Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 6/08 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal for non-payment of basic court fee despite prior fee waiver. Appeal rejected under Art. 1302 § 3 CPC as fee obligation remained. Court notes fee waiver expired before appeal stage. Lawyer must verify fee status and procedural deadlines. What can I do? Is this possible?

Numero d'incarto III CZ 6/08
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appellant's cassation appeal because the basic court fee was not paid, despite a prior waiver of costs. The appellant argued that the earlier fee exemption should extend to the cassation proceedings, but the court held that the statutory obligation to pay the fixed fee persisted until explicitly abolished. Consequently, the appeal was rejected under Article 1302 § 3 of the Civil Procedure Code, though the appellant was exempted from legal representation costs due to financial hardship.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 1302 § 3 k.p.c.; Art. 14 ust. 2 u.k.s.c.; Art. 100 ust. 2 u.k.s.c.; The prior waiver of court costs by a common court does not automatically extend to cassation proceedings if the specific obligation to pay the basic fee remains in force under the applicable law at the time of filing.

Parole chiave

Generato dall'IA
cassation appeal court costs waiver basic court fee legal representation costs civil procedure code fee obligation procedural deadline

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 1302 § 3 k.p.c.
na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. Skarżący zakwestionował zasadność powyższego
art. 14 ust. 2 u.k.s.c.
Wynikał on z art. 14 ust.
art. 100 ust. 2 u.k.s.c.
o jej uiszczenie. Wynikał on z art. 14 ust. 2 oraz art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca
art. 398 § 15 k.p.c.
Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji (art. 398 15 k.p.c.
art. 394 § 1 k.p.c.
z art. 3941 § 3 k.p.c.).
art. 102 k.p.c.
zażaleniowym (art. 102 k.p.c.).
art. 2 u.k.s.c.
Zgodnie bowiem z art. 2 ustawy zmieniającej, do spraw wszczętych przed jej wejściem
art. 1302 § 3 k.p.c
na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c.
art. 771 k.p.c
Stanowisko takie znajduje oparcie w art. 771 k.p.c., który stanowi, że zwolnienie
art. 91 k.p.c
Ponadto zgodnie z art. 91 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie SN z dnia 23 stycznia 2007 r., III CZ 3/07
orzeczenia SN z dnia 20 lipca 2000 r., III CZ 43/00
orzeczenia SN z dnia 20 października 2006 r., IV CZ 77/06
postanowienie SN z dnia 30 maja 2007 r., I CZ 54/07
postanowienie SN z dnia 21 września 2007 r., V CZ 81/07
postanowienia SN z dnia 30 maja 2006 r., I CZ 23/06
postanowienia SN z dnia 20 września 2007 r., II CZ 64/07
postanowienia SN z dnia 24 października 2007 r., IV CZ 75/07
postanowienia SN z dnia 20 grudnia 2007 r., V CSK 454/07
III CZP 75/06
Court rules no basic fee for defense motions with full cost waiver requests in commercial proceedings.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZ 6/08

POSTANOWIENIE

Dnia 13 marca 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Kazimierz Zawada (przewodniczący)

SSN Antoni Górski (sprawozdawca)

SSN Irena Gromska-Szuster

w sprawie z powództwa S. Z.

przeciwko Skarbowi Państwa - Powiatowej Komendzie Policji w K. i X. Komendantowi

Wojewódzkiemu Policji w K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 marca 2008 r.,

zażalenia powoda na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 28 listopada 2007 r.,

sygn. akt I ACa (…),

oddala zażalenie; nie obciąża powoda kosztami zastępstwa prawnego w

postępowaniu zażaleniowym.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 listopada 2007 r. Sąd Apelacyjny

odrzucił skargę kasacyjną powoda S. Z., od której nie została uiszczona należna opłata

sądowa, jak również nie złożono wniosku o zwolnienie od obowiązku jej uiszczenia. Sąd

stwierdził, że uzyskane przez powoda w trakcie postępowania przed sądami

powszechnymi zwolnienie od kosztów sądowych nie rozciąga się, w obecnym stanie

prawnym, na postępowanie wywołane wniesieniem skargi kasacyjnej. Na poparcie

powyższego stanowiska przywołano pogląd wyrażony w postanowieniu SN z dnia 23

stycznia 2007 r., III CZ 3/07 (niepubl.). Skarga kasacyjna podlegała zatem odrzuceniu

na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c. Skarżący zakwestionował zasadność powyższego

poglądu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Nie ulega wątpliwości, że powód został zwolniony postanowieniem Sądu

Okręgowego w K. z 31 grudnia 2004 r. od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w

całości. W zażaleniu zwrócono uwagę na zagadnienie czy skarżący zobowiązany był

jednak opłacić skargę kasacyjną lub ponownie wystąpić o zwolnienie go od obowiązku

uiszczenia kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika, czy też

uzyskane wcześniej zwolnienie rozciąga się także na etap postępowania kasacyjnego,

które służy wzruszeniu prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji. Zagadnienie to

jest kontrowersyjne, zaś zarówno w judykaturze, jak i w doktrynie, prezentowane są

różne stanowiska.

