Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 254/23 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal on civil procedure grounds but awards partial legal aid for filing a meritless appeal.

Numero d'incarto III CZ 254/23
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Parzialmente accolto (Partially Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appellant's appeal against the lower court's rejection of her cassation complaint due to a lack of standing. The appellant argued that new facts regarding a debt recovery deadline should have justified the appeal, but the court found these irrelevant to the current claim. While the appeal was rejected, the court awarded a partial legal aid fee because the lower court had appointed counsel to file the appeal, even though the counsel's opinion on its meritlessness was correct.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 87¹ § 1 i 2 k.p.c.; Art. 118 § 5 k.p.c.; Art. 394¹ § 1 k.p.c.; Art. 398¹ k.p.c.; Art. 394¹ § 3 k.p.c.: The Supreme Court may review a lower court's decision rejecting a cassation complaint if it affects the case outcome, but new facts cited in an appeal do not validate a previously inadmissible complaint; however, legal aid fees for filing a formally admissible but meritless appeal must be partially awarded.

Parole chiave

Generato dall'IA
cassation complaint standing legal aid fee award civil procedure appeal new facts relevance meritless appeal filing court appointed counsel procedural admissibility motivi di cassazione

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 87¹ § 1 i 2 k.p.c.
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny w Katowicach odrzucił skargę kasacyjną pozwanej, ze względu na brak po jej stronie wymaganego prawem w postępowaniu kasacyjnym przymiotu w postaci zdolności postulacyjnej, o której stanowi art. 87¹ § 1 i 2 k.p.c. Zwrócił też uwagę na dochowanie przesłanek z art.
Art. 118 § 5 k.p.c.
Zwrócił też uwagę na dochowanie przesłanek z art. 118 § 5 k.p.c., uznając sporządzoną przez pełnomocnika z urzędu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej za odpowiadająca zasadom należytej staranności.
Art. 394¹ § 1 k.p.c.
398²¹ i art. 394¹ § 3 k.p.c., poddaje kontroli wcześniejsze niezaskarżalne postanowienie tego sądu, jeżeli miało ono wpływ na rozstrzygnięcie sprawy ‎(zob.
Art. 398¹ k.p.c.
Pozwana jednak nie wykazała, aby miała zdolność postulacyjną przed Sądem Najwyższym.W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny trafnie orzekł na podstawie ‎art. 3986 § 2 k.p.c.
Art. 394¹ § 3 k.p.c.
398²¹ i art. 394¹ § 3 k.p.c., poddaje kontroli wcześniejsze niezaskarżalne postanowienie tego sądu, jeżeli miało ono wpływ na rozstrzygnięcie sprawy ‎(zob.
Art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze
O wynagrodzeniu należnym pełnomocnikowi z urzędu orzeczono na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (jedn.
art. 118 § 5 k.p.c
Zwrócił też uwagę na dochowanie przesłanek z art. 118 § 5 k.p.c., uznając sporządzoną przez pełnomocnika z urzędu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej za odpowiadająca zasadom należytej staranności.
art. 527 k.c
art. 118 § 6 k.p.c
naruszenie ‎art. 118 § 6 k.p.c., wyrażające się uznaniem wydanej przez wyznaczonego przez Sąd adwokata opinii z 6 września 2022 r.
art. 87¹ § 1 k.p.c
Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny w Katowicach odrzucił skargę kasacyjną pozwanej, ze względu na brak po jej stronie wymaganego prawem w postępowaniu kasacyjnym przymiotu w postaci zdolności postulacyjnej, o której stanowi art. 87¹ § 1 i 2 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2018 r., II CZ 95/17
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2017 r., II CZ 164/14
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2017 r., II CZ 164/14), gdyż w takim stanie rzeczy Sąd Apelacyjny jednak ustanowił dla pozwanej pełnomocnika z urzędu w celu wniesienia zażalenia, które formalnie przysługiwało (zob.
I ACa 330/21
Appeal court dismisses claim to annul HOA resolutions based on flawed land registry shares due to good faith acceptance.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

III CZ 254/23 POSTANOWIENIE 25 października 2023 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Władysław Pawlak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 25 października 2023 r. w Warszawie‎zażalenia W. P.‎na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach‎z 28 grudnia 2022 r., I ACa 330/21,‎w sprawie z powództwa X. Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W.‎przeciwko W. P.‎o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, 1. oddala zażalenie;

2. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego ‎w Katowicach na rzecz adw. J. Ś. wynagrodzenie ‎w kwocie 2 000 (dwa tysiące) zł powiększonej o stawkę podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej W. P. z urzędu w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym.[SOP] (E.C.)

