Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 3/07 Generato dall'IA

Supreme Court allows cassation appeal by clarifying that fee exemption in first instance does not extend to cassation proceedings.

Numero d'incarto III CZ 3/07
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court overturned the appellate court's dismissal of a cassation appeal due to non-payment of fees. The appellant argued that a full fee exemption granted in the first instance should cover the cassation stage, while the lower court held that the exemption did not extend to the appeal. The court ruled that no statutory provision extends fee exemptions from first-instance proceedings to cassation, requiring the appellant to explicitly request and pay the fee in the cassation petition.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 14 ust. 2 u.k.s.c.; Art. 1302 § 3 k.p.c.: A fee exemption granted to a party in the first-instance proceedings does not extend to cassation proceedings unless explicitly requested and paid in the cassation petition.

Parole chiave

Generato dall'IA
fee exemption cassation court costs civil proceedings statutory interpretation fees appellate procedure rules fee waiver scope

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 14 ust. 2 u.k.s.c.
Zgodnie zatem z art. 14 ust.
Art. 1302 § 3 k.p.c.
w wysokości stałej w rozumieniu art. 1302 § 3 k.p.c.
Art. 398 § 1 k.p.c.
363 § 1 i art. 398 1 § 1 k.p.c.
Art. 394 § 3 k.p.c.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39816 w zw. z art. 3941
art. 1302 § 2 k.p.c
postępowanie wywołane wniesieniem skargi kasacyjnej oraz naruszenie art. 1302 §
art. 1302 § 3 k.p.c
w wysokości stałej w rozumieniu art. 1302 § 3 k.p.c.
art. 91 k.p.c
wywieść z regulacji art. 91 k.p.c.
art. 771 k.p.c
w postępowaniu rozpoznawczym, jest art. 771 k.p.c.
art. 3941 § 3 k.p.c
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39816 w zw. z art. 3941
art. 108 § 1 k.p.c
postępowanie w sprawie (art. 108 § 1 k.p.c..).

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZ 3/07

POSTANOWIENIE

Dnia 23 stycznia 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Irena Gromska-Szuster (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Gerard Bieniek

SSN Iwona Koper

w sprawie z powództwa Zespołu Opieki Zdrowotnej w J.

przeciwko Skarbowi Państwa - Ministrowi Skarbu Państwa

o zapłatę,

po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym

w dniu 23 stycznia 2007 r.,

zażalenia strony powodowej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 19 września 2006 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 września 2006 r. Sąd Apelacyjny

odrzucił skargę kasacyjną strony powodowej od wyroku tego Sądu z dnia 8

czerwca 2006 r. z powodu nieuiszczenia opłaty od skargi. Stwierdził, że wprawdzie

w skardze kasacyjnej był zawarty wniosek o zwolnienie strony powodowej od

kosztów sądowych, jednak był on bezprzedmiotowy, bowiem strona ta została

zwolniona w całości od kosztów sądowych w postępowaniu rozpoznawczym, a

zwolnienie to rozciąga się na całe postępowanie w sprawie, także na postępowanie

kasacyjne. Zgodnie zatem z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.) pełnomocnik

obowiązany był uiścić od skargi kasacyjnej opłatę podstawową w wysokości 30 zł.,

czego nie uczynił i co prowadziło do odrzucenia skargi na podstawie art. 130 2 § 3

u.k.s.c., bowiem opłata podstawowa, która wynosi 30 zł., jest opłatą w wysokości

stałej, w rozumieniu tego przepisu.

W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik strony powodowej

zarzucił naruszenie art. 363 § 1 i art. 398 1 § 1 k.p.c. przez przyjęcie, że zwolnienie

od kosztów sądowych udzielone w postępowaniu rozpoznawczym rozciąga się na

postępowanie wywołane wniesieniem skargi kasacyjnej oraz naruszenie art. 1302 §

2 k.p.c. i art. 14 ust.2 u.k.s.c. przez przyjęcie, że opłata podstawowa jest opłatą

w wysokości stałej w rozumieniu art. 1302 § 3 k.p.c.