Bez wątpienia w poprzednim stanie prawnym, tj. przez dniem 6 lutego 2005 r.

dominował pogląd, że zwolnienie strony od kosztów sądowych przez sąd powszechny

rozciąga się także na postępowanie kasacyjne (por. orzeczenia Sądu Najwyższego z

dnia 20 lipca 2000 r., III CZ 43/00, OSNC 2000, nr 11, poz. 202, i z dnia 20 października

2006 r., IV CZ 77/06, niepubl.). Po nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego ustawą

z dnia 22 grudnia 2004 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98), w wyniku której skarga

kasacyjna uzyskała charakter nadzwyczajnego środka zaskarżenia, przysługującego od

prawomocnego

orzeczenia

podtrzymujących

pogląd,

sądu

że

drugiej

zwolnienie

instancji,

od

kosztów

obok

licznych

sądowych

orzeczeń

udzielone

w

postępowaniu przed sądem pierwszej lub drugiej instancji dotyczy także postępowania

kasacyjnego (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 2007 r., l CZ 54/07,

niepubl. i postanowienie z dnia 21 września 2007 r., V CZ 81/07, niepubl.), pojawiły się

orzeczenia przyjmujące, że zwolnienie od kosztów sądowych udzielone w postępowaniu

przed sądem pierwszej lub drugiej instancji nie rozciąga się na postępowanie kasacyjne

(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2007 r., III CZ 3/07, niepubl.,

i z dnia 24 sierpnia 2007 r., l CZ 98/07, niepubl.). Uzasadnienie wyrażonego w nich

zapatrywania powołuje się na nieistnienie przepisu przesuwającego czasową granice

zwolnienia od kosztów sądowych poza datę prawomocnego zakończenia sprawy.

Należy zwrócić uwagę, że powyższa rozbieżność w orzecznictwie skłoniła

Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego do przedstawienia Sądowi Najwyższemu do

rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego: „czy zwolnienie od kosztów sądowych udzielone

stronie w postępowaniu rozpoznawczym obejmuje także postępowanie wszczęte

wniesieniem skargi kasacyjnej?” (wniosek z dnia 23 listopada 2007 r., BSA l - 4110 6/07). Stosowna uchwała Sądu Najwyższego nie została jednak jeszcze podjęta.

W ocenie Sądu Najwyższego w składzie obecnie orzekającym należy

opowiedzieć się za stanowiskiem przyjmującym, że zwolnienie od kosztów sądowych

udzielone stronie w postępowaniu przed sądem pierwszej lub drugiej instancji rozciąga

się także na postępowanie wywołane wniesieniem skargi kasacyjnej.

Stanowisko takie znajduje oparcie w art. 771 k.p.c., który stanowi, że zwolnienie

od kosztów sądowych przyznane przez sąd w postępowaniu rozpoznawczym lub z

którego strona korzysta z mocy ustawy, rozciąga się także na postępowanie

egzekucyjne. Jak zwrócono uwagę w literaturze przedmiotu, przepis ten wskazuje na

utrzymywanie się zwolnienia od kosztów sądowych przez całe postępowanie

rozpoznawcze - a więc także w toku postępowania kasacyjnego, które jest również

postępowaniem rozpoznawczym. Rozciągniecie zwolnienia od kosztów sądowych na

postępowanie egzekucyjne nie oznacza spowodowania „odżycia” tego zwolnienia w

postępowaniu egzekucyjnym po jego nieistnieniu w okresie obejmującym postępowanie

kasacyjne, lecz przesunięcie jego czasowej granicy poza wszystkie stadia postępowania

rozpoznawczego.

Ponadto zgodnie z art. 91 k.p.c. pełnomocnictwo procesowe obejmuje z mocy

samego prawa umocowanie nie tylko do łączących się ze sprawą czynności

procesowych w postępowaniu przed sądem pierwszej i drugiej instancji, lecz także do

łączących się ze sprawą czynności procesowych wykraczających poza tok instancji w

sprawie, w tym - choć nie zostało to wyraźnie wysłowione w tym przepisie - do

wniesienia skargi kasacyjnej i jej popierania. Regulacja ta w pierwotnym brzmieniu

wyraźnie wskazywała na objęcie umocowaniem pełnomocnika procesowego wniesienia

podania o złożenie rewizji nadzwyczajnej i podejmowania czynności w postępowaniu

wywołanym złożeniem rewizji nadzwyczajnej. Trudno obecnie zająć odmienne

stanowisko - jeżeli nie chce się aprobować sytuacji paradoksalnych - co do objęcia

umocowaniem pełnomocnika procesowego możliwości wniesienia skargi kasacyjnej i jej

popierania, zwłaszcza w zestawieniu z wyraźnie przewidzianym w art. 91 k.p.c.

uprawnieniem do wniesienia skargi o wznowienie postępowania oraz do wszelkich

czynności dotyczących egzekucji.

