Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 39/14 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal on inadmissibility grounds regarding interim arbitration exclusion orders not ending proceedings.

Numero d'incarto III CZ 39/14
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appellant's appeal, ruling that the appeal against the exclusion of an arbitrator was inadmissible because such orders do not conclude the proceedings. The appellant argued that the lower court's refusal to allow review of the appeal's dismissal violated constitutional rights and procedural fairness. The court held that the principle of two-instance proceedings applies only to final judgments, not interim procedural decisions, thereby preserving the appellant's right to challenge the final award.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 3981 § 1 k.p.c.; Art. 3986 § 2 k.p.c.; The principle of two-instance proceedings applies only to final judgments concluding the proceedings, not to interim procedural decisions like requests for arbitrator exclusion.

Parole chiave

Generato dall'IA
two-instance proceedings arbitrator exclusion inadmissibility of appeal interim procedural order final judgment requirement

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 3981 § 1 k.p.c.
1 § 2 i § 3 a contrario ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych przez naruszenie konstytucyjnej kompetencji w zakresie sprawowania wymiaru sprawiedliwości i dokonanie prawotwórczej wykładni art. 3981 § 1 k.p.c. w zakresie rozumienia pojęcia „sprawy", art.
Art. 3986 § 2 k.p.c.
w zakresie rozumienia pojęcia „sprawy", art. 3986 § 2 k.p.c. w zw.
Art. 3941 k.p.c.
Z powyższych względów zażalenie podlegało oddaleniu (art. 3941 w zw.
Art. 3943 k.p.c.
Art. 176 ust. 1 Konstytucji RP
z art. 176 ust. 1 Konstytucji RP poprzez bezpodstawne uniemożliwienie skarżącemu kontroli postanowienia o umorzeniu postępowania, wydanego dopiero na etapie postępowania zażaleniowego, art.
Art. 78 k.c.
176 Konstytucji RP), oraz prawo każdej ze stron do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji (art. 78 k.c.), przy czym zasada dwuinstancyjności odnosi się do całego postępowania, tj.
art. 3981 § 1 k.p.c
1 § 2 i § 3 a contrario ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych przez naruszenie konstytucyjnej kompetencji w zakresie sprawowania wymiaru sprawiedliwości i dokonanie prawotwórczej wykładni art. 3981 § 1 k.p.c.
art. 379 pkt 5 k.p.c
3981 § 1 k.p.c.W zażaleniu skarżący zarzucił - na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c.
art. 176 ust. 1 Konstytucji RP
z art. 176 ust. 1 Konstytucji RP poprzez bezpodstawne uniemożliwienie skarżącemu kontroli postanowienia o umorzeniu postępowania, wydanego dopiero na etapie postępowania zażaleniowego, art.
art. 95 ust. 1 Konstytucji RP
z art. 95 ust. 1 Konstytucji RP w zw.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
III CKN 34/98
orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 1998 r., III CKN 34/98, Prok.
III CKN 416/98
41, z dnia 10 maja 2000 r., III CKN 416/98, OSNC 2000, nr 12, poz.
I CZ 43/03
220, z dnia 6 maja 2003 r., I CZ 43/03, nie publ., z dnia 19 marca 2004 r., IV CK 216/03, nie publ.), lecz z samym rozstrzygnięciem tj.
IV CK 216/03
220, z dnia 6 maja 2003 r., I CZ 43/03, nie publ., z dnia 19 marca 2004 r., IV CK 216/03, nie publ.), lecz z samym rozstrzygnięciem tj.
III CZP 31/00
Supreme Court rules a ruling dismissing a late appeal to extend a deadline is not a final judgment allowing cassation.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZ 39/14 POSTANOWIENIE Dnia 16 października 2014 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący)‎SSN Wojciech Katner‎SSN Iwona Koper (sprawozdawca) w sprawie z wniosku G. P. S.A. w K.‎przeciwko Drukarni B. sp. z o.o. sp.k. w W.‎o wyłączenie arbitra,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 października 2014 r.,‎zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego ‎z dnia 14 maja 2014 r. oddala zażalenie, pozostawiając orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym sprawę ze skargi o uchylenie wyroku Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej w W.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 14 maja 2014 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy G. P. S.A. w K. od postanowienia tego Sądu z dnia 20 stycznia 2014 r. umarzającego postępowanie wywołane zażaleniem wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w K. z dnia 20 września 2013 r., którym oddalono jego wniosek o wyłączenie arbitra w postępowaniu polubownym prowadzonym przed Sądem Arbitrażowym przy Krajowej Izbie Gospodarczej w W.W uzasadnieniu postanowienia Sąd Apelacyjny stwierdził, że wniesiona skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, gdyż postępowanie o wyłączenie arbitra dotyczy kwestii wpadkowej, a postanowienie w tym przedmiocie nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu art. 3981 § 1 k.p.c.W zażaleniu skarżący zarzucił - na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c. - nieważność postępowania w następstwie oczywiście bezzasadnego odrzucenia skargi kasacyjnej, co uniemożliwiło weryfikację rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego.

