Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 62/12 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal allowing second instance court to award costs despite withdrawn claim.

Numero d'incarto III CZ 62/12
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court partially overturned the lower court's decision regarding litigation costs in a civil dispute. The appellant argued that the second instance court violated procedural rules by awarding costs for the first instance and failing to recognize exceptional circumstances under Article 102 of the Code of Civil Procedure. The court held that while the second instance court erred by ruling on first instance costs, the appellant's claim for cost reversal was rejected because the losing party remains liable for the appeal proceedings.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 102 k.p.c.; Art. 98 § 1 k.p.c.; The court retains discretion to award costs based on justice rather than just the outcome, but procedural errors regarding which court decides on which costs must be corrected without reversing the entire cost allocation.

Parole chiave

Generato dall'IA
litigation costs allocation second instance jurisdiction withdrawal of claim exceptional circumstances Code of Civil Procedure cost reversal procedural error correction

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 102 k.p.c.
znalazł podstaw do zastosowania przy orzekaniu o kosztach procesu art. 102 k.p.c.
Art. 98 § 1 k.p.c.
uregulowaną w art. 98 § 1 k.p.c. Decyzja o zastosowaniu art.
Art. 109 k.p.c.
w związku z art. 109 k.p.c. przez zasądzenie na rzecz pozwanej kosztów
Art. 203 § 3 k.p.c.
aby twierdzić, że jest to praktyka niedopuszczalna w świetle art. 203 § 3 k.p.c. Istotne
Art. 108 k.p.c.
wygasło, art. 108 k.p.c. przez zasądzenie wymienionych kosztów przez sąd
Art. 321 § 1 k.p.c.
oraz art. 321 § 1 k.p.c. w związku z art.
Art. 361 k.p.c.
w związku z art. 361 k.p.c. przez zasądzenie kosztów procesu
Art. 398 § 14 k.p.c.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 39814 k.p.c.
Art. 398 § 15 § 1 k.p.c.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 39814 k.p.c.
Art. 394 § 3 k.p.c.
w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZ 62/12

POSTANOWIENIE

Dnia 8 sierpnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Dariusz Zawistowski (przewodniczący)

SSN Maria Szulc

SSA Andrzej Niedużak (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa "Firmy U. S. i T. N." sp.j.

w B.

przeciwko L. N.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 8 sierpnia 2012 r.,

zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Okręgowego

z dnia 22 lutego 2012 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie w punkcie III, a w dalszej

części

zażalenie

oddala

postępowania zażaleniowego.

znosząc

wzajemnie

koszty

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 22 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy oddalił zażalenie

strony powodowej na postanowienie o umorzeniu postępowania, zasądził od strony

powodowej na rzecz pozwanej kwotę 900 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania

zażaleniowego oraz kwotę 3.617 zł tytułem zwrotu kosztów procesu, odmówił

umorzenia postępowania wywołanego wniesieniem zażalenia na postanowienie o

umorzeniu postępowania. Sąd drugiej instancji uznał, że cofnięcie pozwu powinno

skutkować, zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy, obciążeniem

strony powodowej obowiązkiem zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi. Sąd nie

znalazł podstaw do zastosowania przy orzekaniu o kosztach procesu art. 102 k.p.c.

Strona

powodowa złożyła zażalenie na zawarte w punktach II i III

orzeczenia o kosztach procesu. Postanowieniu o kosztach postępowania

zażaleniowego (pkt II) zarzucała naruszenie art. 102 k.p.c. przez przyjęcie,

że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające

odstąpienie od obciążania strony powodowej kosztami tego postępowania.

Postanowieniu o kosztach procesu zawartemu w pkt III postanowienia zarzucała

także obrazę art. 102 k.p.c. kontynuując wcześniej przytoczoną argumentację,

zaś „z daleko posuniętej ostrożności procesowej” zarzuciła również obrazę art. 203

§ 3 k.p.c. w związku z art. 109 k.p.c. przez zasądzenie na rzecz pozwanej kosztów

procesu za pierwszą instancję, mimo że jej roszczenie o zasądzenie tych kosztów

wygasło, art. 108 k.p.c. przez zasądzenie wymienionych kosztów przez sąd

odwoławczy, mimo że uprawniony do tego jest wyłącznie sąd pierwszej instancji

oraz art. 321 k.p.c. w związku z art. 361 k.p.c. przez zasądzenie kosztów procesu

mimo braku odpowiedniego wniosku pozwanej. Wnioski zażalenia zmierzały do

zmiany zaskarżonego postanowienia w pkt II i III przez wzajemne zniesienie

kosztów procesu, ewentualnie w pkt III przez uchylenie zawartego tam

postanowienia.

