Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 138/22 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses divorce appeal as cassation is inadmissible per statute; appeal also rejected for lack of counsel.

Numero d'incarto III CZ 138/22
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the appellant's appeal against the Second Instance Court's rejection of her cassation complaint in a divorce case. The appellant argued that cassation should be permissible from the final order rejecting her divorce suit, but the court held that the statute explicitly bars cassation in divorce matters regardless of the order's nature. Additionally, the court noted the cassation was inadmissible because it was filed personally without legal representation and without prior request for a reasoned order.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c.; Art. 871 k.p.c.: In divorce proceedings, cassation is categorically inadmissible as a general rule, and parties must be represented by counsel in cassation proceedings.

Parole chiave

Generato dall'IA
cassation inadmissibility divorce proceedings mandatory legal representation reasoned order requirement procedural bar divorce assenza di caso di rigore indigenza processuale non provata difetto di legittimazione del ministero pubblico

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c.
W ocenie powódki, podstawą dopuszczalności skargi kasacyjnej, autonomiczną względem ograniczeń przedmiotowych wynikających z art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c., jest w takiej sytuacji art.
Art. 871 § 1 k.p.c.
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje - zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. – przymus adwokacko-radcowski, tj.
Art. 871 § 2 i 3 k.p.c.
obowiązkowe zastępstwo stron przez profesjonalnych pełnomocników, a wniesiona skarga kasacyjna została sporządzona samodzielnie przez powódkę nienależącą do kręgu osób zwolnionych z tego wymagania (art. 871 § 2 i 3 k.p.c.).
Art. 3941 § 1 i 3 k.p.c.
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2002 r., II CZ 85/07, nie publ., z dnia 19 marca 2008 r., V CZ 9/08, nie publ.).W tym stanie rzeczy zażalenie powódki należało oddalić (art. 3941 § 1 i 3 k.p.c. w zw.
Art. 3981 § 1 k.p.c.
W ocenie powódki, w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 3981 § 1 k.p.c., zgodnie z którym skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego postanowienia‎w przedmiocie odrzucenia pozwu.
§ 10 ust. 1 pkt 1 oraz § 16 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r.
kwotę 270 zł, stosownie do § 10 ust. 1 pkt 1 oraz § 16 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.
art. 871 § 1 k.p.c
W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje - zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c.
art. 3981 § 1 k.p.c
W ocenie powódki, w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 3981 § 1 k.p.c., zgodnie z którym skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego postanowienia‎w przedmiocie odrzucenia pozwu.
art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c
W ocenie powódki, podstawą dopuszczalności skargi kasacyjnej, autonomiczną względem ograniczeń przedmiotowych wynikających z art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c., jest w takiej sytuacji art.
art. 3982 k.p.c
zaskarżyła powódka wnosząc zażalenie, w którym zarzuciła naruszenie art. 3982‎§ 2 pkt 1 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
II CZ 85/07
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2002 r., II CZ 85/07, nie publ., z dnia 19 marca 2008 r., V CZ 9/08, nie publ.).W tym stanie rzeczy zażalenie powódki należało oddalić (art.
V CZ 9/08
Supreme Court dismisses divorce appeal as cassation is inadmissible under Polish Civil Procedure Code.
I ACz 140/21
akt I ACz 140/21 (WSC 81/21), 1.
Generato dall'IA

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CZ 138/22 POSTANOWIENIE Dnia 20 czerwca 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Karol Weitz (przewodniczący, sprawozdawca)‎SSN Władysław Pawlak‎SSN Roman Trzaskowski w sprawie z powództwa M. B.‎przeciwko T. B.‎o rozwód,‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 czerwca 2022 r.,‎zażalenia powódki na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie‎z dnia 26 sierpnia 2021 r., sygn. akt I ACz 140/21 (WSC 81/21), 1. oddala zażalenie, 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Krakowie na rzecz adwokat J. M. kwotę 270 zł (dwieście siedemdziesiąt złotych), powiększoną o stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 9 czerwca 2021 r. odrzucił zażalenie na pkt I postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 16 listopada 2020 r. oraz oddalił zażalenie na pkt II tego postanowienia. Powódka M. B. w dniu 6 lipca 2021 r. wniosła osobiście sporządzoną i własnoręcznie podpisaną skargę kasacyjną.Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2021 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie odrzucił skargę kasacyjną powódki z tej przyczyny, że w sprawie o rozwód skarga kasacyjna jest niedopuszczalna (art.3982 § 2 p. 1 k.p.c.).

W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny w Krakowie wyjaśnił, że okoliczność ta jest już sama w sobie przesądzająca o zasadności przyjętego rozstrzygnięcia. Na marginesie rozważań dostrzegł jednak, że w sprawie wystąpiły także inne przesłanki skutkujące odrzuceniem skargi. W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje - zgodnie z art. 871 § 1 k.p.c. – przymus adwokacko-radcowski, tj. obowiązkowe zastępstwo stron przez profesjonalnych pełnomocników, a wniesiona skarga kasacyjna została sporządzona samodzielnie przez powódkę nienależącą do kręgu osób zwolnionych z tego wymagania (art. 871 § 2 i 3 k.p.c.).

