Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 309/23 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal as inadmissible; appeal only allowed on cassation judgments transferring cases.

Numero d'incarto III CZ 309/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appellant's appeal, ruling it inadmissible because the lower court's decision was not a cassation judgment. The appellant challenged a second-instance judgment that overturned a previous ruling and transferred the case to a separate property division proceeding. The court held that appeals to the Supreme Court are strictly limited to cassation judgments, excluding transfers made under Article 618 § 2 of the Civil Procedure Code.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 394 § 1 and 11 k.p.c.; Art. 394 § 3 k.p.c.; Appeals to the Supreme Court are strictly enumerated and apply only to cassation judgments, excluding transfers of cases under Article 618 § 2 of the Civil Procedure Code.

Parole chiave

Generato dall'IA
cassation appeal Civil Procedure Code transfer of case inadmissible appeal property division second instance judgment strict interpretation rinvio ad separatum

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 394 § 1 and 11 k.p.c.
W tym zakresie należy wskazać, że instytucja zażalenia do Sądu Najwyższego podlega odrębnej od art. 394 k.p.c.
Art. 394 § 3 k.p.c.
W tym zakresie należy wskazać, że instytucja zażalenia do Sądu Najwyższego podlega odrębnej od art. 394 k.p.c.
Art. 398 § 6 k.p.c.
Art. 618 § 2 k.p.c.
Natomiast w świetle art. 618 § 2 k.p.c. z chwilą wszczęcia postępowania o zniesienie współwłasności odrębne postępowanie w sprawach określonych w art.
Art. 386 § 2 and 4 k.p.c.
Na powyższy wyrok powód wniósł zażalenie, zarzucając mu naruszenie: art. 386 § 4 w zw.
art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c
art. 3941 § 11 k.p.c
regulacji, ograniczającej ją do wypadków enumeratywnie wymienionych w art. 3941 § 1 i 11 k.p.c.
art. 618 § 2 k.p.c
Natomiast w świetle art. 618 § 2 k.p.c.
art. 618 § 1 k.p.c
z chwilą wszczęcia postępowania o zniesienie współwłasności odrębne postępowanie w sprawach określonych w art. 618 § 1 k.p.c.
art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c
jest przepisem szczególnym w odniesieniu do art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
III CZP 39/70
uchwała SN z 21 lipca 1970 r., III CZP 39/70, OSNCP 1971, nr 2, poz.
IV CZ 90/18
Supreme Court dismisses appeal, ruling that the lower court erred by not transferring the case to the probate court regarding inheritance proceedings.
IV CZ 28/07
Appeal on costs ruling dismissed; Second instance court rulings are not appealable to Supreme Court.
III CZ 61/07
Supreme Court dismisses appeal on divorce costs ruling as inadmissible due to lack of final judgment closure. Appeal rejected because decision did not end proceedings or judgment. Court ruled appeal inadmissible under procedural law. Appeal rejected for not closing proceedings or judgment. Appeal dismissed as inadmissible under procedural law. Appeal rejected for not closing proceedings or judgment.
III UZ 3/08
29; z 14 grudnia 2007 r., III CZ 61/07; z 15 lipca 2008 r., III UZ 3/08; z 7 października 2009 r., III UZ 3/09; z 20 stycznia 2010 r., II PZ 29/09; z 21 września 2010 r., III PO 4/10).
III UZ 3/09
29; z 14 grudnia 2007 r., III CZ 61/07; z 15 lipca 2008 r., III UZ 3/08; z 7 października 2009 r., III UZ 3/09; z 20 stycznia 2010 r., II PZ 29/09; z 21 września 2010 r., III PO 4/10).
II PZ 29/09
Supreme Court dismisses appeal against its own ruling as civil procedure law allows no appeals from Supreme Court decisions.
III PO 4/10
Appeal against court costs ruling in cassation rejection is inadmissible under civil procedure law.
III CZ 243/22
Supreme Court dismisses appeal against order transferring inheritance claim to co-ownership termination proceedings. Appeal inadmissible as transfer is procedural, not a cassation review. Court distinguishes transfer from cassation review under Civil Procedure Code. Appeal rejected because inheritance claim transfer lacks cassation review characteristics. Decision clarifies procedural nature of transfer under Civil Procedure Code. Appeal dismissed as transfer lacks cassation review characteristics required for appeal. Court held transfer is procedural, not cassation review, making appeal inadmissible. Appeal rejected because transfer lacks cassation review characteristics required for appeal. Decision clarifies procedural nature of transfer under Civil Procedure Code. Appeal dismissed as transfer lacks cassation review characteristics required for appeal.
I ACa 668/21
Consumer loan contract with abusive clauses regarding Swiss Franc exchange rates is void under Polish law.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III CZ 309/23 POSTANOWIENIE 10 września 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Adam Doliwa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 10 września 2024 r. w Warszawie‎zażalenia Z. M.‎na wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie‎z 19 maja 2023 r., I ACa 668/21,‎w sprawie z powództwa Z. M. i I. M.‎przeciwko R. R.‎o stwierdzenie obowiązku złożenia oświadczenia woli, 1. odrzuca zażalenie;

