Supreme Court dismisses appeal on procedural defect grounds, allowing partial remand for evidence collection.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the appellant's claim that the lower court's decision to remand the case was procedurally flawed. While the Court agreed that the first-instance court failed to properly address the buyer's request to join the proceedings, it ruled this did not constitute a violation of the right to defense under the Civil Procedure Code. Consequently, the Court upheld the lower court's decision to remand the case for a full evidentiary hearing, finding the procedural defect justified the remand but not the dismissal of the appeal itself.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 379 § 5 k.p.c.; Art. 192 pkt 3 k.p.c.; Art. 386 § 4 k.p.c.: A failure to grant a third party standing does not render proceedings void if the party lacks legal standing, but a violation of the principle of contradictory proceedings and evidence rules justifies remanding the case for a complete evidentiary process.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III CZ 28/25 POSTANOWIENIE 25 września 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Piotr Telusiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 25 września 2025 r. w Warszawiezażalenia S.K.na wyrok Sądu Okręgowego w Opoluz 15 listopada 2024 r., II Ca 388/24,w sprawie z powództwa S.K.przeciwko A. S.A. w W.o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego, oraz w sprawie z powództwa A. S.A. w W. przeciwko S.K.o zapłatę, uchyla zaskarżony wyrok pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego do orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. (M.M.) UZASADNIENIEWyrokiem z 15 listopada 2024 r.
Sąd Okręgowy w Opolu, na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Prudniku z 30 stycznia 2024 r., uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Rejonowemu w Prudniku do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego. Na powyższy wyrok zażalenie wniósł powód (pozwany wzajemny), zaskarżając wyrok w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 379 pkt 4 k.p.c. (przy czym z uzasadnienia wynika, że zarzut dotyczył pkt 5) i art. 192 pkt 3 k.p.c. oraz art. 386 § 4 k.p.c.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W postępowaniu wywołanym wniesieniem zażalenia, przewidzianego w art. 3941 § 11 k.p.c., Sąd Najwyższy bada jedynie, czy sąd drugiej instancji prawidłowo przyjął, że zachodzi jedna z przyczyn uzasadniająca uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, objętych art. 386 § 2 i 4 k.p.c. Zażalenie nie zmierza do oceny zasadności żądania pozwu ani apelacji, czy merytorycznego stanowiska prawnego sądu drugiej instancji.
W niniejszej sprawie Sąd Okręgowy wskazał, że „zaskarżony wyrok został wydany w warunkach nieważności postępowania”, Uzasadniając swoje stanowisko Sąd Okręgowy zauważył, że Sąd Rejonowy nie nadał biegu wnioskowi złożonego przez H. w W., w piśmie procesowym z 22 lipca 2021 r. (k. 203 i następne akt), o możliwości zmiany strony w procesie przez wejście nabywcy na miejsce zbywcy, która jest uwarunkowana wyrażeniem zgody przez stronę przeciwną nie znajdują potwierdzenia. W wyniku tego, według Sądu Okręgowego, nabywca wierzytelności został pozbawiony możności obrony swoich praw.Zgodnie z art. 379 § 5 k.p.c. nieważność postępowania zachodzi jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw.
Zgodnie z przyjętym orzecznictwem nieważność postępowania z powodu pozbawienia możności obrony praw zachodzi tylko w stosunku do strony w znaczeniu prawnotechnicznym, a nie w stosunku do podmiotu, który nie uzyskał przymiotu strony, choćby postępowanie bezpośrednio go dotyczyło. Inaczej mówiąc, nie można mówić o pozbawieniu możności obrony swych praw strony, której brak (postanowienie SN z 10 marca 2015 r., II PZ 29/14). Jest oczywiste, że skoro w przepisie użyto pojęcia "strona", to nadano mu prawnoprocesowe znaczenie; stroną jest jedynie osoba uczestnicząca w procesie w tym charakterze, (jako powód lub pozwany), nie osoba, która powinna lub może być stroną.
Nie istnieje status strony w ujęciu abstrakcyjnym; konkretna osoba staje się stroną dopiero wskutek wytoczenia powództwa, pozwania lub wstąpienia do sprawy w takiej właśnie roli. (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 20 kwietnia 2010 r., III CZP 112/09 OSNC 2010 nr 7-8, poz. 98).Zatem niepodjęcie, w trybie art. 192 pkt 3 k.p.c., przez Sąd Rejonowy czynności względem wniosku nabywcy wierzytelności, choć wadliwe, nie prowadzi do nieważności postępowania. Pamiętać należy, że art. 192 pkt 3 k.p.c. stanowi, że z chwilą doręczenia pozwu zbycie w toku sprawy rzeczy lub prawa, objętych sporem, nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy.
Wyrok wydany z udziałem zbywcy odnosi bezpośredni skutek wobec nabywcy. Jest to przypadek tzw. prawomocności rozszerzonej, co przejawia się w tym, że można w stosunku do nabywcy (lub przez nabywcę) uzyskać klauzulę wykonalności (M. Manowska (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Tom I. Art. 1-477(16), Komentarz do art. 192 k.p.c.). Uwzględniając przedstawioną argumentację, zarzut naruszenia art. 379 pkt 5 k.p.c. należało uznać za zasady. W kontekście naruszenia art. 386 § 4 k.p.c. należy wskazać, że Sąd Okręgowy podkreślił, że „procedowanie Sądu Rejonowego pozostaje w sprzeczności z istotą procesu kontradyktoryjnego”.
Słusznie również zauważył, że „Sąd Rejonowy dokonując rekonstrukcji stanu faktycznego, opierając się jedynie na dowodach z dokumentów naruszył zasady pokreślone w przepisach art. 232 k.p.c. w związku z art. 243 k.p.c. …”. Zasygnalizował jednocześnie „brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, co wynika na przyznania waloru wiarygodności twierdzeniom pozwu, przy braku postępowania dowodowego, w tym przede wszystkim w zakresie dowodów osobowych.”Przy uwzględnieniu przywołanego stanowiska, zarzut naruszenia art. 386 § 4 k.p.c., okazał się niezasadny.
Sąd drugiej instancji mógł uchylić zaskarżony wyrok i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, gdyż wydanie wyroku wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości.Uwzględniając zatem zasadność jednego z podniesionych zarzutów, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39815 § 1 oraz - co do kosztów postępowania - art. 108 § 2 w związku z art. 39821 i art. 3941 § 3 k.p.c., orzekł, jak w sentencji. (M.M.)[a.ł]