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 21 lipca 2022 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach ustanowił dla pozwanej W. P. pełnomocnika procesowego z urzędu, w postępowaniu kasacyjnym (k. 251). Wyznaczony przez właściwą ORA pełnomocnik przedłożył Sądowi opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (k. 262). Pozwana złożyła pismo zawierające odpowiedź w sprawie opinii adwokata z urzędu wraz z wnioskiem o ustanowienie innego pełnomocnika (k. 266 i n.). Postanowieniem z 23 września Sąd Apelacyjny w Katowicach odrzucił wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu kasacyjnym (k. 279).

Również kolejny wniosek pozwanej o ustanowienie pełnomocnika z urzędu został odrzucony postanowieniem z 7 listopada 2022 r. (k. 302). W dniu 19 grudnia 2022 r. pozwana wniosła sporządzoną osobiście skargę kasacyjną (k. 317-322 i-324) oraz złożyła wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu (k. 510) Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny w Katowicach odrzucił skargę kasacyjną pozwanej, ze względu na brak po jej stronie wymaganego prawem w postępowaniu kasacyjnym przymiotu w postaci zdolności postulacyjnej, o której stanowi art. 87¹ § 1 i 2 k.p.c. Zwrócił też uwagę na dochowanie przesłanek z art. 118 § 5 k.p.c., uznając sporządzoną przez pełnomocnika z urzędu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej za odpowiadająca zasadom należytej staranności.

Postanowieniem z 27 stycznia 2023 r. Sąd Apelacyjny ustanowił dla pozwanej pełnomocnika z urzędu w celu wniesienia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej (k. 336).W zażaleniu wywiedzionym przez profesjonalnego pełnomocnika pozwana domaga się uchylenia postanowienia o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Zarzuciła: ‎1) błąd w ustaleniach faktycznych wyrażający się w zaniechaniu dostatecznego rozważenia przez Sąd Apelacyjny, czy wobec pojawienia się nowych faktów i dowodów w sprawie, tj. przywrócenia K. Ż. w dniu 14 października 2022 r. terminu do wniesienia sprzeciwu od wyroku zaocznego Sądu Okręgowego z 14 lutego 2017 r., sygn. akt I C 651/16, stanowiącego podstawę roszczenia powoda w niniejszym postępowaniu, nie pojawiły się nowe okoliczności uprawniające sąd do wyznaczenia w sprawie kolejnego pełnomocnika w postępowaniu kasacyjnym, albowiem termin do wniesienia skargi kasacyjnej nie upłynął, a wskazana okoliczność, istotna z punktu widzenia podstawy roszczenia z art. 527 k.c. być może wpłynęłaby na stanowisko nowego pełnomocnika w kwestii zasadności wniesienia środka zaskarżenia w przedmiotowej sprawie, przez co skarżone orzeczenie powinno zostać uznane jako niesłuszne;

2) naruszenie ‎art. 118 § 6 k.p.c., wyrażające się uznaniem wydanej przez wyznaczonego przez Sąd adwokata opinii z 6 września 2022 r. o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej jako sporządzonej z zachowaniem zasad należytej staranności, ‎a w konsekwencji stanowiącej podstawę do odrzucenia przez Sąd Apelacyjny dalszych wniosków pozwanej o wyznaczenie kolejnego pełnomocnika albowiem jakkolwiek wydana w sprawie opinia mogła być prawidłowa i rzetelna, to wobec pojawienia się nowych istotnych w sprawie okoliczności straciła na aktualności, ‎a co powoduje, że kolejno wyznaczony pełnomocnik, po zapoznaniu się z aktami sprawy w tym z nowymi dowodami, być może uznałby sporządzenie skargi kasacyjnej za zasadne, a co powoduje, że wydane orzeczenie nie odpowiada prawu.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 87¹ § 1 k.p.c. w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych (tzw. przymus adwokacko-radcowski), chyba że strona ma szczególne kwalifikacje prawnicze, o których mowa w art. 87¹ § 2 k.p.c. i z tego tytułu przysługuje jej tzw. zdolność postulacyjna.