2. oddala wniosek pozwanego o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.[SOP]

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 19 maja 2023 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie w sprawie z powództwa Z. M. i I. M. przeciwko R. R. o stwierdzenie obowiązku złożenia oświadczenia woli na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z 30 marca 2021 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do dalszego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wieliczce jako spór o prawo własności podlegający rozpoznaniu w postępowaniu I Ns 923/17.W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że przed Sądem Rejonowym w Wieliczce do sprawy I Ns 923/17 toczy się - aktualnie zawieszona na zasadzie art. 177 § 1 pkt 1 k.p.c. - sprawa wszczęta jako sprawa o podział majątku wspólnego pomiędzy pozwanym a A.

R. Nieruchomość stanowiąca działkę nr […] została wskazana jako jeden ze składników majątkowych, który ma podlegać podziałowi. Nieruchomość ta została również objęta sporem w niniejszej sprawie. Wyjaśniono również, że powód jest uczestnikiem w postępowaniu I Ns 923/17 i pismem z 19 czerwca 2018 r. wniósł o przeniesienie w całości na jego rzecz działki nr […], zgodnie z zobowiązaniem z umowy zlecenia powoływanej jako podstawa żądania pozwu w niniejszej sprawie. Powyższe stanowisko zostało potraktowane jako wniosek o zniesienie współwłasności nieruchomości stanowiącej działkę nr […], gdyż zmierzało ono do zlikwidowania w ten sposób stosunku współwłasności tej nieruchomości powstałego pomiędzy powodem a pozwanym wskutek przeniesienia przez córkę powoda udziału w tej nieruchomości na powoda.

W konsekwencji złożenia tego stanowiska i doręczenia pisma zawierającego to żądanie pozostałym uczestnikom sprawa I Ns 923/17 stała się sprawą o podział majątku wspólnego i zniesienie współwłasności.Sąd drugiej instancji uznał, że rozpoznawany w niniejszej sprawie spór pomiędzy powodem a pozwanym o wykonanie mającego wynikać z umowy fiducjarnego przeniesienia własności obowiązku złożenia przez pozwanego oświadczenia woli przeniesienia na powoda udziału we współwłasności nieruchomości składającej się z działki nr […].

