Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 411/22 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal against cassation ruling remanding inheritance case for retrial due to procedural error.

Numero d'incarto III CZ 411/22
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appellant's appeal against the District Court's cassation ruling that remanded the inheritance case for retrial. The appellant argued the District Court erred by failing to evaluate specific appeal grounds and by excluding the probate of a newly discovered will from the second instance. The court held that the cassation review is limited to verifying if the remand decision was based on statutory grounds, prohibiting a full re-examination of the merits or procedural errors unrelated to the remand basis.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 3941 § 11 k.p.c.; Art. 386 § 2, 4 k.p.c.: The Supreme Court's review of a cassation ruling remanding a case is formal and limited to verifying if the remand decision was based on statutory grounds, prohibiting a re-examination of the merits or procedural errors unrelated to the remand basis.

Parole chiave

Generato dall'IA
cassation review remand for retrial inheritance proceedings probate of will second instance review procedural error statutory grounds procedura a più fasi

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 3941 § 11 k.p.c.
Wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że zażalenie przewidziane w art. 3941 § 11 k.p.c.
Art. 386 § 2 k.p.c.
Art. 386 § 4 k.p.c.
Art. 387 § 21 pkt 2 k.p.c.
Art. 398 § 15 k.p.c.
Art. 3941 § 3 k.p.c.
Wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że zażalenie przewidziane w art. 3941 § 11 k.p.c.
Art. 13 § 2 k.p.c.
3941 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.[SOP] [ł.n]
Art. 670 k.p.c.
Postępowanie apelacyjne może więc również objąć czynność ogłoszenia testamentu, którego ocena stanowi jeden z podstawowych elementów wypełniających kognicję sądu orzekającego w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku (art. 670 k.p.c.) (zob.
art. 3941 § 11 k.p.c
Wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że zażalenie przewidziane w art. 3941 § 11 k.p.c.
art. 386 § 4 k.p.c

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
IV CZ 147/12
Supreme Court dismissed appeal for lack of jurisdiction, as it cannot review merits only procedural errors.
V CZ 6/16
Appeal court vacates lower court's stay of possession protection proceedings during divorce, allowing parallel security procedure.
I CZ 92/15
Supreme Court dismisses appeal on appeal court's correct application of evidence preclusion rules.
II CZ 6/15
Appeal allowed: Single fee applies for inheritance division combined with co-ownership termination under Civil Procedure Code.
I CZ 87/20
Supreme Court dismisses appeal; failure to examine will validity voids probate proceedings under Polish Civil Procedure Code.
III CZ 15/17
Supreme Court dismisses appeal, ruling lower court did not miss the case's essence despite procedural gaps.
I CKN 482/00
Supreme Court allows appeal against will revocation, ruling revocation takes effect at estate opening without restoring prior will.
II CZ 50/20
Supreme Court dismisses appeal in inheritance case, remanding for new probate due to missing will evaluation.
V CZ 19/18
Supreme Court dismisses appeal on non-examination of case merits, confirming lower court's full appeal review. The appeal was rejected because the lower court properly examined the contract liability claim. The Supreme Court clarified that non-examination of case merits requires a complete failure to address the substantive claim. The court ruled that the lower court's decision to dismiss the claim was a valid exercise of its full appeal jurisdiction. The appeal was rejected because the lower court did not fail to examine the case merits. The court held that the lower court's decision to dismiss the claim was a valid exercise of its full appeal jurisdiction. The appeal was rejected because the lower court did not fail to examine the case merits. The court held that the lower court's decision to dismiss the claim was a valid exercise of its full appeal jurisdiction.
III CZ 69/22
Supreme Court dismisses cassation appeal; appellate court can conduct evidence gathering without violating two-instance model.
III CSK 221/14
Supreme Court quashes appeal judgment for breach of law regarding assignment of claims and sub-contractor payments.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III CZ 411/22 POSTANOWIENIE 27 kwietnia 2023 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący)‎SSN Marta Romańska‎SSN Roman Trzaskowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 27 kwietnia 2023 r. w Warszawie,‎zażalenia K. C. ‎na postanowienie Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie‎z 11 maja 2022 r., IV Ca 2225/18,‎w sprawie z wniosku K. C.‎z udziałem K. C., M. J., A. K., J. K., P. T., M. S., B. W. i J. R. ‎o stwierdzenie nabycia spadku, uchyla zaskarżone postanowienie, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 11 maja 2022 r. Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie w następstwie apelacji uczestniczki postępowania P. T. od postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie z 12 lipca 2018 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w instancji odwoławczej.Zażalenie od postanowienia Sądu Okręgowego wniósł wnioskodawca K. C, zaskarżając je w całości i zarzucając naruszenie art.‎386 § 4 i 6 k.p.c. oraz 387 § 21 pkt 2 k.p.c. Wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że zażalenie przewidziane w art. 3941 § 11 k.p.c. ma na celu jedynie skontrolowanie przez Sąd Najwyższy, czy orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji, przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, zostało prawidłowo oparte na jednej z przesłanek przewidzianych w art. 386 § 2 lub 4 k.p.c., a więc czy powołana przez sąd drugiej instancji przyczyna uchylenia odpowiada wskazanej w uzasadnieniu podstawie ustawowej i czy rzeczywiście wystąpiła w sprawie.

