Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 37/08 Generato dall'IA

Supreme Court ruled that a municipal council's rental rules cannot create a binding lease claim for tenants.

Numero d'incarto III CZP 37/08
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the legal question regarding whether a municipal council's resolution establishing rental criteria creates a binding claim for a specific lease. The plaintiff argued that meeting the criteria in the resolution entitled them to a specific apartment, while the defendant contended the resolution merely set general rules. The court held that the council's statutory delegation allows only for setting general principles, not creating specific contractual obligations enforceable by individuals.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów; A municipal council's resolution establishing general rental criteria does not create a subjective right to a specific lease agreement.

Parole chiave

Generato dall'IA
municipal housing rental criteria lease claim statutory delegation public housing law civil procedure binding resolution

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 21 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego
"Czy uchwała rady gminy wydana na podstawie przepisu art. 21 ust.
Art. 21 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego
"Czy uchwała rady gminy wydana na podstawie przepisu art. 21 ust.
Art. 5 k.c.
przeznaczeniem prawa i zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.)?"
art. 5 k.c
przeznaczeniem prawa i zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.)?"

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Uchwała z dnia 25 czerwca 2008 r., III CZP 37/08

Sędzia SN Gerard Bieniek (przewodniczący)

Sędzia SN Marian Kocon (sprawozdawca)

Sędzia SN Katarzyna Tyczka-Rote

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Gminy W. przeciwko Krzysztofowi B.

o eksmisję, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 25

czerwca 2008 r. zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Okręgowy we

Wrocławiu postanowieniem z dnia 14 grudnia 2007 r.:

"Czy uchwała rady gminy wydana na podstawie przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3

ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie

kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2005 r. poz. 266, ze zm.), będąca aktem prawa

miejscowego, przewidująca w sposób niestanowczy możliwość zawarcia umowy

najmu konkretnego lokalu mieszkalnego między gminą a osobą spełniającą

wszelkie kryteria wskazane w tej uchwale może być dla tej osoby źródłem

roszczenia o zawarcie umowy najmu tego lokalu, czy też kontroli sądu

powszechnego podlega jedynie odmowa zawarcia umowy najmu pomiędzy gminą a

taką osobą pod kątem zgodności zachowania gminy ze społeczno-gospodarczym

przeznaczeniem prawa i zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.)?"

podjął uchwałę:

Uchwała rady gminy podjęta na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3

ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym

zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (jedn. tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr

31, poz. 266 ze zm.) nie stanowi podstawy roszczenia o zawarcie umowy

najmu lokalu mieszkalnego dla osoby spełniającej kryteria przewidziane w tej

uchwale.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 30 stycznia 2007 r. utrzymał w

całości w mocy wyrok zaoczny tego Sądu z dnia 27 lipca 2006 r., którym nakazał

pozwanemu wydać powodowej Gminie bliżej określony lokal mieszkalny.

Jednocześnie orzekł, że pozwanemu przysługuje prawo do lokalu socjalnego i

wstrzymał wykonanie wydania lokalu do czasu złożenia przez Gminę oferty

zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Ustalono, że powodowa Gmina w 1995 r.

zawarła z Józefą U. umowę najmu lokalu mieszkalnego, w której pozwany został

wskazany jako osoba uprawniona do wspólnego z nią zamieszkania. Pozwany wraz

z najemczynią mieszkał w tym lokalu do chwili jej śmieci (2005 r.). W tym czasie

opiekował się najemczynią oraz dbał o stan mieszkania. Obecnie pozostaje w

konkubinacie i z tego związku ma dwumiesięczne dziecko.

Rozpoznając apelację pozwanego, Sąd Okręgowy powziął poważną

wątpliwość odzwierciedloną w treści przytoczonego na wstępie zagadnienia

prawnego, przedstawionego Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Istota przedstawionego zagadnienia prawnego sprowadza się do

rozstrzygnięcia kwestii, czy uchwała rady gminy wydana na podstawie art. 21 ust. 1

pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów,

mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (jedn. tekst: Dz.U.

2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm. – dalej: "u.o.p.l.") stanowi podstawę roszczenia o

zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego dla osoby spełniającej kryteria

przewidziane w tej uchwale. Sąd Okręgowy podstawy tego roszczenia poszukiwał w

art. 4 oraz art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 u.o.p.l., a także w uchwale podjętej przez radę

gminy.

Artykuł 4 u.o.p.l. określa w sposób ogólny, programowy, zadania gmin

związane z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych wspólnoty samorządowej. Ze

sposobu ujęcia tej regulacji należy wnosić, że ustawodawca świadomie odszedł od

sformułowań użytych w art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 1994 r. o najmie lokali

mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych (jedn. tekst: Dz.U. z 1998 r. Nr 120, poz.

787 ze zm.), które wzbudziły wątpliwości w kwestii powstawania roszczenia o

zawarcie umowy najmu lokalu należącego do gminnych zasobów mieszkaniowych.

