Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 308/23 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal against appellate court's remand for failure to examine case merits. Appellate court erred by remanding due to factual assessment rather than legal non-examination.

Numero d'incarto III CZ 308/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the bank's appeal against the appellate court's decision to remand the case for retrial. The appellate court had remanded the matter because the lower court allegedly failed to address the economic consequences of the loan contract and potential interest rate changes. The Supreme Court ruled that the lower court had properly examined the case merits and that the appellate court's remand was based on a factual assessment error, not a failure to examine the case's substance.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 386 § 4 k.p.c.; Art. 378 § 1 k.p.c. in conjunction with Art. 382 k.p.c.: An appellate court's remand for retrial is justified only when the first-instance court failed to examine the case's substance or when a full evidentiary proceeding is required; mere errors in fact-finding or legal evaluation do not constitute a failure to examine the case's substance.

Parole chiave

Generato dall'IA
failure to examine case substance appellate court remand legal vs factual error two-instance system civil procedure code riattivazione del procedimento sospensione della procedura di fallimento riconsiderazione

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 386 § 4 k.p.c.
Zdaniem Sądu drugiej instancji, uzasadniało to wydanie orzeczenia kasatoryjnego, na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. Pozwany wniósł zażalenie, którym zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w całości.
Art. 386 § 2 k.p.c.
Zdaniem Sądu drugiej instancji, uzasadniało to wydanie orzeczenia kasatoryjnego, na podstawie art. 386 § 4 k.p.c.
Art. 386 § 3 k.p.c.
Zdaniem Sądu drugiej instancji, uzasadniało to wydanie orzeczenia kasatoryjnego, na podstawie art. 386 § 4 k.p.c.
Art. 394 § 11 k.p.c.
Jeżeli sąd drugiej instancji uchyla wyrok wydany przez sąd pierwszej instancji ze względu na nierozpoznanie istoty sprawy, Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie złożone na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c., bada, czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art.
Art. 398 § 15 k.p.c.
Z tych względów, na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art.
Art. 394 § 3 k.p.c.
Jeżeli sąd drugiej instancji uchyla wyrok wydany przez sąd pierwszej instancji ze względu na nierozpoznanie istoty sprawy, Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie złożone na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c., bada, czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art.
Art. 381-383 k.p.c.
art. 381-383 k.p.c.).Dodać należy, że dokonywanie ustaleń faktycznych w drugiej instancji, nawet w szerokim zakresie, nie prowadzi do naruszenia konstytucyjnego prawa do zaskarżenia orzeczeń wydanych w pierwszej instancji (art.
Art. 78 Konstytucji RP
Art. 176 ust. 1 Konstytucji RP
78 Konstytucji RP), jak również dwuinstancyjnego modelu postępowania sądowego, statuowanego w art. 176 ust. 1 Konstytucji RP (zob.
art. 386 § 4 k.p.c
Zdaniem Sądu drugiej instancji, uzasadniało to wydanie orzeczenia kasatoryjnego, na podstawie art. 386 § 4 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
wyrok SN z 9 stycznia 1936 r., C 1839/36
wyrok SN z 23 września 1998 r., II CKN 897/97
postanowienie SN z 10 stycznia 2013 r., IV CZ 170/12
postanowienie SN z 14 lutego 2013 r., II CZ 188/12
postanowienie SN z 3 lutego 2017 r., II CZ 146/17
postanowienie SN z 13 października 2017 r., I CZ 90/17
postanowienie SN z 9 lutego 2017 r., III CZ 63/16
postanowienie SN z 9 lutego 2017 r., III CZ 63/16).Z materiału sprawy wynikało, że Sąd Rejonowy ustalił stan faktyczny sprawy i dokonał prawnej oceny zasadności powództwa.
wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 marca 2003 r., SK 8/02
postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 9 listopada 2010 r., Ts 49/10
postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 6 października 2015 r., Ts 52/14
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III CZ 308/23 POSTANOWIENIE 25 stycznia 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ewa Stefańska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 25 stycznia 2024 r. w Warszawie‎zażalenia Banku spółki akcyjnej w G.‎na wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku‎z 23 marca 2023 r., III Ca 1027/22,‎w sprawie z powództwa K.S. i R.G.‎przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w G.‎o zapłatę, uchyla zaskarżony wyrok, pozostawiając rozstrzygnięcie ‎o kosztach postępowania zażaleniowego do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z 12 maja 2022 r. Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku, po rozpoznaniu sprawy z powództwa K.S. i R.G. przeciwko Bankowi S.A. w G. o zapłatę, zasądził od pozwanego na rzecz powodów w częściach równych kwotę 1 738,97 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, w pozostałym zakresie oddalił powództwo oraz orzekł o kosztach postępowania.Na skutek apelacji powodów wyrokiem z 23 marca 2023 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku uchylił w całości zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego.

Sąd odwoławczy wyjaśnił w uzasadnieniu, że Sąd Rejonowy nie rozpoznał istoty sprawy ze względu na niewyjaśnienie i pozostawienie w zasadzie poza oceną okoliczności faktycznych w zakresie uprzedzenia powodów o konsekwencjach ekonomicznych wypływających dla nich z zawartej umowy, w tym realnej możliwości zmiany wysokości raty kredytowej przy znacznej zmianie kursu franka szwajcarskiego. Zdaniem Sądu drugiej instancji, uzasadniało to wydanie orzeczenia kasatoryjnego, na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. Pozwany wniósł zażalenie, którym zaskarżył wyrok Sądu Okręgowego w całości.

