Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZP 112/07 Generato dall'IA

Civil court ruling on arbitration award recognition requires single judge for rejected appeals.

Numero d'incarto III CZP 112/07
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court ruled that a single judge must decide on appeals rejected in closed sessions for foreign arbitration award recognition cases. The Appellate Court raised doubts about whether three judges were required, citing the lack of explicit rules in the Civil Procedure Code. The Court concluded that general procedural rules apply, establishing that a single judge is sufficient for such decisions.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 13 § 2 k.p.c.; Art. 47 § 1 k.p.c.; In proceedings to recognize foreign arbitration awards, general procedural rules apply where specific provisions are absent, meaning a single judge may rule on rejected appeals in closed sessions.

Parole chiave

Generato dall'IA
foreign arbitration award recognition proceedings single judge panel closed session appeal Civil Procedure Code subsidiary application judicial composition

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 370 k.p.c.
orzeka w składzie jednego sędziego (art. 370 w związku z art.
Art. 397 § 2 k.p.c.
370 w związku z art. 397 § 2, art.
Art. 47 § 1 k.p.c.
orzeka w składzie jednego sędziego (art. 370 w związku z art. 397 § 2, art. 47 §
Art. 47 § 3 k.p.c.
orzeka w składzie jednego sędziego (art. 370 w związku z art. 397 § 2, art. 47 §
Art. 13 § 2 k.p.c.
1 i 3 oraz art. 13 § 2 k.p.c.).
Art. 1212 k.p.c.
postępowania cywilnego, w tym w art. 1212 k.p.c. – przepisy o procesie (art.
Art. 1154 k.p.c.
(art. 1154 i nast. k.p.c.), można zastosować regułę obowiązującą w sprawie o
Art. 1148 § 1 k.p.c.
trzech sędziów (art. 1148 § 1 k.p.c.), albo uznać, że zastosowanie mają – na
Art. 1151 § 2 k.p.c.
i art. 1151 § 2 k.p.c.), jednak prowadziłoby do daleko
Art. 782 § 1 k.p.c.
uregulowana została odmiennie (por. art. 1151 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 782 § 1, art.
Art. 7674 § 2 k.p.c.
Art. 399 k.p.c.
7674 § 2 i art. 399 k.p.c.).
Art. 367 § 3 k.p.c.
Art. 390 k.p.c.
Sądowi Najwyższemu na podstawie art. 390 k.p.c.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Uchwała z dnia 17 stycznia 2008 r., III CZP 112/07

Sędzia SN Henryk Pietrzkowski (przewodniczący, sprawozdawca)

Sędzia SN Mirosław Bączyk

Sędzia SN Katarzyna Tyczka-Rote

Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku "T.M.D." GmbH w B. przy uczestnictwie

"E." S.A. w W. oraz "V." S.A. w P. o uznanie orzeczenia zagranicznego sądu

polubownego, po rozstrzygnięciu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu jawnym w dniu 17

stycznia 2008 r. zagadnienia prawnego przedstawionego przez Sąd Apelacyjny w

Warszawie postanowieniem z dnia 26 lipca 2007 r.:

„W jakim składzie orzeka sąd okręgowy w sprawie o uznanie wyroku sądu

polubownego wydanego za granicą na posiedzeniu niejawnym?”

podjął uchwałę:

W sprawie o uznanie wyroku sądu polubownego wydanego za granicą

sąd pierwszej instancji, odrzucając zażalenie na posiedzeniu niejawnym,

orzeka w składzie jednego sędziego (art. 370 w związku z art. 397 § 2, art. 47 §

1 i 3 oraz art. 13 § 2 k.p.c.).

Uzasadnienie

Przedstawione przez Sąd Apelacyjny w Warszawie do rozstrzygnięcia na

podstawie art. 390 § 1 k.p.c. zagadnienie prawne powstało w sprawie o uznanie

wyroku sądu polubownego wydanego za granicą. Wnioskodawca "T.M.D." GmbH w

B. wskazał jako uczestnika „E.” S.A. w W.

Sąd Okręgowy w Warszawie, orzekając na posiedzeniu niejawnym w składzie

trzech sędziów, postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2007 r. odrzucił wniosek „V.”

S.A. o dopuszczenie do udziału w sprawie, a zażalenie wniesione na to

postanowienie odrzucił postanowieniem z dnia 8 maja 2007 r., wydanym na

posiedzeniu niejawnym w składzie jednego sędziego.

