Supreme Court quashes lower court ruling for invalid procedure due to missing co-owner participation in land registry case.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court quashed the District Court's decision to revoke the first-instance judgment due to alleged procedural defects. The lower court found that the first-instance judge incorrectly dismissed the claim and suspended proceedings against co-owner A.G.1, thereby depriving him of the right to defend his property rights. The Supreme Court ruled that since the suspension order became final before the first-instance judgment, A.G.1 could not be deprived of his defense rights under the relevant Civil Procedure Code provisions.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 379 pkt 5 k.p.c.; Art. 386 § 2 k.p.c.: The court's review of a cassation appeal against a second-instance judgment is limited to verifying the application of the specific article cited; a procedural defect does not automatically constitute a violation of the right to defense if the affected party lost standing before the contested judgment became final.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III CZ 418/22 POSTANOWIENIE Dnia 22 lutego 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk (przewodniczący)SSN Agnieszka PiotrowskaSSN Dariusz Zawistowski (sprawozdawca) w sprawie z powództwa K.G. przeciwko A.G., J.G., A.G.1, P.G. i B.G.o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym,po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 22 lutego 2023 r. w Izbie Cywilnej w Warszawie,zażalenia A.G.na wyrok Sądu Okręgowego w Gdańskuz 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt III Ca 988/21, uchyla zaskarżony wyrok i pozostawia orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego do rozstrzygnięcia w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2022 r. uchylił wyrok Sądu Rejonowego Gdańsk- Południe w Gdańsku z dnia 5 czerwca 2017 r., zniósł postępowanie za okres od dnia 9 lutego 2016 r. i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy stwierdził, że w toku postępowania przed Sądem Rejonowym doszło do „błędnego umorzenia postępowania w stosunku do uczestnika A.G.1”. W ocenie Sądu drugiej instancji jego udział w postępowaniu jako współwłaściciela nieruchomości był konieczny.
W wyniku umorzenia postępowania A.G.1 utracił możliwość udziału w sprawie „czym pozbawiony został możliwości obrony swoich praw”. Sąd Okręgowy uznał, że zgodnie z art. 379 pkt 5 k.p.c. spowodowało to nieważność postępowania, co nakazywało uchylenie zaskarżonego wyroku na podstawie art. 386 § 2 k.p.c.W zażaleniu pozwana A.G. zarzuciła naruszenie art. 386 § 2 w zw. z art. 379 pkt 5 k.p.c. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Sąd Okręgowy wyraził stanowisko, że udział w postępowaniu A.G.1 był konieczny z uwagi na charakter postępowania w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, odwołując się do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2017 r. (III CZP 31/17, OSNC 2018, nr 4, poz. 39).
Z tego względu uznał za wadliwe uwzględnienie przez Sąd pierwszej instancji cofnięcia pozwu wobec A.G.1 i umorzenie wobec niego postępowania. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury w postępowaniu zażaleniowym prowadzonym przed Sądem Najwyższym, w przypadku zaskarżenia orzeczenia kasatoryjnego sądu drugiej instancji, kognicja Sądu Najwyższego została ograniczona do zbadania, czy zasadnie został zastosowany art. 386 § 2-4 k.p.c. W rozpoznawanej sprawie przedmiotem postępowania był zatem wyłącznie zarzut naruszenia art. 386 § 2 k.p.c., z uwzględnieniem podstawy nieważności postępowania przyjętej przez Sąd Okręgowy ( art. 379 pkt 5 k.p.c.).
Sąd drugiej instancji uznał, że A.G.1 został pozbawiony możliwości obrony swoich praw, gdyż na skutek umorzenia wobec niego postępowania, w wyniku częściowego cofnięcia pozwu, „utracił on możliwość uczestniczenia w postępowaniu”. Powyższe stanowisko zostało zasadnie zakwestionowane w zażaleniu pozwanej A.G.. Sąd pierwszej instancji umorzył postępowanie wobec pozwanego A.G.1 postanowieniem z dnia 9 lutego 2017 r., błędnie wskazując w nim datę 9 lutego 2016 r., czego nie uwzględnił Sąd Okręgowy. Postanowienie to uprawomocniło się wobec odrzucenia zażalenia pozwanego A.G.1 na mocy postanowienia Sądu Rejonowego Gdańsk- Południe w Gdańsku z dnia 17 maja 2017 r.
Po uprawomocnieniu się postanowienia w przedmiocie umorzenia postępowania A.G.1 utracił status strony w toczącym się nadal postępowaniu. Od tego czasu, do chwili wydania wyroku przez Sąd Rejonowy, postępowanie toczyło się bez jego udziału. W tym postępowaniu A.G.1 nie mógł zatem zostać pozbawiony możliwości obrony swoich praw w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c. Z tego względu zarzut naruszenia art. 386 § 2 k.p.c. był uzasadniony i zaskarżony wyrok podlegał uchyleniu na podstawie art. 39815 § 1 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.Odrębnym zagadnieniem, które nie podlegało rozpoznaniu w ramach postępowania zażaleniowego, jest kwestia dotycząca oceny skutku wadliwego ukształtowania strony podmiotowej postępowania w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, w przypadku, gdy w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji nie brały udziału wszystkie osoby, które powinny w nim uczestniczyć z uwagi na zachodzące współuczestnictwo konieczne.
Skutki takiej sytuacji procesowej podlegają wówczas ocenie z punktu widzenia możliwości uwzględnienia powództwa. as