Pozwana w odpowiedzi na zażalenie wnosiła o jego oddalenie i zasądzenie

od strony powodowej na jej rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przepis art. 102 k.p.c. daje przy orzekaniu o kosztach procesu prymat

zasadzie

słuszności

przed

zasadą

odpowiedzialności

za

wynik

sprawy

uregulowaną w art. 98 § 1 k.p.c. Decyzja o zastosowaniu art. 102 k.p.c. jest

suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym sądu, ma charakter dyskrecjonalny,

oparty

na swobodnym

uznaniu

kształtowanym

własnym

przekonaniem,

poczuciem sprawiedliwości oraz analizą okoliczności rozpoznawanej sprawy

(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2012 r., III CZ 10/02, Biul.

SN 2012/4/7, z dnia 9 lutego 2012 r., III CZ 2/12 – niepubl.). Omawiany przepis

powinien znaleźć zastosowanie wyłącznie w takich przypadkach, kiedy orzeczenie

odpowiadające wynikowi sprawy, a więc obciążenie strony przegrywającej pełnymi

kosztami procesu przeciwnika byłoby oczywiście niezgodne z zasadami słuszności.

„Wyjątkowe” okoliczności mogą być związane ze szczególną sytuacją życiową

strony, zarówno w

sferze materialnej jak i

niematerialnej, mogą się wiązać

z przebiegiem procesu, w każdym jednak przypadku muszą usprawiedliwiać odejście

od zasad podstawowych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia

2012 r., IV CZ 117/11 – niepubl.).

W zażaleniu strony powodowej wyjątkowości przypadku uzasadniającej

zastosowanie art. 102 k.p.c. upatruje się w specyficznej konfiguracji podmiotowej

osób biorących udział w procesie oraz działaniach tych osób, powodowanych

emocjami będącymi wynikiem rodzinnego konfliktu. Wbrew twierdzeniom zawartym

w zażaleniu taka sytuacja nie jest w postępowaniach

sądowych

rzadka,

a w każdym razie nie stanowi uzasadnienia dla odejścia od podstawowych zasad

orzekania o kosztach procesu.

Odnośnie do dalszych zarzutów podnoszonych w zażaleniu stwierdzić należy,

że art. 109 k.p.c. nie miał w sprawie zastosowania, jako że cofnięcie pozwu nastąpiło

poza rozprawą, a pozwana o jego skutecznym cofnięciu (bez zrzeczenia się

roszczenia) dowiedziała się z doręczonego jej postanowienia o umorzeniu

postępowania. Taka sytuacja w praktyce sądowej jest spotykana i nie ma podstaw

aby twierdzić, że jest to praktyka niedopuszczalna w świetle art. 203 § 3 k.p.c. Istotne

jest,

aby

strona

wygrywająca,

wniosek

o

przyznanie

kosztów

złożyła

w przepisanym dwutygodniowym terminie. Zawiadomienie pozwanego o cofnięciu

pozwu przez doręczenie mu postanowienia o umorzeniu postępowania, nie

pozbawia pozwanego prawa złożenia wniosku o przyznanie kosztów.

Zarzuty naruszenia art. 108 k.p.c. oraz art. 321 § 1 k.p.c. w związku z art. 361

k.p.c. są uzasadnione. Istotnie, adresatem wniosku o przyznanie kosztów złożonego

na podstawie art. 203 § 3 k.p.c. jest sąd pierwszej instancji. Orzeczenie wydane na

skutek tego wniosku stanowi rozstrzygnięcie o kosztach w rozumieniu art. 108 § 1

k.p.c., który statuuje obowiązek zamieszczenia przez sąd orzeczenia o kosztach

procesu w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie (por. postanowienia Sądu

Najwyższego dnia 23 marca 2010 r., II PZ 4/10, z dnia 25 lutego 2010 r., V CZ 7/10 –

niepubl.). Sąd drugiej instancji zastępując Sąd Rejonowy w rozstrzygnięciu

o kosztach procesu naruszył art. 321 § 1 k.p.c. Adresowany do Sądu drugiej instancji

wniosek pozwanej obejmował żądanie oddalenia zażalenia i zasądzenia na rzecz

pozwanej kosztów postępowania zażaleniowego.

Nie

obejmował

i nie

mógł

skutecznie obejmować wniosku o przyznanie kosztów za pierwszą instancję.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 39814 k.p.c. i art. 39815 § 1

k.p.c. w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.