Postępowanie w sprawie I Ns 923/17 wszczęto 17 października 2017 r. a zgłoszenie w tej sprawie przez powoda żądania charakterystycznego dla zniesienia współwłasności nastąpiło pismem z 19 czerwca 2018 r. Natomiast zaskarżony w niniejszej sprawie wyrok wydano 30 marca 2021 r. Zatem nie zachodzi negatywna przesłanka przekazania niniejszej sprawy do sprawy o podział majątku wspólnego i zniesienie współwłasności przewidziana w art. 618 § 2 zd. 3 k.p.c. W konsekwencji zaskarżony wyrok należało uchylić i przekazać sprawę do dalszego rozpoznania w ramach sprawy I Ns 923/17 na podstawie art. 618 § 2 zd. 1 i 2 k.p.c. Na powyższy wyrok powód wniósł zażalenie, zarzucając mu naruszenie: art. 386 § 4 w zw. z art. 618 § 1 i 2, art. 365 § 1 i 366, art. 378 § 1 zd. 1 k.p.c. W odpowiedzi na zażalenie pozwany wniósł o oddalenie zażalenia i o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania zażaleniowego.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie podlega odrzuceniu.Zgodnie z art. 3941 § 11 k.p.c., zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje w razie uchylenia przez sąd drugiej instancji wyroku sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, a więc w razie wydania na podstawie art. 386 § 2 lub 4 k.p.c. orzeczenia kasatoryjnego.

Natomiast w świetle art. 618 § 2 k.p.c. z chwilą wszczęcia postępowania o zniesienie współwłasności odrębne postępowanie w sprawach określonych w art. 618 § 1 k.p.c. jest niedopuszczalne. Sprawy będące w toku przekazuje się do dalszego rozpoznania sądowi prowadzącemu postępowanie o zniesienie współwłasności. Z kolei jeżeli postępowanie o zniesienie współwłasności zostało wszczęte po wydaniu wyroku, to wówczas przekazanie następuje tylko, w sytuacji gdy sąd drugiej instancji uchyli wyrok i sprawę przekaże do ponownego rozpoznania.

Postępowanie w sprawach, które nie zostały przekazane sąd umarza z chwilą zakończenia postępowania o zniesienie współwłasności.Niedopuszczalność wszczęcia odrębnego postępowania uregulowanego w art. 618 § 2 zd. 1 k.p.c. wynika ze swoistej zawisłości sporu. Należy wskazać, że wszczęcie sprawy o zniesienie współwłasności, w której kognicją sądu objęte są również spory w sprawach określonych w art. 618 § 1 k.p.c. oznacza w konsekwencji wszczęcie postępowania także w przedmiocie roszczeń wymienionych w art. 618 § 1 k.p.c.Nie ulega wątpliwości, że art. 618 § 2 k.p.c. jest przepisem szczególnym w odniesieniu do art. 199 § 1 pkt 2 k.p.c. Zgodnie z art. 618 § 2 zd. 2 k.p.c. sprawy, obejmujące roszczenia wymienione w art. 618 § 1 k.p.c., będące w toku przekazuje się do dalszego rozpoznania sądowi prowadzącemu postępowanie o zniesienie współwłasności.

W braku tej szczególnej regulacji pozwy w tych sprawach podlegałyby odrzuceniu na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., gdyby do zawisłości sporu doszło najpierw w postępowaniu o zniesienie współwłasności (art. 192 pkt 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Jeżeli postępowanie o zniesienie współwłasności zostałoby wszczęte jako drugie w kolejności, to wówczas sprawy dotyczące roszczeń z art. 618 § 1 k.p.c. podlegałyby umorzeniu na podstawie art. 355 k.p.c., skoro postępowanie w nich stałoby się niedopuszczalne.Warto zaznaczyć, że art. 618 § 2 zd. 2 k.p.c. przewiduje jednak inne rozwiązanie, polegające na „przekazaniu sprawy do dalszego rozpoznania” sądowi prowadzącemu postępowanie o zniesienie współwłasności.