Pozwana jednak nie wykazała, aby miała zdolność postulacyjną przed Sądem Najwyższym.W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny trafnie orzekł na podstawie ‎art. 3986 § 2 k.p.c. o odrzuceniu sporządzonej przez pozwaną osobiście skargi kasacyjnej (zob. też postanowienia Sądu Najwyższego z 28 stycznia 2022 r., ‎III CZ 44/22 oraz z 13 lipca 2022 r., III CZ 229/22).Ustanowiony wcześniej dla pozwanej pełnomocnik z urzędu w celu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.

W związku z tym zostały dochowane wymogi określone w art. 118 § 5 k.p.c. (w ówczesnym brzmieniu, tj. sprzed nowelizacji kodeksu postępowania cywilnego z dnia 9 marca 2023 r. [Dz. U. poz. 614], która weszła w życie z dniem 1 lipca 2023 r.).Według ugruntowanego orzecznictwa, Sąd Najwyższy w postępowaniu wywołanym zażaleniem na postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające środek zaskarżenia - na wniosek skarżącego - na podstawie art. 380 w zw. ‎z art. 398²¹ i art. 394¹ § 3 k.p.c., poddaje kontroli wcześniejsze niezaskarżalne postanowienie tego sądu, jeżeli miało ono wpływ na rozstrzygnięcie sprawy ‎(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 stycznia 2018 r., II CZ 95/17 oraz powołane w uzasadnieniu orzecznictwo).Pozwana nie zaskarżyła formalnie w powyższym trybie postanowień odrzucających jej kolejne wnioski o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w celu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej ani też nie powiązała zarzutu naruszenia art. 118 § 5 k.p.c. z naruszeniem art. 1173 § 2 k.p.c.Niezależnie od tego trzeba zauważyć, że wskazywana w zażaleniu jako nowa okoliczność (przywrócenie dłużniczce powoda K.

Ż. w dniu 14 października 2022 r. terminu do wniesienia sprzeciwu od wyroku zaocznego Sądu Okręgowego z 14 lutego 2017 r., sygn. akt I C 651/16, stanowiącego podstawę roszczenia powoda w niniejszym postępowaniu) nie ma jakiegokolwiek znaczenia dla ewentualnej zasadności skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, której przedmiotem jest skarga pauliańska. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 39814 k.p.c. ‎w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c. O wynagrodzeniu należnym pełnomocnikowi z urzędu orzeczono na podstawie art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (jedn. tekst:

Dz. U. 2022, poz. 1184). Jakkolwiek można uznać, że zarzuty zażalenia, w świetle okoliczności faktycznych sprawy i przepisów prawnych ‎(w szczególności art. 87¹ § 1 k.p.c.) okazały się oczywiście bezzasadne, to Sąd Najwyższy stoi na stanowisku, że nie było podstaw do odmowy przyznania pełnomocnikowi pozwanej kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu zażaleniowym (por. w tej materii np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2017 r., II CZ 164/14), gdyż w takim stanie rzeczy Sąd Apelacyjny jednak ustanowił dla pozwanej pełnomocnika z urzędu w celu wniesienia zażalenia, które formalnie przysługiwało (zob. art. 394¹ § 1 k.p.c.).

Oczywiście pełnomocnik mógł sporządzić stosowną opinię o braku podstaw do wniesienia zażalenia, ale okoliczność, że zdecydował się na wniesienie zażalenia nie może sama przez się skutkować utratą w ogóle prawa do wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną. Z drugiej strony przyznanie wynagrodzenia w pełnej wysokości taryfowej (w kontekście wskazanej wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym) byłoby w stanie faktycznym tej sprawie ewidentnie niewspółmierne. Dlatego ostatecznie Sąd Najwyższy przyznał wynagrodzenie w wysokości 2 000 zł, powiększone o stawkę podatku od towarów i usług, uwzględniając poświęcony przez pełnomocnika czas na sporządzenie i wniesienie zażalenia, jego wysłanie, ewentualną konsultację z powodem, a także merytoryczną treść zarzutów, które okazały się jednak oczywiście bezzasadne. (E.C.)[ał]