Na wypadek, gdyby Sąd Najwyższy nie podzielił stanowiska co do nieważności postępowania, sformułował zarzuty naruszenia art. 45 ust. 1 w zw. z art. 2 w zw. z art. 77 ust. 2 w zw. z art. 176 ust. 1 Konstytucji RP poprzez bezpodstawne uniemożliwienie skarżącemu kontroli postanowienia o umorzeniu postępowania, wydanego dopiero na etapie postępowania zażaleniowego, art. 2 w zw. z art. 10 ust. 2 w zw. z art. 95 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 1 § 2 i § 3 a contrario ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych przez naruszenie konstytucyjnej kompetencji w zakresie sprawowania wymiaru sprawiedliwości i dokonanie prawotwórczej wykładni art. 3981 § 1 k.p.c. w zakresie rozumienia pojęcia „sprawy", art. 3986 § 2 k.p.c. w zw. z art. 3981 § 1 k.p.c., art. 1176 § 3 i 4 k.p.c., art. 13 § 2 k.p.c. i art. 1 k.p.c. poprzez oczywiście bezzasadne odrzucenie skargi kasacyjnej, a także naruszenia art. 6 ust. 1 Europejskiej konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności poprzez naruszenie prawa skarżącego do rozstrzygnięcia sprawy w toku rzetelnego procesu.Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zniesienie postępowania w zakresie dotkniętym nieważnością i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, albo zmianę postanowienia przez odmowę odrzucenia skargi kasacyjne, i w każdym razie o zasądzenie kosztów postępowania.W odpowiedzi na zażalenie uczestnik postępowania wniósł o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, względnie umorzenie postępowania, a w braku podstaw do umorzenia, o oddalenie zażalenia oraz zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania zażaleniowego.

Uczestnik podniósł, że w dniu 8 kwietnia 2014 r. do Sądu Okręgowego w K. wpłynęła skarga wnioskodawcy o uchylenie orzeczenia Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej z dnia 17 grudnia 2013 r., w której podniesiony został zarzut nieprawidłowości w zakresie składu orzekającego, co potwierdza zasadność umorzenia przez Sąd Apelacyjny postępowania w przedmiocie wyłączenia arbitra. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Na tle unormowania art. 3981 § 1 k.p.c., rozstrzygające znaczenie dla oceny zasadności rozpoznawanego zażalenia ma kwestia, czy zaskarżone skargą kasacyjną postanowienie Sądu Apelacyjnego o umorzeniu postępowania w przedmiocie wyłączenia arbitra w postępowaniu polubownym jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu tego przepisu.Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury użyte w art. 3981 § 1 k.p.c. pojęcie „sprawa” , we właściwym tu znaczeniu materialnoprawnym, oznacza całość sporu.

Orzeczeniami kończącymi sprawę są więc orzeczenia rozstrzygające jej istotę, a ponadto postanowienia, które kończą sprawę jako pewną całość poddaną pod osąd, będące ostatnimi orzeczeniami dotyczącymi całości sprawy wydanymi w postępowaniu (uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 2000 r., III ZP 1/00, OSNC 2001, nr 1, poz. 1 i z dnia 6 października 2000 r., III CZP 31/00 OSNC 2001 r., nr 2, poz. 22). Kwalifikacji takiej nie można przypisać postanowieniu o umorzeniu postępowania w przedmiocie wyłączenia arbitra w postępowaniu polubownym, które jest postępowaniem wpadkowym w stosunku do głównego sporu, nie służy jego rozstrzygnięciu i nie kończy go (zob. również postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 1997 r., I CKN 48/96, OSNC 1997, nr 8, poz.107, z dnia 24 lutego1998 r., I CKN 455/97 nie publ., z dnia 17 grudnia 1999 r., I Cz 77/99, nie publ.).