Sąd Apelacyjny w Warszawie, rozpoznając zażalenie, powziął poważne

wątpliwości dotyczące składu sądu w sprawie o uznanie wyroku sądu polubownego

wydanego za granicą, które przedstawił w zagadnieniu prawnym przedstawionym

Sądowi Najwyższemu na podstawie art. 390 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

(...) Udzielenie odpowiedzi wymaga rozważenia, w jakim składzie sąd

pierwszej instancji orzeka w sprawie o uznanie wyroku sądu polubownego

wydanego za granicą oraz jaki jest skład sądu pierwszej instancji, gdy sąd ten na

posiedzeniu niejawnym odrzuca zażalenia na wydane przez siebie postanowienie.

W pierwszej kwestii, ze względu na brak wyraźnej regulacji w przepisach

dotyczących uznania i stwierdzenia wykonalności wyroku sądu polubownego (art.

1212 i nast. k.p.c.), a także w przepisach ogólnych dotyczących sądu polubownego

(art. 1154 i nast. k.p.c.), można zastosować regułę obowiązującą w sprawie o

uznanie orzeczenia sądu zagranicznego, zgodnie z którą sąd orzeka w składzie

trzech sędziów (art. 1148 § 1 k.p.c.), albo uznać, że zastosowanie mają – na

podstawie art. 13 § 2 k.p.c. – przepisy ogólne, określające skład sądu w pierwszej

instancji w procesie (art. 47 k.p.c.).

Na rzecz pierwszego zapatrywania przemawia okoliczność, że istnieje

podobieństwo między uznaniem orzeczenia zagranicznego sądu państwowego a

uznaniem wyroku sądu polubownego wydanym za granicą. Przed wejściem w życie

art. 1154 i nast. k.p.c. prezentowano w doktrynie tezę o konieczności stosowania –

w drodze analogii lub odpowiednio – postanowień zawartych w przepisach

dotyczących uznawania orzeczeń zagranicznych sądów państwowych w sytuacji, w

której wiążąca Polskę umowa międzynarodowa przewidywała uznawanie wyroków

sądów polubownych wydanych za granicą, a sama pewnych kwestii nie

rozstrzygała. Bardziej przekonujące jest jednak stanowisko, że w sprawie o uznanie

wyroku sądu polubownego wydanego za granicą w zakresie nieuregulowanym w

części piątej kodeksu postępowania cywilnego (art. 1154 i nast. k.p.c.) nie mają

zastosowania przepisy części czwartej tego kodeksu, dotyczące uznawania

orzeczeń zagranicznych sądów państwowych, a więc także art. 1148 § 1 k.p.c., lecz

stosuje się – na podstawie art. 13 § 2 k.p.c. – przepisy ogólne o procesie.

Za takim rozwiązaniem przemawia okoliczność, że ustawodawca, nowelizując

kodeks postępowania cywilnego, kwestię uznania i stwierdzenia wykonalności

wyroków sądów polubownych zagranicznych i ugód zawartych przed takimi sądami

oraz kwestię uznania i stwierdzenia wykonalności orzeczeń zagranicznych sądów

państwowych i ugód zawartych przed takimi sądami, uregulował w sposób odrębny.

Zawarte w części piątej kodeksu odrębności odnoszące się do uznania i

stwierdzenia wykonalności wyroków sądów polubownych zagranicznych i ugód

zawartych przed takimi sądami (art. 1215 k.p.c.) w stosunku do ogólnych regulacji

kodeksu, dotyczących uznania i stwierdzenia wykonalności wyroków krajowych

sądów polubownych i ugód zawartych przed takimi sądami, stwarzają – przez

uzupełniające i odpowiednie stosowanie przepisów o procesie (art. 13 § 2 k.p.c.) –

podstawę dokonywania w obu przypadkach odmiennej oceny pewnych kwestii

związanych z tymi postępowaniami.

Należy ponadto pamiętać, że uznawanie i stwierdzanie wykonalności wyroków

sądów polubownych wydanych za granicą uregulowane zostało w sposób odrębny

w części piątej kodeksu postępowania cywilnego i nie ma podstaw do stosowania w

tym względzie przepisów części czwartej kodeksu o uznaniu lub stwierdzeniu

wykonalności orzeczeń zagranicznych sądów państwowych lub ugód zawartych

przed takimi sądami. Za przyjęciem takiej tezy przemawia uchylenie przez

ustawodawcę art. 1150 § 2 k.p.c., który nakazywał stosowanie do wyroków sądów

polubownych wydanych za granicą art. 1150 § 1 k.p.c., regulującego wykonalność

orzeczeń zagranicznych sądów państwowych. Zamiarem ustawodawcy było zatem

wyłączenie możliwości odwoływania się do przepisów o uznawaniu i stwierdzaniu

wykonalności orzeczeń zagranicznych sądów państwowych w sprawach o uznanie

lub stwierdzenie wykonalności wyroków sądów polubownych wydanych za granicą.

