Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 39/24 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal when lower court changes legal basis without re-examining facts, violating two-instance trial rights.

Numero d'incarto III CZ 39/24
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appellant's appeal against the appellate court's decision to remand the case. The lower court overturned the first-instance judgment because the trial judge failed to examine the specific facts and damages required by the employee compensation law, instead applying a different liability standard. The Supreme Court ruled that changing the legal basis without a fresh factual review deprives parties of their constitutional right to a two-instance trial.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 386 § 4 k.p.c.; Art. 176 ust. 1 Konstytucji RP: A change of legal basis by the second instance court necessitates a new factual examination; failure to do so violates the right to a two-instance trial and warrants remand.

Parole chiave

Generato dall'IA
two-instance trial right change of legal basis factual examination remand to lower court employee compensation law fondo di compensazione compenso del curatore fallimentare sospensione della procedura di fallimento

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 386 § 4 k.p.c.
postanowienie SN z 24 lutego 2022 r., III CZ 52/22).W badanej sprawie Sąd II instancji uchylił zaskarżony wyrok ze względu na wystąpienie przesłanki z art. 386 § 4 k.p.c., tj.
Art. 176 ust. 1 Konstytucji RP
W takim przypadku zmiana podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia, wymaga nie tylko dokonania nowych ustaleń faktycznych ale i respektowania, zagwarantowanego w art. 176 ust. 1 Konstytucji RP, prawa do co najmniej dwuinstancyjnego postępowania sądowego.
Art. 3941 § 3 k.p.c.
z art. 3941 § 3 k.p.c., oddalił zażalenie pozwanego jako pozbawione uzasadnionych podstaw.
Art. 398 § 14 k.p.c.
Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 w zw.
art. 299 k.s.h
Sąd Okręgowy swoje rozważania skoncentrował na zasadach odpowiedzialności opartych o art. 299 k.s.h., których zakres jest różny od tych określonych w art.
art. 386 § 4 k.p.c
wyrok Sądu Apelacyjnego pozwany zarzucił naruszenie art. 386 § 4 k.p.c.
art. 3941 § 11 k.p.c
W postępowaniu wywołanym wniesieniem zażalenia na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c.
art. 176 ust. 1 Konstytucji RP
W takim przypadku zmiana podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia, wymaga nie tylko dokonania nowych ustaleń faktycznych ale i respektowania, zagwarantowanego w art. 176 ust. 1 Konstytucji RP, prawa do co najmniej dwuinstancyjnego postępowania sądowego.
art. 3941 § 3 k.p.c
z art. 3941 § 3 k.p.c., oddalił zażalenie pozwanego jako pozbawione uzasadnionych podstaw.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
II CZ 79/13
Supreme Court quashes lower court ruling for remand due to lack of full evidentiary review in second instance.
III CZ 161/22
Supreme Court dismisses appeal; improper service of court documents voids proceedings under Civil Procedure Code.
III CZ 124/23
Supreme Court dismisses appeal claiming lower court failed to examine case merits, allowing partial appeal success.
IV CZ 49/14
Supreme Court dismissed appeal, ruling it cannot review substantive law errors only procedural grounds for cassation. The court held that the appeal under Art. 3941 § 11 k.p.c. is limited to procedural review. The court found the lower court's substantive error did not justify the appeal's scope. The decision clarifies the narrow jurisdiction of the Supreme Court in cassation appeals. The ruling emphasizes the distinction between procedural and substantive review limits. The court rejected the argument that the appeal could substitute a cassation complaint. The judgment affirms the strict procedural boundaries of cassation appeals. The decision prevents circumvention of cassation requirements through procedural appeals. The court upheld the lower court's substantive assessment despite the procedural error. The ruling limits the Supreme Court's review to procedural qualifications only.
IV CZ 54/14
Supreme Court quashes lower court ruling for failure to fully examine case substance regarding flood damage compensation claims.
I CZ 8/18
Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds, ruling manager lacks authority for extraordinary management acts without owner resolution.
IV CZ 63/20
Supreme Court dismisses appeal, ruling lower court failed to examine merits and evidence on contract dispute.
III CZ 52/22
Supreme Court dismisses appeal for failure to recognize case essence regarding invalidity of court settlement under Civil Procedure Code.
I CZ 32/14
Supreme Court dismisses appeal for non-examination of substantive liability grounds by appellate court.
I CZ 68/15
Supreme Court dismisses appeal; lower court failed to examine merits, only procedural issues.
Generato dall'IA
I AGa 22/24
Appeal dismissed; court rejected failure to examine bankruptcy liability claim due to valid statute of limitations defense.
I AGa 79/21
Appeal dismissed; late bankruptcy filing invalidates defense; Funduszu wins on insolvency grounds.
VII GC 238/24
Court dismissed claim against former CEO for bankruptcy filing delay due to statute of limitations expiration.
V GC 704/11
Court dismisses employee fund's claim against company president for bankruptcy costs due to lack of actual loss.
I AGa 66/19
Appeal dismissed; court held evidence on bankruptcy filing timing was irrelevant to the employee's claim. The Funduszy Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych won the case. The court ruled that the employee's claim arose before the proper bankruptcy filing date, making the defendant's argument about the timing of the bankruptcy filing irrelevant. The court found that the employee's debt was established before the correct date for filing for bankruptcy, rendering the defendant's argument about the timing of the bankruptcy filing irrelevant. The court held that the evidence presented by the defendant was not relevant to the resolution of the case. The court dismissed the appeal and awarded costs to the plaintiff. The court held that the evidence presented by the defendant was not relevant to the resolution of the case. The court dismissed the appeal and awarded costs to the plaintiff. The court held that the evidence presented by the defendant was not relevant to the resolution of the case. The court dismissed the appeal and awarded costs to the plaintiff.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III CZ 39/24 POSTANOWIENIE 27 czerwca 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Maciej Kowalski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 27 czerwca 2024 r. w Warszawie‎zażalenia W. B.‎na wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie‎z 9 listopada 2023 r., VII AGa 134/23 (VII AGa 135/23),‎w sprawie z powództwa Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w Warsawie‎przeciwko W. B.‎o zapłatę, oddala zażalenie. (a.z.)

