Supreme Court dismisses appeal for insufficient value and non-final ruling on incidental claim.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's cassation appeal against the District Court's decision to reject the main claim due to insufficient value and to remand the incidental claim. The appellant argued that the District Court should have accepted the full appeal despite the low value threshold, while the District Court maintained the appeal was inadmissible under the Civil Procedure Code. The Court ruled that the appeal was inadmissible because the main claim fell below the monetary threshold and the remand order did not constitute a final ruling subject to cassation.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3981 § 1 k.p.c.; Art. 3982 § 1 k.p.c.; A cassation appeal is inadmissible if the subject matter value does not exceed the statutory threshold or if the lower court's decision to remand a claim does not constitute a final ruling terminating the proceedings.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III CZ 59/25 POSTANOWIENIE 31 października 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Roman Trzaskowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 31 października 2025 r. w Warszawiezażalenia A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ż.na postanowienie Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskimz 19 czerwca 2024 r., II WSC 3/24,w sprawie z powództwa A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ż.przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Starostę Radomszczańskiego, C. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej w R., S. spółce akcyjnej w W., N. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej w R.o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, ewentualnie o zniesienie służebności gruntowej, oddala zażalenie pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.
UZASADNIENIEPostanowieniem z 19 czerwca 2024 r. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c., odrzucił skargę kasacyjną powódki z 20 maja 2024 r. od wyroku tego Sądu z 15 grudnia 2023 r. Sąd Okręgowy wyjaśnił, że w punkcie 1. wyroku z 15 grudnia 2023 r. oddalona została apelacja powódki od wyroku Sądu Rejonowego w Radomsku z 9 maja 2023 r. wniesiona od roszczenia głównego, tj. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, w punktach 2-4 orzeczono o kosztach instancji odwoławczej, zaś w punkcie 5 uchylono zaskarżony wyrok w zakresie roszczenia ewentualnego, tj. o zniesienie służebności gruntowej w stosunku do pozwanego C.
Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej w R., przekazując sprawę w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w Radomsku do ponownego rozpoznania i pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania za instancję odwoławczą w zakresie roszczenia ewentualnego. Skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Zdaniem Sądu Okręgowego skarga kasacyjna w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w puncie 1. jest niedopuszczalna, ponieważ wartość przedmiotu zaskarżenia odnośnie do roszczenia głównego, tj. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, wynosi jedynie 1200 zł.
Na rozstrzygnięcie dotyczące roszczenia ewentualnego zawartego w punkcie 5. wyroku nie przysługiwała skarga kasacyjna, a jedynie, zgodnie z art. 3941 § 11 k.p.c., zażalenie, które nie zostało przez stronę powodową złożone. Sąd Okręgowy wskazał również, że jeżeli - jak twierdzi w skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącej - Sąd Okręgowy nie orzekł o całości żądania, gdyż nie rozpatrzył apelacji powódki dotyczącej roszczenia ewentualnego w zakresie, w jakim dotyczyło ono pozwanej P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółki komandytowej w R., powinien był w trybie określonym w art. 351 § 1 k.p.c. zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku z 15 grudnia 2023 r.W zażaleniu na powyższe postanowienie powódka zaskarżyła je w całości i zarzuciła naruszenie art. 3981 § 1 k.p.c. przez uznanie, iż skarga kasacyjna nie przysługiwała w sprawie, podczas gdy strona powodowa w sposób prawidłowy sformułowała zakres, zarzuty oraz wnioski skargi kasacyjnej.
Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że to działanie Sądu determinowało podjęcie decyzji co do złożenia skargi kasacyjnej od całości wyroku i wskazała, że Sąd II instancji nie wydał wyroku w zakresie wszystkich roszczeń. Podniosła również, że nawet jeśli zakresem zaskarżenia winna być objęta tylko część wyroku - chociaż strona powodowa zaskarżyła wyrok Sądu II instancji w całości wyłącznie z ostrożności procesowej - to Sąd Okręgowy powinien był przyjąć skargę kasacyjną i przekazać ją Sądowi Najwyższemu do rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 3981 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego wyroku lub postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania kończących postępowanie.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości, że wyrok kasatoryjny, którym sąd drugiej instancji uchyla zaskarżone apelacją orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji (art. 386 § 2 i § 4 k.p.c.), nie kończy postępowania w sprawie, lecz skutkuje koniecznością jego kontynuacji i ponownego rozpoznania sprawy (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 27 września 2024 r., I CSK 2804/23, niepubl.). Tego rodzaju rozstrzygnięcie zawarte jest w objętym zaskarżeniem skargą kasacyjną punkcie 5. wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z 15 grudnia 2023 r., w którym Sąd ten orzekł na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. stwierdzając nierozpoznanie przez Sąd Rejonowy istoty sprawy.Irrelewantne w okolicznościach sprawy dla oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej pozostaje zarzucane przez skarżącą nierozstrzygnięcie przez Sąd Okręgowy o całości zgłoszonych w sprawie roszczeń.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że nie można wnieść środka zaskarżenia od orzeczenia, które w sensie prawno-procesowym w ogóle nie istnieje, jak również od orzeczenia, w którym brakuje rozstrzygnięcia o całości przedstawionego pod osąd roszczenia procesowego. Pominięcie w sentencji orzeczenia kończącego sprawę w instancji rozstrzygnięcia o całości żądania objętego pozwem, nie daje podstawy do zaskarżenia orzeczenia z powodu braku substratu zaskarżenia. Skarga kasacyjna wniesiona od orzeczenia nieistniejącego podlega odrzuceniu (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 sierpnia 2015 r., I CZ 58/15, niepubl.; postanowienie Sądu Najwyższego z 14 grudnia 2011 r., I CSK 138/11, OSNC 2012, nr 7-8, poz. 89; postanowienie Sądu Najwyższego z 4 lipca 2008 r., I CZ 44/08, niepubl.).
Skarżąca nie postawiła żadnych zarzutów dotyczących argumentacji Sądu Okręgowego dotyczącej odrzucenia skargi kasacyjnej w zakresie, w jakim skierowana została do rozstrzygnięcia o roszczeniu głównym. Z akt sprawy wynika zaś, że podana przez skarżącą w pozwie wartość przedmiotu sporu w wysokości 1 200 zł, została następnie przez stronę powodową wskazana jako wartość przedmiotu zaskarżenia w apelacji i wartość ta nie przekracza progu dopuszczalności skargi kasacyjnej z art. 3982 § 1 k.p.c. Stosownie do art. 3986 § 1 i 2 k.p.c. nie zachodziły również w sprawie przesłanki do zaniechania przeprowadzonej w sprawie przez Sąd Okręgowy kontroli skargi kasacyjnej, a w jej konsekwencji - odrzucenia skargi kasacyjnej.
Stanowisko Sądu Okręgowego w przedmiocie niedopuszczalności skargi kasacyjnej skarżącej skutkującej jej odrzuceniem było też zasadne.Z tych względów, na podstawie art. 39814 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.[a.ł] (K.L.)