Zarzucił naruszenie art. 386 § 4 k.p.c. poprzez uznanie, że Sąd pierwszej instancji nie rozpoznał istoty sprawy oraz art. 378 § 1 w zw. z art. 382 k.p.c. poprzez odmowę merytorycznego rozpoznania sprawy przez Sąd drugiej instancji. Na tej podstawie pozwany wniósł o uchylenie w całości wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 386 § 4 k.p.c., z zastrzeżeniem sytuacji określonych w art. 386 § 2 i 3 k.p.c., sąd może uchylić zaskarżony apelacją wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania tylko w razie nierozpoznania przez sąd pierwszej instancji istoty sprawy albo gdy wydanie wyroku wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.

Jeżeli sąd drugiej instancji uchyla wyrok wydany przez sąd pierwszej instancji ze względu na nierozpoznanie istoty sprawy, Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie złożone na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c., bada, czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 386 § 4 k.p.c., tj. czy okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu merytorycznego stanowiska sądu drugiej instancji, mieszczą się w kręgu sytuacji odpowiadających nierozpoznaniu istoty sprawy. Poza zakresem oceny pozostaje natomiast prawidłowość stanowiska co do meritum wyrażonego przez sąd drugiej instancji (zob. postanowienia SN z: 7 listopada 2012 r., IV CZ 147/12, OSNC 2013, nr 3, poz. 41, z 28 listopada 2012 r., III CZ 77/12, OSNC 2013, nr 4, poz. 54 i z 17 stycznia 2013 r., III CZ 2/13).

W świetle ugruntowanego orzecznictwa, do nierozpoznania istoty sprawy dochodzi wtedy, gdy sąd pierwszej instancji nie zbada materialnej podstawy żądania, wychodząc z błędnego założenia, że istnieje przeszkoda unicestwiająca roszczenie albo wykluczająca jego skuteczne dochodzenie (zob. wyroki SN z: 9 stycznia 1936 r., C 1839/36, Zb. Orz. 1936, poz. 315 i 23 września 1998 r., II CKN 897/97, OSNC 1999, nr 1, poz. 22 oraz postanowienia SN z: 10 stycznia 2013 r., IV CZ 170/12; 14 lutego 2013 r., II CZ 188/12; 3 lutego 2017 r., II CZ 146/17 i 13 października 2017 r., I CZ 90/17).

Przesłanka ta nie dotyczy zatem sytuacji, w których błąd sądu pierwszej instancji lokuje się w sferze faktów i dowodów, lecz polega na nieprawidłowym założeniu o istnieniu okoliczności stojącej na przeszkodzie ocenie istoty sprawy. Przeszkoda ta może mieć źródło nie tylko w prawie materialnym, jak, przykładowo, w razie przedawnienia roszczenia, lecz również w prawie procesowym, co ma miejsce w razie nieprawidłowego przyjęcia istnienia prejudykatu lub nieprawidłowej oceny granic jego mocy wiążącej (zob. postanowienie SN z 9 lutego 2017 r., III CZ 63/16).Z materiału sprawy wynikało, że Sąd Rejonowy ustalił stan faktyczny sprawy i dokonał prawnej oceny zasadności powództwa.

Sąd ten dokonał ustaleń okoliczności dotyczących procedury zawierania umowy kredytu przez powodów, w tym przedstawienia im oferty kredytu indeksowanego kursem CHF. Tymczasem w judykaturze Sadu Najwyższego podnoszono wielokrotnie, że dokonanie przez sąd pierwszej instancji niewłaściwej lub niepełnej oceny prawnej powództwa nie jest tożsame z zaniechaniem rozpoznania istoty sprawy. Sąd drugiej instancji dysponuje kompetencją do prowadzenia postępowania rozpoznawczego, tak w aspekcie gromadzenia materiału procesowego, jak i oceny prawnej, w zasadzie na równi z sądem pierwszej instancji (zob. art. 381-383 k.p.c.).Dodać należy, że dokonywanie ustaleń faktycznych w drugiej instancji, nawet w szerokim zakresie, nie prowadzi do naruszenia konstytucyjnego prawa do zaskarżenia orzeczeń wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji RP), jak również dwuinstancyjnego modelu postępowania sądowego, statuowanego w art. 176 ust. 1 Konstytucji RP (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 11 marca ‎‎2003 r., SK 8/02, OTK-A 2003, nr 3, poz. 20 i postanowienia Trybunału Konstytucyjnego z 9 listopada 2010 r., Ts 49/10, OTK-B 2011, nr 1, poz. 90 i z 6 października 2015 r., Ts 52/14, OTK-B 2015, Nr 5, poz. 446).

Trzeba pamiętać, że sprawne funkcjonowanie modelu apelacji pełnej wymaga, by przypadki uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania miały charakter wyjątkowy. Unaocznia się to zwłaszcza w sytuacji, w której – jak w okolicznościach niniejszej sprawy – wnikliwe motywy orzeczenia kończącego postępowanie apelacyjne ujawniały, że Sąd drugiej instancji przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji, mając w znacznym stopniu ukształtowane już stanowisko co do prawnych aspektów zgłoszonego żądania.

W konkluzji zarzut naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. należało uznać za trafny. Z tych względów, na podstawie art. 39815 § 1 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (A.G.)[ał]