Poszukując dalszych argumentów przemawiających za prezentowanym

stanowiskiem, należy wskazać, że ewentualne stosowanie przepisów o uznaniu lub

stwierdzeniu wykonalności orzeczeń zagranicznych sądów państwowych lub ugód

zawartych przed takimi sądami w postępowaniu o uznanie lub stwierdzenie

wykonalności wyroków sądów polubownych wydanych za granicą lub ugód

zawartych przed takimi sądami musi być oceniane całościowo; kwestii tej nie można

rozpatrywać tylko z punktu widzenia znaczenia art. 1148 § 1 k.p.c., który dotyczy

składu sądu. Uzupełnianie przepisami art. 1145-1153 k.p.c. regulacji dotyczących

uznania lub stwierdzania wykonalności wyroków sądów polubownych wydanych za

granicą lub ugód zawartych przed takimi sądami, mogłoby wprawdzie niekiedy

przyczynić się do usunięcia wątpliwości w odniesieniu do pewnych zagadnień (np.

w kwestii dopuszczalności skargi kasacyjnej i skargi o wznowienie postępowania,

por. art. 1148 § 3 k.p.c. i art. 1151 § 2 k.p.c.), jednak prowadziłoby do daleko

idących komplikacji. Przykładem jest procedura stwierdzenia wykonalności i

otwarcia drogi do wszczęcia egzekucji. W odniesieniu do orzeczeń zagranicznych

sądów państwowych i ugód zawartych przed takimi sądami najpierw następuje

stwierdzenie wykonalności (art. 1151 § 1 i 2 k.p.c.), a w drugiej kolejności,

oddzielnie, nadanie klauzuli wykonalności (art. 1151 § 3 k.p.c.), przy czym w obu

przypadkach kwestia składu sądu i dopuszczalności środków zaskarżenia

uregulowana została odmiennie (por. art. 1151 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 782 § 1, art.

7674 § 2 i art. 399 k.p.c.). W odniesieniu do wyroków sądów polubownych

wydanych za granicą oba etapy zostały zespolone w jedno postępowanie, ponieważ

stwierdzenie wykonalności następuje przez nadanie klauzuli wykonalności (art.

1214 § 2 k.p.c.).

Przyjęcie założenia o subsydiarnym stosowaniu w postępowaniu o

stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego wydanego za granicą lub

ugody zawartej przed takim sądem przepisów o wykonalności orzeczeń

zagranicznych sądów państwowych lub ugód zawartych przed takimi sądami

rodziłoby pytanie, w jaki sposób założenie to zrealizować, jednak – ze względu na

wskazaną odmienność – bez możliwości udzielenia pozytywnej odpowiedzi. Należy

zatem przyjąć, że w sprawie o uznanie wyroku sądu polubownego, wydanego za

granicą, mają zastosowanie – w zakresie nieuregulowanym w części piątej kodeksu

postępowania cywilnego, w tym w art. 1212 k.p.c. – przepisy o procesie (art. 13 § 2

k.p.c.), nie zaś przepisy o uznaniu orzeczeń zagranicznych sądów państwowych.

Rozważania te prowadzą do wniosku, że w sprawie o uznanie wyroku sądu

polubownego wydanego za granicą sąd orzeka w składzie jednego sędziego, a

postanowienia poza rozprawą wydaje przewodniczący (art. 47 § 1 w związku z art.

13 § 2 k.p.c.). Na przedstawione zagadnienie prawne należało zatem udzielić

odpowiedzi, że w sprawie o uznanie wyroku sądu polubownego wydanego za

granicą sąd pierwszej instancji, odrzucając zażalenie na posiedzeniu niejawnym,

orzeka w składzie jednego sędziego (art. 370 w związku z art. 397 § 2, art. 47 § 1 i

3 i art. 13 § 2 k.p.c.). W analizowanym przypadku, a więc gdy sąd pierwszej

instancji wydaje postanowienie o odrzuceniu zażalenia, nie ma zastosowania art.

367 § 3 zdanie pierwsze k.p.c. w związku z art. 397 § 2 zdanie pierwsze i art. 13 § 2

k.p.c., przepis ten bowiem dotyczy składu sądu drugiej instancji.

Ponadto należy wskazać, że przytoczone argumenty uzasadniają tezę, iż

przepisy o procesie mają na podstawie art. 13 § 2 k.p.c. odpowiednie zastosowanie

także w sprawie o uznanie wyroku sądu polubownego wydanego w Polsce w

zakresie, w jakim nie ma regulacji w części piątej kodeksu postępowania cywilnego,

w tym w art. 1212 i nast. tego kodeksu.

Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 390 k.p.c., rozstrzygnął

zagadnienie prawne, jak w uchwale.