W takim przypadku nie chodzi o powtórzenie postępowania, jak w przypadku przekazania sprawy do ponownego rozpoznania orzeczeniem kasatoryjnym, ale o jej „dalsze rozpoznanie”, a więc kontynuowanie postępowania. Powyższe oznacza, że dotychczas podjęte czynności procesowe pozostają w mocy, a sąd, któremu sprawa została przekazana do dalszego rozpoznania, może wykorzystać materiał zgromadzony w postępowaniu w przekazanej sprawie.Należy podzielić pogląd, że sąd drugiej instancji w razie stwierdzenia, że sąd pierwszej instancji nie przekazał sprawy należącej do kategorii spraw przewidzianych w art. 618 § 1 k.p.c. sądowi prowadzącemu postępowanie o zniesienie współwłasności, obowiązany jest uchylić z urzędu zaskarżone orzeczenie i przekazać sprawę na podstawie art. 618 § 1 k.p.c. sądowi prowadzącemu postępowanie o zniesienie współwłasności, chyba że postępowanie o zniesienie współwłasności zostało wszczęte po wydaniu wyroku (art. 618 § 2 zd. 3 k.p.c.) i nie zachodzi podstawa do jego uchylenia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (zob. uchwała SN z 21 lipca 1970 r., III CZP 39/70, OSNCP 1971, nr 2, poz. 25).

Stanowisko to zachowuje aktualność mimo istotnej zmiany systemu środków odwoławczych i zastąpienia rewizji apelacją (postanowienie SN z 22 lutego 2019 r., IV CZ 90/18).W niniejszej sąd drugiej instancji uznał, że spór pomiędzy powodem a pozwanym o wykonanie mającego wynikać z umowy fiducjarnego przeniesienia własności obowiązku złożenia przez pozwanego oświadczenia woli przeniesienia na powoda udziału we współwłasności nieruchomości stanowi spór o prawo własności w rozumieniu art. 618 § 1 k.p.c. Skoro postępowanie o podział majątku i zniesienie współwłasności nadal się toczy, to rozpoznając apelację w niniejszej sprawie, Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do dalszego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, przed którym toczy się postępowanie w sprawie o podział majątku i zniesienie współwłasności.

W ocenie Sądu Najwyższego w takiej sytuacji na orzeczenie sądu drugiej instancji zażalenie nie przysługuje. W tym zakresie należy wskazać, że instytucja zażalenia do Sądu Najwyższego podlega odrębnej od art. 394 k.p.c. regulacji, ograniczającej ją do wypadków enumeratywnie wymienionych w art. 3941 § 1 i 11 k.p.c. W orzecznictwie wykładnia tego przepisu jest ścisła (postanowienia SN: z 12 października 2007 r., IV CZ 28/07, OSNC 2008, nr 2, poz. 29; z 14 grudnia 2007 r., III CZ 61/07; z 15 lipca 2008 r., III UZ 3/08; z 7 października 2009 r., III UZ 3/09; z 20 stycznia 2010 r., II PZ 29/09; z 21 września 2010 r., III PO 4/10).

Tym samym zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje wyłącznie na orzeczenie kasatoryjne, uchylające zaskarżony wyrok i przekazujące sprawę do ponownego rozpoznania. Natomiast brak jest podstaw do rozszerzenia możliwości zaskarżenia tym wyjątkowym środkiem także innego rodzaju rozstrzygnięcia - wydanego na podstawie art. 618 § 2 k.p.c. orzeczenia uchylającego zaskarżony wyrok i przekazującego sprawę do dalszego rozpoznania (zob. postanowienie SN z 30 czerwca 2022 r., III CZ 243/22). W świetle powyższego należy stwierdzić, że art. 618 § 2 zd. 2 k.p.c. stanowi autonomiczną podstawę do wydania przez sąd drugiej instancji orzeczenia uchylającego zaskarżony wyrok i przekazującego sprawę do dalszego rozpoznania, która jest odrębna od podstaw określonych w art. 386 § 2 i 4 k.p.c. W związku z tym zażalenie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne, gdyż przepisy prawa nie przewidują możliwości zaskarżenia w drodze zażalenia do Sądu Najwyższego orzeczenia uchylającego zaskarżony wyrok i przekazującego sprawę do dalszego rozpoznania.Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. odrzucił zażalenie.

W zakresie wniosku pozwanego o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego brak było podstaw do jego uwzględniania, skoro wnosił o oddalenie zażalenia, a nie o jego odrzucenie. ‎[D.R.][ms]