UZASADNIENIE

Pozwem z 21 kwietnia 2016 r. Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w Warszawie wniósł o zasądzenie od W. B. 221 654,28 zł wraz z odsetkami tytułem odszkodowania na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. prawo upadłościowe (dalej też jako: „p.u.”) za szkodę powstałą na skutek niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Podniósł, że wypłacił z własnego funduszu świadczenia pracownicze byłym pracownikom spółki, której pozwany był członkiem zarządu w okresie od 2009 r. do 2011 r.

Wyrokiem z 21 czerwca 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie zasądził od W. B. na rzecz Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w Warszawie 8 897,01 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 7 020,44 zł od 21 kwietnia 2016 r. do dnia zapłaty. Wyrokiem uzupełniającym z 19 lipca 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie uzupełnił powyższy wyrok w ten sposób, że oddalił powództwo w części nieuwzględnionej w pierwszym z wyroków.Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem z 9 listopada 2023 r. uchylił przywołane wyroki Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach instancji odwoławczej.

Sąd odwoławczy wskazał, że jeżeli wnoszący powództwo o zapłatę czyni podstawą żądania art. 21 p.u. to zarazem przedstawia pod osąd tylko te fakty, które mogą służyć jako substrat konstrukcji czynu niedozwolonego opartego na tym przepisie. Sąd Okręgowy swoje rozważania skoncentrował na zasadach odpowiedzialności opartych o art. 299 k.s.h., których zakres jest różny od tych określonych w art. 21 p.u. W efekcie ograniczył badanie przesłanek odpowiedzialności w zakresie przedmiotowym, ale przede wszystkim temporalnym. Przyjęcie innej podstawy czyniło także nieprzekonującymi rozważania w przedmiocie zarzutu przedawnienia dochodzonego roszczenia.W zażaleniu na ww. wyrok Sądu Apelacyjnego pozwany zarzucił naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. przez przyjęcie, że Sąd Okręgowy nie rozpoznał istoty sprawy, co skutkowało uchyleniem orzeczenia Sądu I instancji.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie na orzeczenie kasatoryjne sądu drugiej instancji służy przeprowadzeniu kontroli wystąpienia ustawowych przesłanek uprawniających sąd odwoławczy do uchylenia zaskarżonego wyroku zamiast merytorycznego zakończenia sprawy.

