Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 17/12 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal on costs, ruling poverty alone does not justify exemption under Art. 102 CPC.

Numero d'incarto III CZ 17/12
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the plaintiff's appeal regarding the allocation of appellate litigation costs. The plaintiff argued that the awarded sum was disproportionately high compared to his meager income and violated social coexistence principles. The court held that financial hardship alone is insufficient to trigger the exemption under Article 102 of the Code of Civil Procedure, as the plaintiff knowingly continued the process despite his adverse financial situation.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 98 ust. 1 k.p.c.; Art. 102 k.p.c.: Financial hardship alone does not constitute a 'particularly justified case' for exempting a losing party from litigation costs if they knowingly continued the proceedings.

Parole chiave

Generato dall'IA
litigation costs allocation exemption from costs financial hardship social coexistence principles continuing proceedings Code of Civil Procedure parties' conduct

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 98 k.p.c.
apelacyjnego, wskazując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 98 k.p.c. W
art. 102 k.p.c.
Zgodnie z art. 102 k.p.c. w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może
§ 6 pkt 5 w zw. z § 13 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.
art. 98 k.p.c
apelacyjnego, wskazując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 98 k.p.c.
art. 102 k.p.c
Zgodnie z art. 102 k.p.c.
art. 98 § 1 k.p.c
dochodzenia praw i celowej obrony (art. 98 § 1 k.p.c.).
art. 3941 § 3 k.p.c
podstawie 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 grudnia 2007 r., I CZ 110/07
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 1 grudnia 2011 r., I CZ 26/11
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 2011 r., II CZ 51/11

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZ 17/12

POSTANOWIENIE

Dnia 20 kwietnia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krzysztof Pietrzykowski (przewodniczący)

SSN Barbara Myszka

SSN Maria Szulc (sprawozdawca)

w sprawie z powództwa J. P.-K.

przeciwko Katarzynie G. i Gminie K.

o zapłatę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 20 kwietnia 2012 r.,

zażalenia powoda na postanowienie o kosztach zawarte

w wyroku Sądu Apelacyjnego

z dnia 13 września 2011 r.,

1) oddala zażalenie;

2) przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego na

rzecz adwokata A. K. kwotę 1800 (jeden tysiąc osiemset)

złotych podwyższoną o stawkę podatku VAT tytułem

wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną

powódce z urzędu w postępowaniu zażaleniowym przed

Sądem Najwyższym.

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem Sąd Apelacyjny zasądził od powoda J. P. – K.

na rzecz pozwanej K. G., kwotę 3.617 zł tytułem kosztów postępowania

apelacyjnego, wskazując jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 98 k.p.c. W

zażaleniu od tego postanowienia powód zarzucił błędne przyjęcie przez Sąd II

instancji, że nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art.

102 k.p.c. i w konsekwencji, niezastosowanie tego przepisu. Wniósł o jego zmianę,

ewentualnie uchylenie i orzeczenie o kosztach postępowania zażaleniowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarżący uzasadnił zarzut podniesiony w zażaleniu argumentem, że z uwagi

na wyjątkowość jego sytuacji majątkowej i życiowej, zasądzenie tytułem kosztów

postępowania apelacyjnego kwoty odpowiadającej kwocie ponad pięciokrotnie

przewyższającej

jego

miesięczne

dochody,

godzi

w

zasady

współżycia

społecznego. Problem sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy w realiach

niniejszej sprawy, Sąd Apelacyjny winien, zważywszy na całokształt sytuacji

powoda, odstąpić od obciążania go wyżej wskazanymi kosztami na zasadzie art.

102 k.p.c.

Zgodnie z art. 102 k.p.c. w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może

nie obciążyć kosztami strony przegrywającej. Przywołany przepis, realizujący

zasadę słuszności, stanowi wyjątek od ogólnej reguły obciążania stron kosztami

procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca sprawę jest zobowiązana zwrócić

przeciwnikowi, na jego żądanie, wszystkie koszty niezbędne do celowego

dochodzenia praw i celowej obrony (art. 98 § 1 k.p.c.). Hipoteza przepisu art. 102

k.p.c., odwołująca się do występowania „wypadków szczególnie uzasadnionych",

pozostawia

sądowi

orzekającemu

swobodę

oceny,

czy

fakty

związane

z przebiegiem procesu, jak i dotyczące sytuacji życiowej strony, stanowią podstawę

do nie obciążania jej kosztami procesu (por. postanowienie Sądu Najwyższego

z dnia 13 grudnia 2007 r., I CZ 110/07, niepubl.). Do kręgu "wypadków szczególnie

uzasadnionych" należą zarówno okoliczności związane z samym przebiegiem

procesu, jak i leżące na zewnątrz. Do pierwszych zaliczane są sytuacje wynikające

z charakteru żądania poddanego rozstrzygnięciu, jego znaczenia dla strony,

subiektywne przekonanie strony o zasadności roszczeń, przedawnienie, prekluzja.

Drugie natomiast wyznacza sytuacja majątkowa i życiowa strony, z tym

zastrzeżeniem, że niewystarczające jest powoływanie się jedynie na trudną

sytuację majątkową, nawet jeśli była podstawą zwolnienia od kosztów sądowych

i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Całokształt okoliczności, które mogłyby

uzasadniać zastosowanie tego wyjątku, powinien być oceniony z uwzględnieniem

zasad współżycia społecznego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia

1 grudnia 2011 r., I CZ 26/11, niepubl. oraz z dnia 25 sierpnia 2011 r., II CZ 51/11,

niepubl.).

W sprawie niniejszej skarżący uzasadniając celowość zastosowania art. 102

k.p.c. ograniczył się jedynie do wskazania na swoją niekorzystną sytuację

majątkową, a ponadto, mimo przegranej przed Sądem I instancji, zdecydował się,

mając świadomość swojej niekorzystnej sytuacji majątkowej, na kontynuowanie

procesu. Jak wyżej wskazano, zła sytuacja finansowa i majątkowa powoda nie

może stanowić okoliczności wyłącznie decydującej o zwolnieniu od obowiązku

zwrotu kosztów procesu w pełnym zakresie. O ile bowiem taki stan może

uzasadniać zwolnienie strony - całkowicie lub częściowo - od kosztów sądowych,

co wiąże się z zagwarantowaniem jej prawa do sądu, to w przypadku

kontynuowania przegranego w pierwszej instancji procesu strona powinna liczyć się

z obowiązkiem pokrycia kosztów obrony strony przeciwnej. Przyjąć zatem należało,

że powód nie wykazał okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie art. 102

k.p.c. Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na

podstawie 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

O kosztach postępowania zażaleniowego w zakresie kosztów nieopłaconej

pomocy prawnej udzielonej powodowi w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem

Najwyższym orzeczono na podstawie § 6 pkt 5 w zw. z § 13 ust. 2 pkt 2

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie

opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348).

db