Supreme Court dismisses appeal for failure to prove inability to pay court fees for a legal entity.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's appeal against the appellate court's decision to reject the request for exemption from court fees. Although the appellant submitted financial documents later in the appeal process, the court held that such evidence must be presented in the initial fee exemption request, not during the appeal or cassation proceedings. Consequently, the appellate court's reliance on earlier financial records demonstrating the company's ability to pay was deemed legally sound.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 113 § 2 k.p.c.; Art. 479 § 1 k.p.c.: A legal entity seeking exemption from court costs must prove lack of sufficient funds in the initial application; late submission of such evidence in an appeal is inadmissible.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CZ 56/05
POSTANOWIENIE
Dnia 14 lipca 2005 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Barbara Myszka
SSN Marek Sychowicz
w sprawie z powództwa "L.(…)" sp. z o.o. w P.
przeciwko W. W.
o zapłatę,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 lipca 2005 r.,
zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 27 stycznia
2005 r., sygn. akt I ACa (…),
oddala zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2004 r Sąd Apelacyjny, uwzględniając
częściowo wniosek powodowej spółki z o.o. „L.(…)” w P., zwolnił ją od kosztów
sądowych w postępowaniu kasacyjnym w zakresie przekraczającym kwotę 15 000 zł
wpisu od kasacji a w pozostałej części wniosek oddalił. Sąd powołał się na dowody z
dokumentów złożone przez stronę powodową w listopadzie 2003 r. przy jej wniosku o
zwolnienie od wpisu od apelacji i stwierdził, że wynika z nich, iż w okresie od stycznia do
października 2003 r. strona powodowa osiągnęła przychód w kwocie ponad 2 miliony
260 tysięcy złotych a czysty zysk w kwocie ponad 70 220 zł a zatem była w stanie
zgromadzić środki na pokrycie części wpisu od kasacji w kwocie 15 000 zł, tym bardziej,
że proces trwał od 2001 r.
Strona powodowa, mimo wezwania, nie uiściła wpisu od kasacji w kwocie 15 000
zł, natomiast złożyła zażalenie na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 17 grudnia
2004 r. w części oddalającej jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, załączając
do niego dowody z dokumentów mające obrazować jej trudną sytuacje finansową,
uniemożliwiającą uiszczenie wpisu w kwocie 15 000 zł.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 stycznia 2005 r. Sąd Apelacyjny
w Krakowie odrzucił powyższe zażalenie i odrzucił kasację, stwierdzając, że zgodnie z
art. 39318 k.p.c. na postanowienie Sądu drugiej instancji o odmowie zwolnienia od
kosztów sądowych nie przysługuje zażalenie, zaś kasacja podlega odrzuceniu na
podstawie art. 16 ust. 3 u.k.s.c. z powodu nie uiszczenia wpisu sądowego.
W zażaleniu na zawarte w powyższym orzeczeniu postanowienie o odrzuceniu
kasacji, strona powodowa, powołując się na swoją sytuacje finansową uniemożliwiająca
uiszczenie wpisu od kasacji i załączając dowody w tym przedmiocie, wnosiła o uchylenie
zaskarżonego postanowienia a także o zmianę postanowienia Sądu Apelacyjnego z
dnia 17 grudnia 2004 r. i zwolnienie jej w całości od wpisu od kasacji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Z uwagi na to, że odrzucona kasacja dotyczy orzeczenia zapadłego przed dniem
6 lutego 2005 r., a więc przed wejściem w życie ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o
zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - Prawo o ustroju sądów
powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98), do jej złożenia i rozpoznania stosuje
się, zgodnie z art. 3 powyższej ustawy, przepisy kodeksu postępowania cywilnego w
brzmieniu sprzed nowelizacji i tak też przepisy te będą w tym zakresie powołane w
uzasadnieniu.
Zgodnie z art. 39318 § 2 k.p.c., na postanowienie Sądu drugiej instancji
w przedmiocie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym
zażalenie nie przysługuje, natomiast postanowienie to może być ocenione przez Sąd
Najwyższy, na podstawie stosowanego odpowiednio art. 380 k.p.c., przy rozpoznawaniu
zażalenia na postanowienie o odrzuceniu kasacji z powodu nie uiszczenia opłaty, jeżeli
skarżący złoży w tym przedmiocie stosowny wniosek (porównaj między innymi
orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2000 r., I CZ 259/99, nie publ. i z dnia 11
sierpnia 1999 r. I CKN 367/99, OSNC 2000/3/48 oraz uchwałę tego Sądu z dnia 31 maja
2000 r. III CZP 1/00, OSNC 2001/1/1).