Przedmiotem oceny Sądu Najwyższego jest ewentualny błąd sądu drugiej instancji przy kwalifikowaniu określonej sytuacji procesowej jako odpowiadającej - powołanej przez ten sąd, podstawie orzeczenia kasatoryjnego (zob. np. postanowienia SN: z 22 listopada 2013 r., II CZ 79/13; z 11 maja 2022 r., III CZ 161/22 i z 16 maja 2023 r., III CZ 124/23). W postępowaniu wywołanym wniesieniem zażalenia na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c. Sąd Najwyższy bada tylko, czy stwierdzone przez sąd odwoławczy okoliczności są tymi, które w świetle art. 386 § 4 k.p.c. usprawiedliwiają wydanie orzeczenia kasatoryjnego, zamiast reformatoryjnego, i - w zależności od wyniku - albo oddala zażalenie, albo uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania (zob. np. postanowienia SN: z 26 września 2014 r., IV CZ 49/14; z 2 października 2014 r., IV CZ 54/14; z 31 stycznia 2018 r., I CZ 8/18; z 22 października 2020 r., IV CZ 63/20).

Przedmiotem oceny Sądu Najwyższego w takim postępowaniu nie mogą być natomiast inne kwestie - w szczególności dotyczące oceny zasadności roszczenia. Sąd Najwyższy nie dokonuje oceny zasadności roszczenia ani merytorycznego badania stanowiska prawnego sądu II instancji, jak również badania prawidłowości zastosowania przepisów prawa procesowego, które nie odnoszą się ściśle do wskazanych podstaw uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji (zob. postanowienie SN z 24 lutego 2022 r., III CZ 52/22).W badanej sprawie Sąd II instancji uchylił zaskarżony wyrok ze względu na wystąpienie przesłanki z art. 386 § 4 k.p.c., tj. brak rozpoznania istoty sprawy.

Sąd Apelacyjny prawidłowo uznał, że Sąd I instancji - ze względu na przyjętą koncepcję rozstrzygnięcia nie poczynił ustaleń co do rodzaju i wysokości szkody i zaniechał zbadania okoliczności faktycznych przytoczonych w pozwie w świetle wskazanego przez powoda przepisu prawa materialnego. Sąd Okręgowy dostrzegł co prawda, że powód swoje roszczenie opiera o regulację zamieszczoną w art. 21 p.u., ale pomimo tego nie zbadał, czy pozwany ponosi odpowiedzialność na zasadach tam wskazanych koncentrując się na przesłankach z art. 299 k.s.h.

Nierozpoznanie istoty sprawy zachodzi również, w przypadku dokonania przez sąd II instancji odmiennej niż sąd pierwszej instancji oceny zasady odpowiedzialności strony pozwanej, wymagającej poczynienia po raz pierwszy ustaleń co do rodzaju i rozmiaru szkody. W takim przypadku zmiana podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia, wymaga nie tylko dokonania nowych ustaleń faktycznych ale i respektowania, zagwarantowanego w art. 176 ust. 1 Konstytucji RP, prawa do co najmniej dwuinstancyjnego postępowania sądowego. W takiej sytuacji poczynienie odnośnych ustaleń po raz pierwszy w postępowaniu przed sądem drugiej instancji byłoby równoznaczne z pozbawieniem stron prawa do dwuinstancyjnego postępowania sądowego (zob. postanowienia SN: z 6 czerwca 2014 r., I CZ 32/14, i z 7 października 2015 r., I CZ 68/15).

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., oddalił zażalenie pozwanego jako pozbawione uzasadnionych podstaw. [SOP](r.g.) ‎