Supreme Court dismisses appeal in registry proceedings where cassation remedy is unavailable due to procedural nature.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court rejected the appeal filed by a company and its former director against a lower court's decision to remand a registry case for retrial. The parties argued that the appeal violated civil code provisions regarding representation and procedural rights. The court ruled that the cassation remedy under the Civil Procedure Code is inapplicable in registry proceedings because the appellate court's power is limited to annulling the first-instance decision and remanding the case, unlike in ordinary litigation where a judgment can be modified.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3941 § 11 k.p.c.; Art. 6947 k.p.c.: The cassation remedy provided in the Civil Procedure Code does not apply in registry proceedings where the appellate court annuls the first-instance decision and remands the case for retrial, as the statutory framework limits the appellate court's power to annulment and remand rather than modification.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III CZ 75/25 POSTANOWIENIE 23 kwietnia 2026 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ireneusz Kunicki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 23 kwietnia 2026 r. w Warszawiezażalenia B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. i E.M.na postanowienie Sądu Okręgowego w Bydgoszczyz 12 lutego 2025 r., VIII Ga 218/24,w sprawie z wniosku A.H.z udziałem B. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. i E.M.o wpis zmian w Krajowym Rejestrze Sądowym, odrzuca zażalenie, pozostawiając rozstrzygnięcieo kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. (E.C.)
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 5 lipca 2024 r. Referendarz sądowy Sądu Rejonowego w Bydgoszczy wykreślił z Krajowego Rejestru Sądowego A.H. jako wspólnika i prezesa zarządu tej Spółki i wpisał w to miejsce jego brata A.H.1 oraz wykreślił E. M. jako prokurenta.Na skutek skargi wniesionej w imieniu B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. Sąd Rejonowy w Bydgoszczy postanowieniem z 26 lipca 2024 r. pkt I utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego i wpis dokonany na jego podstawie w zakresie wykreślenia A.H. w dziale 1 rubryce 7 oraz w dziale 2 rubryce 1 i wykreślenia prokurenta E.M. w dziale 2 rubryce 3; pkt II dokonał wykreślenia wpisu A.H.1 w dziale 1 rubryce 7 - dane wspólników oraz w dziale 2 rubryce 1 - organ uprawniony do reprezentacji podmiotu, w podrubryce 1 - dane osób wchodzących w skład organu; pkt III uchylił zaskarżone postanowienie i dokonany na jego podstawie wpis w pozostałej części i w tym zakresie wniosek oddalił.Sąd Okręgowy w Bydgoszczy, na skutek apelacji A.H.1 oraz apelacji B.
Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. i E.M., postanowieniem z 12 lutego 2025 r. pkt 1 uchylił zaskarżone postanowienie:
a) w punkcie I - w zakresie dotyczącym utrzymania w mocy zaskarżonego orzeczenia i dokonanego na jego podstawie wpisu w zakresie wykreślenia prokurenta E.M. w dziale 2 rubryce 3;
b) w punkcie II;
c) w punkcie III; pkt 2 przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Bydgoszczy, pozostawiając mu rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.Uczestnicy B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. i E.M. zaskarżyli ostatnio wymienione postanowienie zażaleniem w części, tj. co do punktu 1 lit.
b) oraz c) oraz punktu 2, zarzucając naruszenie art. 183 § 1 k.s.h., art. 42 § 1 i 3 k.c. w zw. z art. 421 § 2 k.c. oraz art. 58 § 1 i § 3 k.c. oraz art. 3531 k.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3941 § 11 k.p.c. do Sądu Najwyższego zażalenie przysługuje również w przypadku uchylenia przez sąd odwoławczy wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Stosownie do art. 13 § 2 k.p.c. przepis powyższy ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu nieprocesowym do postanowień, którymi sąd orzeka co do istoty sprawy.
Przeciwko zastosowaniu art. 3941 § 11 k.p.c. w postępowaniu rejestrowym przemawiają jednak jego wyraźne i istotne odrębności. Należy odwołać się tu do art. 6947 k.p.c., który wprost stanowi, że w przypadku uwzględnienia środka odwoławczego od orzeczenia wydanego w postępowaniu rejestrowym, które odnosi się do wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, sąd odwoławczy uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi rejestrowemu. Nie ma zatem możliwości wydania innego rozstrzygnięcia niż kasatoryjne (zob. np. postanowienie SN z 25 października 2012 r., I CZ 144/12).
W postępowaniu procesowym tymczasem, gdy apelacja zasługuje na uwzględnienie, sąd - co do zasady - zobligowany jest do zmiany orzeczenia pierwszoinstancyjnego (art. 386 § 1 k.p.c.). Zgodnie z art. 386 § 2 i 4 k.p.c. uchylenie przez sąd drugiej instancji zaskarżonego apelacją wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w tym przepisie. Chodzi tu o nieważność postępowania, nierozpoznanie istoty sprawy oraz konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości. Mamy tu zatem do czynienia z wyjątkami od reguły.
Skoro w postępowaniu rejestrowym art. 386 § 1, § 2 i § 4 k.p.c. nie znajdują zastosowania i sąd drugiej instancji, uwzględniając apelację, nie ma innej możliwości niż tylko uchylić zaskarżone orzeczenie, to konsekwentnie należy przyjąć, że uczestnikom tego postępowania nie przysługuje zażalenie przewidziane w art. 3941 § 11 k.p.c.Należy przy tym pamiętać, że zasadniczym celem wprowadzenia tego zażalenia do polskiego postępowania cywilnego było zapobieganie tendencji do nazbyt częstego uchylania wyroków (postanowień co do istoty) sądów pierwszej instancji i przekazywania im spraw do ponownego rozpoznania, która zagrażała modelowi apelacji pełnej, w której orzeczenia kasatoryjne stanowią wyjątek.
Nie odnosi się to jednak do postępowania rejestrowego, w którym postępowanie odwoławcze ma charakter głównie kontrolny (zob. postanowienie SN z 26 lutego 2015 r., III CZ 7/15). Z omówionych przyczyn Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie, stosownie do art. 108 § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., art. 39821 k.p.c. i art. 3941 § 3 k.p.c. Ireneusz Kunicki (E.C.)[r.g.]