Wprawdzie
w
rozpoznawanym
zażaleniu
nie
zawarto
odpowiednio
sformułowanego wniosku o rozpoznanie przez Sąd Najwyższy, w trybie art. 380 k.p.c.,
także postanowienia Sądu Apelacyjnego o odmowie zwolnienia strony powodowej od
wpisu od kasacji w całości, jednak należy uznać, że wniosek taki został złożony, skoro
niemal całe uzasadnienie zażalenia dotyczy kwestii zwolnienia od wpisu od kasacji i
zawiera wniosek o zmianę postanowienia Sądu Apelacyjnego w części oddalającej
żądanie zwolnienia strony powodowej od wpisu od kasacji. Badając zatem, w ramach
rozpoznawania zażalenia na odrzucenie kasacji z powodu nie uiszczenia wpisu
sadowego, zasadność odmowy zwolnienia strony powodowej od tej opłaty w całości,
Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje:
Zgodnie z art. 113 § 2 k.p.c. osobie prawnej może być przyznane zwolnienie od
kosztów sądowych, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na te koszty. W
przeciwieństwie do art. 113 § 1 k.p.c., który do zwolnienia od kosztów sądowych osoby
fizycznej wymaga jedynie złożenia przez nią oświadczenia, że nie jest w stanie ich
pokryć bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, przepis art. 113 § 2
k.p.c. wymaga, by osoba prawna ubiegająca się o takie zwolnienie udowodniła, że nie
ma dostatecznych środków na ich poniesienie. W sprawie gospodarczej, a do takich
należy rozpoznawana sprawa, strona ubiegająca się o zwolnienie od kosztów
sądowych, obowiązana jest już we wniosku złożonym w tym przedmiocie, wskazać
wszystkie okoliczności i załączyć wszystkie dowody wykazujące, że nie ma
dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych. Tego wymaga, stosowany w
drodze analogii w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach
gospodarczych, przepis art. 47912 § 1 k.p.c.
Strona powodowa składając wniosek o zwolnienie od wpisu od kasacji, zawarła w
nim jedynie stwierdzenie, że kosztów tych nie może ponieść. Nie przedstawiła swojej
aktualnej sytuacji majątkowej i gospodarczej ani nie złożyła żadnych dowodów, które
mogłyby wykazać, że nie jest obecnie w stanie uiścić wpisu od kasacji.
W tej sytuacji Sąd Apelacyjny, nie dysponując żadnymi informacjami ani
dowodami dotyczącymi aktualnego stanu majątkowego strony powodowej, zasadnie
odwołał się do dowodów, którymi dysponował a więc do dowodów i ustaleń w tym
przedmiocie dokonanych w okresie, gdy strona powodowa ubiegała się o zwolnienie od
wpisu od apelacji. Powód bowiem nie wykazał we wniosku o zwolnienie od wpisu od
kasacji, że jego sytuacja uległa zmianie w porównaniu z tamtym okresem. W oparciu o
zgromadzone wówczas dowody i ustalenia, Sąd Apelacyjny miał podstawy do uznania,
że powód jest w stanie uiścić część wpisu w kwocie 15000 zł, skoro osiąga zysk ponad
7 000 zł miesięcznie a jego roczne obroty wynoszą około 3 milionów zł.
Przedstawienie przez stronę powodową dopiero w niedopuszczalnym zażaleniu
na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 17 grudnia 2004 r. o częściowym oddaleniu
wniosku o zwolnienie od wpisu od kasacji dowodów mających wykazać, że nie jest w
stanie tych kosztów ponieść, należy uznać za spóźnione, skoro strona powodowa nie
wykazała, że nie mogła dowodów tych przedstawić we wniosku o zwolnienie od wpisu
od kasacji. Tym bardziej nieskuteczne jest złożenie ich przy zażaleniu skierowanym do
Sądu Najwyższego na postanowienie o odrzuceniu kasacji. Sąd Najwyższy nie jest
bowiem sądem ustalającym stan faktyczny ani oceniającym dowody a przy
rozpoznawaniu zażalenia ocenia jedynie prawidłowość stosowania przez Sąd drugiej
instancji przepisów postępowania cywilnego. Wobec tego, że Sąd Apelacyjny nie uchybił
tym przepisom oddalając częściowo wniosek strony powodowej o zwolnienie od wpisu
od kasacji, nie ma podstaw do kwestionowania jego orzeczenia w tym przedmiocie.
Skoro tak, to prawidłowe jest również zaskarżone postanowienie tego Sądu odrzucające
kasację z powodu nie uiszczenia wpisu sądowego od kasacji w kwocie, od której
uiszczenia strona powodowa nie została zwolniona.
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 398 14 w
zw. z art. 2941 § 3 k.p.c. jako nieuzasadnione.