Przedmiotem orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie jest rozstrzygnięcie sporu określonego treścią powództwa albo zakończenie postępowania co do tego sporu. Toczący się przed sądem polubownym spór, w którym zgłoszony został wniosek o wyłączenie arbitra zakończy się przed sądem państwowym orzeczeniem ze skargi na wyrok sądu polubownego. Nie można więc mówić o zamknięciu drogi do jego rozpoznania w następstwie odrzucenia skargi kasacyjnej wnioskodawcy. Z tych przyczyn wniesiona przez uczestnika skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna, a leżąca u podstaw tego rozstrzygnięcia wykładnia art. 3981 § 1 k.p.c. całkowicie niesłusznie określona została przez skarżącego mianem prawotwórczej.W związku z zarzutami zażalenia dotyczącymi naruszenia przepisów Konstytucji wskazać trzeba, że zgodnie z konstytucyjnymi standardami instancyjności i zaskarżalności orzeczeń zasadą jest dwuinstancyjność postępowania (art. 176 Konstytucji RP), oraz prawo każdej ze stron do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji (art. 78 k.c.), przy czym zasada dwuinstancyjności odnosi się do całego postępowania, tj. do przedmiotu postepowania, w odniesieniu do którego zostało wszczęte (do orzeczeń merytorycznych i formalnych kończących postępowanie w sprawie), a nie do każdego indywidualnego orzeczenia wydanego w sprawie.

W tym zakresie prawa skarżącego nie doznały uszczerbku. Poza kontrolą Sądu Najwyższego w niniejszym postępowaniu sytuuje się podnoszona w zażaleniu kwestia zgodności z przepisami prawa postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 20 stycznia 2014 r. o umorzeniu postępowania i prawidłowości postępowania przed tym Sądem, wywołanego zażaleniem wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego w K., oddalające jego wniosek o wyłączenie arbitra w postępowaniu polubownym. Przedmiotem tej kontroli jest bowiem jedynie postępowanie w przedmiocie dopuszczalność skargi kasacyjnej wniesionej na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 20 stycznia 2014 i zapadłe w nim postanowienie odrzucające skargę kasacyjną.

Nie może odnieść skutku zarzut nieważności tego postępowania z uwagi na pozbawienie wnioskodawcy możności obrony swych praw z tej przyczyny, że skarżący nie wiąże jej z wadliwościami procesowymi sądu czy strony przeciwnej (zob. m.in. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 1998 r., III CKN 34/98, Prok. I Prawo z 1999 r., nr 5, poz. 41, z dnia 10 maja 2000 r., III CKN 416/98, OSNC 2000, nr 12, poz. 220, z dnia 6 maja 2003 r., I CZ 43/03, nie publ., z dnia 19 marca 2004 r., IV CK 216/03, nie publ.), lecz z samym rozstrzygnięciem tj. odrzuceniem jego skargi kasacyjnej.

W tym stanie rzeczy ubocznie tylko pozostaje wskazać, że stosownie do art. 1176 § 6 k.p.c., wniesienie do sądu państwowego wniosku o wyłączenie arbitra nie ma wpływu na bieg postępowania przed sądem polubownym, który może postępowanie zawiesić albo kontynuować je z udziałem arbitra, którego wyłączenia dotyczy toczące się przed sądem państwowym postępowanie. Odmiennie jednak niż przyjął to Sąd Apelacyjny, wydanie przez sąd polubowny wyroku nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania przed sądem państwowym o wyłączenie arbitra, które mimo to powinno toczyć się w dalszym ciągu, aż do rozpoznania wniosku.

Uwzględnienie wniosku stanowić może ewentualną podstawę do uchylenia wyroku sądu polubownego. Mimo nierozpoznania wniosku o wyłączenia arbitra, strona która zachowała termin do zgłoszenia takiego wniosku, nie traci prawa do powoływania się w skardze o uchylenie tego wyroku na istnienie przyczyn wyłączenia arbitra.Stanowisko Sądu Apelacyjnego odnośnie do istnienia przesłanek umorzenia postępowania w przedmiocie wyłączenia arbitra, pozostaje jednak bez wpływu na dopuszczalność skargi kasacyjnej od postanowienia w tym przedmiocie.

Z powyższych względów zażalenie podlegało oddaleniu (art. 3941 w zw. z art. 3943 i art. 39814 k.p.c.). Z uwagi na incydentalny charakter postępowania o wyłączenie arbitra, związane z nim koszty postępowania powinny być ujęte w orzeczeniu kończącym sprawę ze skargi wniesionej przez G. P. S.A. o uchylenie wyroku Sądu Polubownego.