Dokonywana ocena powinna mieć zatem charakter formalny, skupiać się wyłącznie na ustanowionych w powyższych przepisach przesłankach uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji i nie może wkraczać nie tylko w ocenę merytorycznego stanowiska sądu drugiej instancji w kwestii materialnoprawnych podstaw rozstrzygnięcia, lecz także w ocenę prawidłowości zastosowania przez ten sąd innych przepisów prawa procesowego, nie związanych bezpośrednio ze wskazaną przyczyną uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 7 listopada 2012 r.

IV CZ 147/12, OSNC 2013, Nr 3, poz. 41; z 25 czerwca 2015 r., V CZ 6/16, niepubl.; z 29 października 2015 r., I CZ 92/15, niepubl. i z 7 kwietnia 2016 r. II CZ 6/15, niepubl.). W związku z tym za uwzględnieniem zażalenia nie mogły in casu przemawiać zarzuty skarżącego koncentrujące się na konieczności dokonania przez Sąd Okręgowy oceny zarzutów apelacyjnych, w szczególności dotyczących opinii biegłego.Nie oznacza to jednak, że postawiony w zażaleniu zarzut naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. jest bezzasadny.W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd Okręgowy jako przyczynę uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania wskazał nierozpoznanie istoty sprawy przez Sąd pierwszej instancji.

W związku z tym należy zauważyć, że w postępowaniu nieprocesowym, właściwym dla spraw o stwierdzenie nabycia spadku, pojęcie rozpoznania istoty sprawy należy rozumieć szerzej niż w postępowaniu procesowym, w szczególności także jako niepodjęcie przez sąd orzekający z urzędu czynności, do których zobowiązany jest na podstawie przepisów prawa, w tym art. 670 k.p.c. obligującego Sąd do badania z urzędu, kto jest spadkobiercą, w tym oceny ważności i skuteczności testamentu, włącznie z wyjaśnieniem, czy nie zachodzą okoliczności wyłączające zdolność testowania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 22 stycznia 2021 r., I CZ 87/20, niepubl.).

Jednakże in casu Sąd Rejonowy uczynił zadość tym obowiązkom, gdyż rozpoznając wniosek, przeprowadził postępowanie dowodowe, dokonał ustaleń faktycznych i na tej podstawie orzekł o żądaniu, stosując miarodajne przepisy prawa materialnego. Ujawnienie zaś w toku postępowania apelacyjnego testamentu, którego istnienie nie było podnoszone przed Sądem pierwszej instancji, nie może samodzielnie być utożsamiane z nierozpoznaniem istoty sprawy.Czynność sądowa otwarcia i ogłoszenia testamentu nie jest objęta wyłączną właściwością funkcyjną sądu rejonowego, co oznacza, że należy do czynności, które mogą być podjęte przez sąd okręgowy w ramach jego właściwości funkcyjnej jako sądu drugiej instancji przy rozpoznawaniu środka odwoławczego (apelacji).

Postępowanie apelacyjne może więc również objąć czynność ogłoszenia testamentu, którego ocena stanowi jeden z podstawowych elementów wypełniających kognicję sądu orzekającego w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku (art. 670 k.p.c.) (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 12 maja 2017 r., III CZ 15/17, niepubl. oraz postanowienie Sądu Najwyższego z 8 stycznia 2002 r., I CKN 482/00, OSNC 2002, Nr 10, poz. 129). Za uchyleniem postanowienia Sądu Rejonowego i przekazaniem sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania nie mogła też przemawiać powołana przez Sąd Okręgowy potrzeba przeprowadzenia postępowania dowodowego w znacznym zakresie.

Konieczność przeprowadzenia dowodów w całości tylko na jedną z okoliczności istotnych dla sprawy, choćby okoliczność ta miała podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia, nie jest równoznaczna z koniecznością przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 października 2020 r., II CZ 50/20, niepubl.). Wydania orzeczenia kasatoryjnego nie uzasadnia zaś potrzeba nawet znacznego uzupełnienia postępowania dowodowego, w tym usunięcia jego wad oraz przeprowadzenia dowodów bezpodstawnie pominiętych (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 28 marca 2018 r., V CZ 19/18, niepubl. i z 27 maja 2022 r., III CZ 69/22, niepubl.).

O nierozpoznaniu istoty sprawy nie świadczy również potrzeba poczynienia nowych ustaleń w drugiej instancji, choćby decydujących z punktu widzenia kierunku rozstrzygnięcia sprawy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 13 marca 2015 r., III CSK 221/14, niepubl.).W okolicznościach przedmiotowej sprawy nie sposób zatem przyjąć za Sądem Okręgowym, że miała miejsce powołana przez ten Sąd przyczyna kasatoryjna lub też, że miała miejsce inna przyczyna wskazana w art.‎386 § 2 i 4 k.p.c. Według przyjętego w kodeksie postępowania cywilnego modelu apelacji pełnej postępowanie przed sądem drugiej instancji ma charakter merytoryczny i jest kontynuacją postępowania pierwszoinstancyjnego.

Nie było więc przeszkód, aby postępowanie to objęło również czynność ogłoszenia testamentu i przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, zwłaszcza że do ujawnienia nowych okoliczności doszło dopiero w toku postępowania apelacyjnego.Z tych względów, na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 i art. 13 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.[SOP] [ł.n]