. przeciwko H. M. i A. M.o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, z powództwa L. N. przeciwko E. S.o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, z powództwa L.

N. przeciwko M. L.o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, przy udziale prokuratora B. S. delegowanego do Prokuratury Krajowej,‎po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym‎w dniu 12 grudnia 2019 r.,‎zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy w S.‎postanowieniem z dnia 15 maja 2019 r., sygn. akt II Ca (…), "1. Czy wygaśnięcie roszczenia w rozumieniu art. 9 ust. 2 c) ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 1997 roku, Nr 121, poz. 770 ze zm.) w brzmieniu nadanym przez art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2014 roku o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014 roku, poz. 1924) oznacza wygaśnięcie roszczeń również w stosunku do dłużników rzeczowych? a w przypadku negatywnej odpowiedzi na powyższe pytanie:

2. Czy wniesienie powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w trybie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece wpływa na bieg dziesięcioletniego terminu wygaśnięcia hipoteki wykreślonej bez ważnej podstawy prawnej, wynikającego z art. 95 ustawy o księgach wieczystych i hipotece?" podjął uchwałę: I. Wygaśnięcie roszczeń wierzycieli na podstawie art. 9 ust. 2c ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. Nr 121, poz. 770 ze zm.), pociąga za sobą wygaśnięcie hipotek zabezpieczających ich wierzytelności, II. odmawia podjęcia uchwały w pozostałym zakresie.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2018 r. Sąd Rejonowy w Ś. oddalił powództwo L. N. przeciwko Z. G., E. S., M. L. oraz H. M. i A. M., o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym przez ujawnienie, w księgach wieczystych nieruchomości lokalowych, hipoteki łącznej przysługującej powodowi.Sąd ustalił, że powodowi przysługiwała hipoteka przymusowa na udziale w prawie własności nieruchomości należącym do dłużnika powoda Spółdzielni Mieszkaniowej „R.” w M. Hipoteka ta została wykreślona, po czym postanowienie w przedmiocie jej wykreślenia zostało uchylone.

Wskutek wykreślenia tej hipoteki została wykreślona również hipoteka łączna obciążająca nieruchomości lokalowe.Decyzją z dnia 31 sierpnia 2016 r. Starosta K. stwierdził nabycie z dniem 1 stycznia 2016 r. przez Skarb Państwa, nieodpłatnie, z mocy prawa, mienia pozostałego po wykreślonym z rejestru podmiocie - Spółdzielni Mieszkaniowej „R.” w M., na podstawie art. 9 ust. 2b i 2i ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. „Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowym Rejestrze Sądowym” (Dz. U. z 1997 r., Nr 121, poz. 770 ze zm., dalej:

„p.w. u. k.r.s.”).Postanowieniem z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Okręgowy w S. oddalił wniosek powoda o nadanie klauzuli wykonalności przeciwko Skarbowi Państwa - Staroście K., nakazowi zapłaty wydanemu przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej „R.” w M.Sąd Rejonowy w Ś. uznał, że zarówno upływ dziesięcioletniego terminu z art. 95 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. „o księgach wieczystych i hipotece” (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2204, dalej: „u.k.w.h.”), jak też okoliczność, że wierzytelność powoda wygasła i nie może być już przez niego egzekwowana uzasadnia oddalenie powództwa.Rozpoznając apelację powoda od powyższego wyroku, Sąd Okręgowy w S. powziął poważne wątpliwości, którym dał wyraz, występując z przedstawionymi na wstępie zagadnieniami prawnymi.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Punktem wyjścia do rozstrzygnięcia przedstawionego zagadnienia prawnego musi być przypomnienie, że hipoteka jest ograniczonym prawem rzeczowym na nieruchomości, związanym z oznaczoną wierzytelnością i służącym do jej zabezpieczenia (art. 65 ust. 1 u.k.w.h.).

Jest prawem akcesoryjnym, tzn. może istnieć tylko o tyle, o ile istnieje wierzytelność. Zabezpieczenie musi dotyczyć wierzytelności oznaczonej sumą pieniężną, przysługującej wobec określonego dłużnika osobistego. Wygaśnięcie jej pociąga za sobą, o ile ustawa nie stanowi inaczej, wygaśnięcie hipoteki (art. 94 u.k.w.h.).Na gruncie przepisów prawa cywilnego należy rozróżnić sytuację, gdy wierzytelność wygasa na skutek zaspokojenia interesu wierzyciela, oraz sytuacje, w których dochodzi do wygaśnięcia wierzytelności, mimo braku zaspokojenia interesu wierzyciela.

W orzecznictwie wskazuje się, że jedną z przyczyn wygaśnięcia zobowiązania może być utrata bytu prawnego przez dłużnika, jednak tylko wtedy, gdy brak jest następcy prawnego, który przejął odpowiedzialność za jego długi. Jak przyjmuje się w bowiem w literaturze i orzecznictwie, utrata bytu prawnego przez dłużnika na ogół nie powoduje wygaśnięcia wierzytelności obciążającej tego dłużnika osobiście i rzeczowo, gdyż z reguły jest następstwo prawne i następca prawny przejmuje całość lub część praw i obowiązków dłużnika (porównaj między innymi orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 20 września 2007 r.

II CSK 240/07, nie pub., z dnia 7 października 2008 r. III CSK 112/08, nie publ., z dnia 10 lutego 2012 r. II CSK 325/11 nie publ. z dnia 6 lipca 2012 r. V CSK 394/11, nie publ. z dnia 12 grudnia 2013 r. V CSK 51/13, nie publ.).Rozważenia zatem wymaga kwestia losów majątku podmiotów uznanych za wykreślone z rejestru z dniem 1 stycznia 2016 r., na podstawie art. 9a p.w. u. k.r.s. Przepis art. 9 p.w. u. k.r.s. przewiduje, że z dniem 1 stycznia 2016 r. Skarb Państwa nabywa nieodpłatnie z mocy prawa mienie podmiotów, o których mowa w ust. 2a.

Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność z nabytego mienia za zobowiązania podmiotów, które nie złożyły wniosku o wpis do rejestru ‎(art. 9 ust. 2b zd. 1). Roszczenia wierzycieli wykreślonych w tym trybie podmiotów wygasają, jeżeli nie będą dochodzone przeciwko Skarbowi Państwa w terminie roku od chwili nabycia mienia przez Skarb Państwa. Jeżeli przed nabyciem mienia przez Skarb Państwa wierzyciel uzyskał tytuł egzekucyjny przeciwko wykreślonemu podmiotowi, roszczenie stwierdzone w tym tytule wygasa, w przypadku gdy wierzyciel nie złoży wniosku o wszczęcie egzekucji w terminie roku od chwili nabycia mienia przez Skarb Państwa (art. 9 ust. 2c.).Wygaśnięcie roszczeń wierzycieli na podstawie art. 9 ust. 2c p.w. u. k.r.s. skutkuje, wobec braku następstwa prawnego, wygaśnięcie hipotek, gdyż, jak wskazano, hipoteka wygasa wraz z wygaśnięciem wierzytelności którą zabezpiecza (art. 94 u.k.w.h.).Przyjęte stanowisko wyłącza zasadność udzielenia odpowiedzi na drugie z zagadnień prawnych przedstawionych przez Sąd Okręgowy.W konsekwencji Sąd Najwyższy podjął uchwałę, jak na wstępie. aj