Wnosił o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów

postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 130 2 § 3 k.p.c. w zw. z art. 14

ust. 2 u.k.s.c. Zgodnie z utrwalonym już stanowiskiem Sądu Najwyższego

(porównaj między innymi postanowienia tego Sądu z dnia 30 maja 2006 r. I CZ

23/06, z dnia 14 grudnia 2006 r. I CSK 440/06 i z dnia 12 stycznia 2007 r. IV CZ

110/06 oraz uchwałę z dnia 21 listopada 2006 r. III CZP 109/06 jeszcze nie publ.)

użyte w art. 1302 § 3 k.p.c. pojęcie „opłaty w wysokości stałej” obejmuje nie tylko

opłatę stałą w rozumieniu art. 11 i 12 u.k.s.c., ale także opłatę podstawową, o której

mowa w art. 11 i 14 tej ustawy. Wynika to po pierwsze z faktu, że wysokość opłaty

podstawowej jest stała i zawsze wynosi 30 zł. (art. 14 ust. 3 u.k.s.c.), po drugie

ustawodawca w art. 1302 § 3 k.p.c. nie użył pojęcia „opłata stała”, ale szerszego

pojęcia „opłata w wysokości stałej”, które obejmuje nie tylko ściśle opłatę stałą, lecz

także opłatę o stałej wysokości, po trzecie zaś nie ma podstaw do przyjęcia, że

wolą ustawodawcy było wyłączenie sankcji przewidzianej w art. 130 2 § 3 k.p.c.

w sytuacji wnoszenia przez zawodowego pełnomocnika pisma podlegającego

opłacie podstawowej o wysokości stałej. Ratio legis art. 130 2 § 3 k.p.c. uzasadnia

objęcie tą sankcją także i takiej opłaty.

Nie

można

natomiast

odmówić

słuszności

zarzutowi

naruszenia

pozostałych wskazanych w zażaleniu przepisów.

Z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie

ustawy- kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy - prawo o ustroju sądów

powszechnych (Dz. U. z 2005 r., Nr 13, poz. 98), co miało miejsce z dniem

6 lutego 2005 r., nastąpiła zmiana charakteru postępowania kasacyjnego, które

stało się postępowaniem szczególnym, pozostającym poza strukturami sądów

powszechnych, którego celem jest wyłącznie kontrola legalności prawomocnego

orzeczenia Sądu drugiej instancji. Zgodnie z art. 398 1 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna

służy od prawomocnego orzeczenia Sądu drugiej instancji, które kończy sprawę

rozpoznawaną w toku dwuinstancyjnego obecnie postępowania sądowego

toczącego się przed sądami powszechnymi. Z chwilą wniesienia skargi kasacyjnej

rozpoczyna się szczególne postępowanie kontrolne, które nie stanowi prostej

kontynuacji postępowania toczącego się w sprawie przed sądami powszechnymi,

a wszczyna nowe postępowanie uregulowane w odrębnym dziale, poza zwykłymi

środkami odwoławczymi, różniące się znacznie od postępowania pierwszo

i drugoinstancyjnego.

Z tych wszystkich względów trudno uznać, że w nowym systemie

postępowania kasacyjnego zachowało aktualność stanowisko zajmowane przez

Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym przed nowelizacją z 2006 r., że strona

zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem pierwszej i drugiej

instancji zachowuje status strony zwolnionej od kosztów sądowych także

w postępowaniu kasacyjnym, uzasadniane argumentem, iż przyznane przez sąd

zwolnienie od kosztów sądowych odnosi się do całego postępowania w sprawie,

a nie do poszczególnych instancji sądowych (postanowienie Sądu Najwyższego

z dnia 20 lipca 2000 r. III CZ 43/00 OSNC z 2000 r., z.11, poz. 202 i z dnia 26 lipca

2000 r. I CZ 89/00 nie publ., podobne stanowisko już na gruncie przepisów

o skardze kasacyjnej zajął Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 20 października

2006 r. w sprawie IV CZ 77/06 nie publ.).