Wreszcie - jak trafnie zauważono w piśmiennictwie - upadek sądowego

zwolnienia od kosztów sądowych z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia kończącego

postępowanie apelacyjne zmuszałby do cofnięcia ustanowienia dla strony zwolnionej od

kosztów sądowych adwokata lub radcy prawnego (art. 120 § 1 w związku z art. 117 § 1

k.p.c.). W konsekwencji powstawałaby sytuacja trudna do aprobaty z punktu widzenia

zasady równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji): osoba uboga traciłaby na

etapie bezpośrednio poprzedzającym postępowanie kasacyjne fachową pomoc prawną,

natomiast osoba korzystająca z usług adwokata lub radcy prawnego z wyboru pomoc tę

zachowywałaby. Z kolei konieczność ponownego ubiegania się o zwolnienie od kosztów

sądowych w postępowaniu kasacyjnym należałoby ocenić jako rozwiązanie wysoce

nieracjonalne, wydłużające postępowania sądowe i bezzasadnie narażające strony na

niekorzystne skutki procesowe.

Mimo trafności argumentacji podniesionej przez skarżącego, zażalenie podlega

oddaleniu. Skarga kasacyjna została wniesiona przez zawodowego pełnomocnika w

dniu 19 listopada 2007 r. Należy zwrócić uwagę, że odnośnie do podmiotów

zwolnionych od kosztów sądowych istniał wówczas obowiązek uiszczenia przez

zawodowego pełnomocnika opłaty podstawowej w wysokości stałej 30 zł, bez wzywania

o jej uiszczenie. Wynikał on z art. 14 ust. 2 oraz art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca

2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.).

Konsekwencje nie wykonania tego obowiązku jest art. 1302 § 3 k.p.c., nakazujący

odrzucenie przez sąd nieopłaconego, między innymi opłatą podstawową, środka

odwoławczego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego zostało przesądzone, że opłata

podstawowa ma charakter opłaty w wysokości stałej w rozumieniu tego przepisu (por.

postanowienia z dnia 30 maja 2006 r., l CZ 23/06, niepubl., z dnia 2 czerwca 2006 r., II

UZ 14/06, OSNP 2007, nr 11-12, poz. 175, uchwały z dnia 26 września 2006 r., UZP

11/06 OSNP 2007, nr 11-12, poz. 163, z dnia 13 października 2006 r., III CZP 75/06,

OSNC 2007, nr 6, poz. 86).

Obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej przez stronę zwolnioną przez sąd od

kosztów sądowych został uchylony dopiero przez ustawę z dnia 14 grudnia 2006 r. o

zmianie ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 21,

poz. 123) tylko w sprawach wszczętych po dniu jej wejścia w życie, tj. po dniu 10

czerwca 2007 r. Zmiana ta nie objęła jednak swoim zasięgiem rozpoznawanej sprawy.

Zgodnie bowiem z art. 2 ustawy zmieniającej, do spraw wszczętych przed jej wejściem

w życie stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawodawca znosząc obowiązek

uiszczania opłaty podstawowej nie wprowadził zasady podwójnego odesłania, a zatem

wyłączone jest stosowanie art. 149 ust. 1 u.k.s.c. (por. postanowienia SN z dnia 20

września 2007 r. II CZ 64/07, niepubl., z dnia 24 października 2007 r., IV CZ 75/07,

niepubl., z dnia 20 grudnia 2007 r., V CSK 454/07, niepubl.).

W rozpoznawanej sprawie, która została wszczęta przed wskazaną powyżej datą,

zawodowy pełnomocnik uchybił obowiązkowi uiszczenia opłaty podstawowej w terminie

otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej. Należy zatem uznać, że zaskarżone

postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 28 listopada 2007 r., którym sąd ten odrzucił

skargę kasacyjną powoda S. Z., mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji (art. 398 15 k.p.c. w zw.

z art. 3941 § 3 k.p.c.). Z uwagi na trudną sytuację materialną w jakiej się znajduje,

powód

nie

został

obciążony

zażaleniowym (art. 102 k.p.c.).

kosztami

zastępstwa

prawnego

w postępowaniu