Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 4/07 Generato dall'IA

Supreme Court allows appeal by ordering payment in installments after rejecting fee waiver request.

Numero d'incarto III CZ 4/07
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court overturned the District Court's dismissal of an appeal, ruling that the lower court erred in rejecting the appeal solely because the appellant failed to submit a fee waiver form. The appellant had requested installment payments for the appeal fee due to financial hardship, which the District Court ignored. The Supreme Court held that since the obligation to pay the appeal fee only arose after the fee waiver request was rejected, the appellant's subsequent request for installments validly suspended the payment deadline, thereby preventing the appeal's dismissal under the relevant procedural code.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 130 ust. 2 § 3 k.p.c.; Art. 102 ust. 2 u.k.s.c.; Art. 394 ust. 3 k.p.c.; When a fee waiver request is rejected, the obligation to pay the appeal fee arises, but a subsequent request for installments suspends the payment deadline, preventing dismissal of the appeal under Art. 130 ust. 2 § 3 k.p.c. if the full fee is not paid within the standard period.

Parole chiave

Generato dall'IA
appeal fee payment fee waiver request installment payment procedural dismissal financial hardship suspension of deadline civil procedure code

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 130 ust. 2 § 3 k.p.c.
ustawa wiąże z wniesieniem takiego wniosku do sądu, a zgodnie z art. 130 2 § 3
Art. 102 ust. 2 u.k.s.c.
oświadczenia, o którym mowa w art. 102 ust. 2 u.k.s.c., nie może być uznane za
Art. 394 ust. 3 k.p.c.
pierwsze w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.
Art. 398 ust. 15 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.
Z powyższych względów Sąd Najwyższy na zasadzie art. 39815 § 1 zdanie
art. 1302 § 3 k.p.c
sytuacji uregulowanej w art. 1302 § 3 k.p.c., obowiązek wniesienia opłaty powstał
art. 3941 § 3 k.p.c
pierwsze w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZ 4/07

POSTANOWIENIE

Dnia 7 lutego 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Barbara Myszka (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Dariusz Zawistowski

SSN Henryk Pietrzkowski

w sprawie z wniosku B. G.

przy uczestnictwie A. A.

o podział majątku wspólnego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 lutego 2007 r.,

zażalenia uczestnika na postanowienie Sądu Okręgowego w Ki.

z dnia 13 września 2006 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 31 marca 2006 r. Sąd Rejonowy w S. dokonał

podziału majątku wspólnego po ustaniu między uczestnikami postępowania

małżeńskiej wspólności majątkowej. Uczestnik reprezentowany przez adwokata

wniósł od tego postanowienia apelację, w której zawarł wniosek o zwolnienie od

kosztów sądowych. Sąd Rejonowy wezwał go do złożenia oświadczenia

obejmującego szczegółowe dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i

źródłach utrzymania, sporządzonego na właściwym formularzu, w terminie

tygodniowym pod rygorem zwrotu wniosku o zwolnienie od kosztów; wezwanie to

zostało doręczone pełnomocnikowi uczestnika w dniu 13 czerwca 2006 r. (k. 451).

Uczestnik złożył oświadczenie o swojej sytuacji majątkowej, nie uczynił jednak

zadość wymaganiu sporządzenia go na formularzu według ustalonego wzoru. Z tej

przyczyny w dniu 26 czerwca 2006 r. przewodniczący wydał zarządzenie o zwrocie

wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzenie to wraz z wezwaniem do

uiszczenia w terminie tygodniowym opłaty od apelacji w kwocie 1000 zł doręczone

zostało pełnomocnikowi uczestnika w dniu 13 lipca 2006 r. (k. 458). W dniu 20 lipca

2006 r. uczestnik wniósł do Sądu Rejonowego osobiście sporządzone pismo z

prośbą o rozłożenie żądanej opłaty sądowej na dwie raty ze względu na trudną

sytuację materialną. Do pisma tego dołączył dowód uiszczenia pierwszej raty w

kwocie 500 zł oraz oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i

źródłach utrzymania sporządzone na stosownym formularzu (k. 459-463 i k. 467).

W dniu 4 sierpnia 2006 r. uczestnik uiścił drugą ratę opłaty sądowej w kwocie 500

zł, w związku z czym Sąd Rejonowy przedstawił akta Sądowi Okręgowemu w K. (k.

469).

Postanowieniem z dnia 13 września 2006 r. Sąd Okręgowy odrzucił

przedstawioną

apelację.

Stwierdził,

że

niezwłocznie

po

zwrocie

wniosku

o zwolnienie od kosztów sądowych Sąd Rejonowy powinien odrzucić apelację

uczestnika, ponieważ wniosek zwrócony nie wywołuje żadnych skutków, jakie

ustawa wiąże z wniesieniem takiego wniosku do sądu, a zgodnie z art. 130 2 § 3

k.p.c., sąd odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty wniesione przez adwokata

środki odwoławcze lub środki zaskarżenia podlegające opłacie w wysokości stałej

lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu

zaskarżenia.

W zażaleniu na powyższe postanowienie uczestnik postępowania zarzucił,

że z powodu odrzucenia apelacji został pozbawiony prawa do obrony swoich

interesów przed sądem drugiej instancji, co jest dla niego szczególnie krzywdzące,

gdyż cierpi na poważną i nieuleczalną chorobą psychiczną. W konkluzji żalący

wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 38 ust. 1 w związku z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca

2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. Nr 167, poz. 1398 ze

zm. – dalej: „u.k.s.c.”), apelacja wniesiona przez uczestnika postępowania

podlegała opłacie stałej w kwocie 1000 zł. Zawarty w niej wniosek o zwolnienie od

kosztów sądowych powinien być przez przewodniczącego zwrócony a limine,

ponieważ nie zostało dołączone do niego oświadczenie obejmujące szczegółowe

dane o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania uczestnika.