Odmiennie

niż

w

odniesieniu

do

skuteczności

pełnomocnictwa

procesowego w postępowaniu po wniesieniu skargi kasacyjnej, którą można

wywieść z regulacji art. 91 k.p.c.

(porównaj postanowienie Sądu Najwyższego

z dnia 7 kwietnia 2006 r. III CZ 13/06, OSNC z 2006 r., nr 10, poz.176), nie ma

w kodeksie postępowania cywilnego ani w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. k.s.c.

regulacji odnoszącej się do zwolnienia od kosztów sądowych, z której można

byłoby wywieść skuteczność sądowego zwolnienia od tych kosztów także

w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej. Brak przepisu

rozciągającego takie zwolnienie na którekolwiek z postępowań rozpoznawczych

wszczynanych po uprawomocnieniu się wyroku np. na postępowanie ze skargi

o wznowienie postępowania. Także w obowiązującym do 1996 r. dwuinstancyjnym

systemie rewizyjny, udzielone w sprawie zwolnienie od kosztów sądowych nie

rozciągało się na skargę o wznowienie postępowania ani na rewizję nadzwyczajną.

Jedynym przepisem, który regulował i nadal reguluje kwestię skuteczności,

po uprawomocnieniu się wyroku, zwolnienia od kosztów sądowych udzielonego

w postępowaniu rozpoznawczym, jest art. 771 k.p.c. rozciągający takie zwolnienie

na postępowanie egzekucyjne. Fakt, że ustawodawca szczególnym przepisem

zawartym w części k.p.c. obejmującej postępowanie egzekucyjne, rozciągnął

skuteczność zwolnienia od kosztów sądowych udzielonego w postępowaniu

rozpoznawczym na postępowanie egzekucyjne oznacza, że jest to regulacja

szczególna, odnosząca się tylko do tego postępowania, zaś zasadą jest, że

zwolnienie

od

kosztów

sądowych

udzielone

stronie

w

postępowaniu

rozpoznawczym jest skuteczne tylko do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Z tych wszystkich względów uznać należy, że w obecnym stanie prawnym

udzielone stronie w toku postępowania rozpoznawczego zwolnienie od kosztów

sądowych nie rozciąga się na postępowanie wywołane wniesieniem skargi

kasacyjnej. Oznacza to, że prawidłowo strona powodowa, zwolniona od kosztów

sądowych w postępowaniu rozpoznawczym, chcąc uzyskać takie zwolnienie

w postępowaniu kasacyjnym, zawarła w tym przedmiocie wniosek w skardze

kasacyjnej. Z kolei, jak stwierdził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 października

2006 r. III CZ 59/06 (jeszcze nie publ.), z uwagi na to, że żaden przepis ustawy

z dnia 28 lipca 2005 r. k.s.c. nie przewiduje obowiązku uiszczenia jakiejkolwiek

opłaty przez stronę ubiegającą się o zwolnienie od kosztów sądowych a art. 14 ust.

2 i art. 100 ust. 2 u.k.s.c. przewidujący obowiązek uiszczenia opłaty podstawowej

przez stronę zwolnioną przez Sąd od kosztów sądowych w całości, nie może być

wykładany rozszerzająco i rozciągany na stronę ubiegającą się o zwolnienie od

kosztów – od skargi kasacyjnej podlegającej opłacie stosunkowej, w której

zgłoszono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, nie pobiera się opłaty

podstawowej. Strona powodowa nie miała zatem obowiązku uiszczenia takiej

opłaty.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39816 w zw. z art. 3941

§ 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie, jako wydane bez podstawy prawnej.

Wniosek strony powodowej o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego

pozostawiony

został

do

rozpoznania

Sądowi

postępowanie w sprawie (art. 108 § 1 k.p.c..).

db

w

orzeczeniu

kończącym