W orzecznictwie i doktrynie ostatecznie odrzucono wówczas stanowisko o

przysługiwaniu tego roszczenia wprost z art. 4 ustawy o najmie lokali (por.

orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 1995 r., K 4/95, OTK

Zb.Urz. 1995, nr 2, poz. 11 oraz uchwały Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia

1997 r., III CZP 13/97, OSNC 1997, nr 8, poz. 104 i z dnia 5 listopada 1997 r., III ZP

37/97, OSNAPUS 1998, nr 7, poz. 200). Tym bardziej więc tego stanowiska nie

można wywodzić z art. 4 u.o.p.l., który w ogólnym sformułowaniu ustanawia nowe

zadanie własne gminy jako jednostki samorządu terytorialnego, podczas gdy

poprzednio przepis bardziej stanowczo i w sposób niejako zindywidualizowany

stanowił o „zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych członków wspólnoty

mieszkaniowej”. Pewna stanowczość ujęcia dostrzegalna jest wprawdzie w art. 4

ust. 2 u.o.p.l., stosownie do którego gmina „zapewnia lokale”, jednak unormowanie

to dotyczy jedynie lokali socjalnych i zamiennych, a ponadto obowiązek gminy nie

ma charakteru ogólnego, lecz jest realizowany „na zasadach i w wypadkach

przewidzianych w ustawie”. Z tak sformułowanego przepisu nie można zatem

wprost wywodzić roszczenia o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z

gminnych zasobów mieszkaniowych.

Samoistnego źródła roszczenia nie stanowią także art. 21 ust. 1 pkt 2 oraz ust.

3 u.o.p.l. Artykuł 21 ust. 1 pkt 2 dotyczy uchwalania zasad wynajmowania lokali,

przy czym konkretyzacja przedmiotu tych zasad nastąpiła w ust. 3. Z użycia słowa

„zasady” należy wnosić o ogólnym, kierunkowym działaniu art. 21 ust. 1 pkt 2

u.o.p.l., z którego nie można wyprowadzać konkluzji o powstaniu roszczenia o

zawarcie umowy najmu konkretnego lokalu. Poza tym, uchwała rady gminy, podjęta

w wykonaniu ustawowej delegacji przewidzianej w art. 21, także określa jedynie

zasady wynajmowania lokali. (...)

Tych wniosków nie podważa treść art. 21 ust. 3 u.o.p.l., nie można bowiem

wywodzić powstania prawa podmiotowego z samego odwołania się w tym przepisie

do konieczności ustalenia w uchwale rady gminy m.in. wysokości dochodu

gospodarstwa domowego uzasadniającego oddanie w najem lub w podnajem lokalu

na czas nieoznaczony i lokalu socjalnego, warunków zamieszkiwania

kwalifikujących wnioskodawcę do ich poprawy, kryteriów wyboru osób, którym

przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i

lokalu socjalnego, trybu rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali

zawierany na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposobu poddania

tych spraw kontroli społecznej, czy też zasad postępowania w stosunku do osób,

które pozostały w lokalu opuszczonym przez najemcę lub w lokalu, w którego najem

nie wstąpiły po śmierci najemcy.

Przechodząc do rozstrzygnięcia kwestii, czy spełnienie wymagań wskazanych

w uchwale rady gminy stwarza po stronie członka wspólnoty samorządowej

roszczenie o zawarcie umowy najmu lokalu, nie można pomijać, że rada gminy

dysponuje jedynie delegacją ustawową do określania zasad wynajmowania lokali,

obejmujących „w szczególności” kwestie wymienione w art. 21 ust. 3. Działania rady

gminy nie mogą zatem wykraczać poza sferę ustalania tych zasad i sięgać do

wywoływania skutków w dziedzinie konkretnych aktów gospodarowania zasobem

mieszkaniowym gminy, podejmowanie bowiem czynności w tym zakresie należy nie

do rady, lecz do organu wykonawczego gminy. Tymczasem przyjęcie, że wprost z

uchwały wynika po stronie obywatela roszczenie o zawarcie umowy najmu

prowadziłoby do odjęcia organowi wykonawczemu rzeczywistej możliwości

prowadzenia gospodarki mieszkaniowej; jego rola sprowadzałaby się do złożenia

oświadczenia woli w przedmiocie nawiązania stosunku najmu, niejako

wymuszonego koniecznością wykonania powstałego już wcześniej obowiązku

określonego w treści roszczenia. Taki stan rzeczy nie mieści się w granicach

ustawowej delegacji udzielonej radom gmin w art. 21 u.o.p.l., w orzecznictwie

bowiem rygorystycznie rozumiana jest możliwość ingerencji przez jeden organ

gminy w uprawnienia innego organu (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 11

stycznia 1995 r., III ARN 76/94, OSNAPUS 1995, nr 11, poz. 128 i z dnia 8 lutego

1996 r., III ARN 64/95, OSNAPUS 1996, nr 16, poz. 218). Wprawdzie już ustalenie

zasad wynajmowania lokali prowadzi do ograniczenia swobody gminy w doborze

przyszłych najemców, jednak w zakresie wynikającym z art. 21 jest to uzasadnione

koniecznością stosowania czytelnych, przyjętych ze społeczną aprobatą zasad

korzystania z komunalnych zasobów mieszkaniowych. Ograniczenia te nie mogą

jednak wykraczać poza ramy określone w art. 21 i być konkretyzowane – w

granicach delegacji – w uchwale rady gminy. (...)

Z tych względów podjęto uchwałę, jak na wstępie.