Stosownie bowiem do art. 102 ust. 4 u.k.s.c., wniosek o zwolnienie od kosztów

strony reprezentowanej przez adwokata złożony bez dołączenia wspomnianego

oświadczenia przewodniczący zwraca bez wezwania o uzupełnienie braków

formalnych wniosku. Zarządzenie o zwrocie zawartego w apelacji wniosku

o zwolnienie uczestnika od kosztów sądowych zostało w sprawie wydane

i doręczone pełnomocnikowi uczestnika w dniu 13 lipca 2006 r.

Myli się jednak Sąd Okręgowy uznając, że niezwłocznie po zarządzeniu

zwrotu wniosku zachodziły podstawy do odrzucenia apelacji na podstawie art. 130 2

§ 3 k.p.c. Z powołanego przepisu wynika, że sąd odrzuca bez wezwania

o uiszczenie opłaty wniesione przez adwokata środki odwoławcze podlegające

opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę

wartości przedmiotu zaskarżenia. Jak wyjaśnił już Sąd Najwyższy w uchwale z dnia

28 listopada 2006 r., III CZP 98/06 (niepubl.), artykuł 130 2 § 3 k.p.c. traktuje

o „podlegających

opłacie

w

wysokości

stałej

lub

stosunkowej”

środkach

odwoławczych i zaskarżenia „wniesionych” przez adwokata. Reguluje on więc

sytuacje, w których obowiązek uiszczenia opłaty istnieje w chwili wnoszenia danego

środka. Oznacza to, że występujący w sprawie stan faktyczny nie odpowiadał

sytuacji uregulowanej w art. 1302 § 3 k.p.c., obowiązek wniesienia opłaty powstał

bowiem dopiero po zarządzeniu zwrotu wniosku o zwolnienie od kosztów. Przepis

ten nie mógł być zatem zastosowany wprost, a zastosowaniu go przy

wykorzystaniu wykładni rozszerzającej sprzeciwia się jego wyjątkowy charakter.

Stąd stanowisko Sądu Okręgowego, że wniesiona apelacja podlegała odrzuceniu

na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c., ponieważ zawarty w niej wniosek o zwolnienie od

kosztów sądowych należało zwrócić ze względu na niedołączenie do niego

oświadczenia, o którym mowa w art. 102 ust. 2 u.k.s.c., nie może być uznane za

prawidłowe.

Sytuacja procesowa, która wystąpiła w sprawie po zwrocie zawartego

w apelacji wniosku o zwolnienie od kosztów, jest podobna do sytuacji występującej

po oddaleniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie zaś z utrwaloną

praktyką sądową, zgłoszenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych

w sprawie, w której pismo wniesione przez stronę osobiście lub przez jej

pełnomocnika podlega opłacie w postaci wpisu stałego lub stosunkowego,

zobowiązuje sąd w razie odmownego załatwienia tego wniosku do wezwania

o uiszczenie opłaty na zasadach ogólnych (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z dnia

26 lutego 1976 r., III CZP 11/76, OSNCP 1976, nr 7-8, poz. 162 oraz postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 1999 r., I CKN 1461/98, OSNC 1999, nr 11,

poz. 196). Stanowisko to zachowało aktualność po wejściu w życie powoływanej już

ustawy z dnia 28 lipca 2005 r., jak przyjął bowiem Sąd Najwyższy w uchwale z dnia

28 listopada 2006 r., III CZP 98/06, w razie oddalenia zawartego w apelacji wniosku

o zwolnienie od kosztów sądowych przewodniczący wzywa do uiszczenia opłaty

należnej od apelacji także wtedy, gdy wniósł ją adwokat (zob. też postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2006 r., I CZ 81/06, niepubl.). Ze względu

na podobieństwo sytuacji występującej po oddaleniu wniosku o zwolnienie od

kosztów sądowych i sytuacji istniejącej po zwrocie tego wniosku należy uznać, że

również w tym ostatnim wypadku przewodniczący powinien wezwać pełnomocnika

do uiszczenia opłaty od apelacji w terminie tygodniowym (zob. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 7 listopada 2006 r., I CZ 69/06, niepubl.).

Zachodzą tym samym podstawy, by stwierdzić, że Sąd Rejonowy,

doręczając pełnomocnikowi uczestnika zarządzenie o zwrocie wniosku o zwolnienie

od kosztów, prawidłowo wezwał go do uiszczenia w terminie tygodniowym opłaty

od apelacji w kwocie 1000 zł. Jednakże, przed upływem tygodniowego terminu

uczestnik złożył pismo z prośbą o rozłożenie żądanej opłaty na raty ze względu na

jego trudną sytuację materialną. Zawarta w tym piśmie prośba była w istocie

wnioskiem o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, lecz Sąd Rejonowy

wniosku tego nie rozpoznał. Zgłoszenie takiego wniosku powoduje natomiast, że

obowiązek uiszczenia opłaty zostaje odsunięty w czasie (zob. uchwałę Sądu

Najwyższego z dnia 28 listopada 2006 r., III CZP 98/06 i orzecznictwo powołane

w jej uzasadnieniu). Nie było zatem podstaw do odrzucenia apelacji uczestnika na

podstawie art. 1302 § 3 k.p.c.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy na zasadzie art. 39815 § 1 zdanie

pierwsze w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. postanowił, jak w sentencji.

jc