Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 74/12 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal on costs, ruling financial hardship alone does not justify exemption under Art. 102 k.p.c.

Numero d'incarto III CZ 74/12
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the defendant's appeal against the lower court's decision to award litigation costs. The defendant, a deaf person, argued that her financial hardship and illness warranted an exemption from costs under Article 102 of the Code of Civil Procedure. The court held that while financial difficulties can justify partial or full exemption, they are insufficient on their own to override the general rule that the losing party must pay the winner's legal fees.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 98 § 1 k.p.c.; Art. 102 k.p.c.: Financial hardship and illness alone do not constitute 'particularly justified cases' for exempting a losing party from litigation costs; the totality of circumstances must be assessed considering social coexistence principles.

Parole chiave

Generato dall'IA
litigation costs financial hardship exemption from costs Code of Civil Procedure losing party liability legal aid social coexistence

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 98 § 1 k.p.c.
Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana jest
Art. 98 § 3 k.p.c.
stawiennictwa strony (art. 98 § 3 k.p.c.).
Art. 102 k.p.c.
terminu do złożenia tego zażalenia, zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c. przez
Art. 398 § 14 k.p.c.
Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 398 14
Art. 394 § 1 k.p.c.
w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).
art. 102 k.p.c
terminu do złożenia tego zażalenia, zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c.
art. 98 § 1 k.p.c
Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana jest
art. 98 § 3 k.p.c
stawiennictwa strony (art. 98 § 3 k.p.c.).
art. 3941 § 3 k.p.c
w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2007 r., I CZ 110/07
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 2011 r., I CZ 26/11
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 2011 r., II CZ 51/11

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZ 74/12

POSTANOWIENIE

Dnia 11 października 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jan Górowski (przewodniczący)

SSN Krzysztof Pietrzykowski (sprawozdawca)

SSN Maria Szulc

w sprawie z powództwa Staromiejskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w K.

przeciwko D. C.

o nakazanie,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 11 października 2012 r.,

zażalenia pozwanej na postanowienie o kosztach zawarte

w wyroku Sądu Okręgowego w K.

z dnia 10 czerwca 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w K. w punkcie pierwszym wyroku z dnia 10 czerwca 2011

r. oddalił apelację pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego, a w punkcie drugim

zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 300 zł tytułem kosztów

postępowania odwoławczego.

Pozwana wniosła zażalenie na rozstrzygnięcie o kosztach zamieszczone

w punkcie drugim wyroku Sądu Okręgowego wraz z wnioskiem o przywrócenie

terminu do złożenia tego zażalenia, zarzucając naruszenie art. 102 k.p.c. przez

jego niezastosowanie. Podkreśliła, że jako osoba niedosłysząca nie została

skutecznie pouczona przez Sąd o uprawnieniu do wystąpienia o uzasadnienie

wyroku. Dnia 12 lipca 2012 r. złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych

i przyznanie pełnomocnika z urzędu w celu złożenia skargi o stwierdzenie

niezgodności

z

prawem

prawomocnego

orzeczenia

oraz

zażalenia

na postanowienie o kosztach zawarte w wyroku Sądu Okręgowego. Pełnomocnik

z urzędu został zawiadomiony o wyznaczeniu przez Okręgową Radę Adwokacką

w K. dnia 15 lutego 2012 r., a z aktami sprawy zapoznał się dnia 21 lutego 2012 r.

Zastosowanie w niniejszej sprawie art. 102 k.p.c. pozwana uzasadniła tym, że jej

sytuacja majątkowa jest trudna i choruje ona przewlekle, przy czym również

specyfika i przebieg sprawy wskazują na zasadność zastosowania art. 102 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c., strona przegrywająca sprawę obowiązana jest

zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie niezbędne koszty procesu, do których

zalicza się – w wypadku strony reprezentowanej przez adwokata – wynagrodzenie,

jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki

jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego

stawiennictwa strony (art. 98 § 3 k.p.c.). Wyjątek od tej reguły przewiduje m.in. art.

102 k.p.c., realizujący zasadę słuszności, stosownie do którego w wypadkach

szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko

część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Przepis ten pozostawia

sądowi orzekającemu swobodę oceny, czy fakty związane z przebiegiem procesu,

jak i dotyczące sytuacji życiowej strony, stanowią podstawę do nieobciążania jej

kosztami procesu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia

2007 r., I CZ 110/07, niepubl.). Do kręgu „wypadków szczególnie uzasadnionych”

należą zarówno okoliczności związane z samym przebiegiem procesu, jak i leżące

na zewnątrz. Do pierwszych zaliczane są sytuacje wynikające z charakteru żądania

poddanego rozstrzygnięciu, jego znaczenia dla strony, subiektywne przekonanie

strony o zasadności roszczeń, przedawnienie, prekluzja. Drugie natomiast

wyznacza

sytuacja

majątkowa

i

życiowa

strony,

z

tym

zastrzeżeniem,

że niewystarczające jest powoływanie się jedynie na trudną sytuację majątkową,

nawet jeśli była podstawą zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia

pełnomocnika z urzędu. Całokształt okoliczności, które mogłyby uzasadniać

zastosowanie tego wyjątku, powinien być oceniony z uwzględnieniem zasad

współżycia społecznego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia

2011 r., I CZ 26/11, niepubl. oraz z dnia 25 sierpnia 2011 r., II CZ 51/11, niepubl.).

W niniejszej sprawie skarżąca, uzasadniając celowość zastosowania art. 102 k.p.c.,

wskazała na swoją niekorzystną sytuację majątkową i przewlekłą chorobę,

a ponadto na specyfikę i przebieg sprawy. Jak wyżej wskazano, zła sytuacja

finansowa i majątkowa powoda nie może stanowić okoliczności wyłącznie

decydującej o zwolnieniu od obowiązku zwrotu kosztów procesu w pełnym

zakresie. O ile bowiem taki stan może uzasadniać zwolnienie strony - całkowicie

lub częściowo - od kosztów sądowych, co wiąże się z zagwarantowaniem jej prawa

do sądu, to w przypadku kontynuowania przegranego w pierwszej instancji procesu

strona powinna liczyć się z obowiązkiem pokrycia kosztów obrony strony

przeciwnej. Również wskazana w zażaleniu specyfika i przebieg sprawy nie

przekonują do nieobciążania powódki kosztami postępowania. Przyjąć zatem

należało, że powódka nie wykazała okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie

art. 102 k.p.c.

Z przedstawionych powodów orzeczono, jak w sentencji (art. 398 14

w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.).

es