Dodatkową podstawą przyjętego rozstrzygnięcia jest okoliczność, iż skarga kasacyjna została wniesiona przez powódkę bez uprzedniego złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia postanowienia Sądu Apelacyjnego w Krakowie. Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 26 sierpnia 2021 r. zaskarżyła powódka wnosząc zażalenie, w którym zarzuciła naruszenie art. 3982‎§ 2 pkt 1 k.p.c. przez jego błędne zastosowanie. W ocenie powódki, w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 3981 § 1 k.p.c., zgodnie z którym skarga kasacyjna przysługuje od wydanego przez sąd drugiej instancji prawomocnego postanowienia‎w przedmiocie odrzucenia pozwu.

Z tych względów powódka wniosła o uchylenie postanowienia Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 26 sierpnia 2021 r. oraz o zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu adw. J. M. kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które to koszty nie zostały uiszczone przez powódkę w całości, ani w części.W uzasadnieniu zażalenia powódka podniosła, że przedmiotem badania Sądów pierwszej i drugiej instancji była wyłącznie kwestia jurysdykcji krajowej, natomiast nie zostało wydane merytoryczne rozstrzygnięcie w przedmiocie rozwodu.

W ocenie powódki, podstawą dopuszczalności skargi kasacyjnej, autonomiczną względem ograniczeń przedmiotowych wynikających z art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c., jest w takiej sytuacji art. 3981 § 1 k.p.c., który stanowi, że skarga kasacyjna przysługuje m.in. od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu.Tym samym, skoro pozew został odrzucony jedynie z uwagi na kwestię jurysdykcji krajowej powódce przysługuje skarga kasacyjna i nie znajduje zastosowania przepis art. art 3982 § 2 pkt 1 k.p.c.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.Zdaniem żalącej, w niniejszej sprawie, mimo że jest to sprawa o rozwód, dopuszczalna jest skarga kasacyjna od postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu, bowiem wyłączenie przewidziane w art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c. stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 3981 § 1 k.p.c. i dotyczy jedynie spraw rozpoznanych merytorycznie.Przedstawiona w zażaleniu wykładnia wzajemnej relacji obu przepisów jest błędna.

Wprawdzie art. 3981 § 1 k.p.c. jest przepisem o charakterze ogólnym;, tj. wskazuje orzeczenia, od których w postępowaniu procesowym służy nadzwyczajny środek zaskarżenia, jakim jest skarga kasacyjna, to do orzeczeń tych, poza prawomocnymi wyrokami wydanymi przez sąd drugiej instancji, zaliczone zostały również prawomocne postanowienia tego sądu w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania. Zasada dopuszczalności skargi kasacyjnej od orzeczeń kończących ‎w wyżej wskazany sposób postępowanie drugoinstancyjne doznaje jednak szeregu ograniczeń, dokonywanych przez ustawodawcę według różnych kryteriów.

Jednym z nich jest taksatywne wyliczenie przedmiotowo zindywidualizowanych spraw, w których skarga kasacyjna jest niedopuszczalna (art. 3982 k.p.c.) Ponieważ katalog wyłączeń odnosi się do konkretnych kategorii spraw, a nie konkretnych orzeczeń w tych sprawach, przepis ten interpretować należy, tak jak uczynił to Sąd drugiej instancji – a zatem jako unormowanie uniemożliwiające skuteczne złożenie skargi kasacyjnej w każdej z wymienionych z nim spraw, także w sprawie o rozwód ujętej w art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c. i to niezależnie od tego, czy zapadłe w tej sprawie rozstrzygnięcie, odpowiadające kryteriom z art. 3981 § 1 k.p.c., miało charakter merytoryczny czy też formalny.Konkludując, zgodnie z art. 3982 § 2 pkt 1 k.p.c., w sprawie o rozwód skarga kasacyjna jest niedopuszczalna.

Wyłączenie w powołanym przepisie możliwości wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie o rozwód ma charakter generalny. Nie jest zatem dopuszczalna kontrola kasacyjna wydawanych w tych sprawach jakichkolwiek orzeczeń i to bez względu na charakter wadliwości, jakimi mogą być one dotknięte (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2002 r., II CZ 85/07, nie publ., z dnia 19 marca 2008 r., V CZ 9/08, nie publ.).W tym stanie rzeczy zażalenie powódki należało oddalić (art. 3941 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 39814 k.p.c.).Biorąc pod uwagę, że powódka w postępowaniu zażaleniowym reprezentowana była przez adwokata ustanowionego z urzędu, Sąd Najwyższy przyznał od Skarbu Państwa adw.

J. M. kwotę 270 zł, stosownie do § 10 ust. 1 pkt 1 oraz § 16 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2019 r., poz. 18).Odrębnie należy wskazać, że Sąd Apelacyjny trafnie podniósł, że skarga kasacyjna powódki podlegała odrzuceniu również z tego powodu, że została wniesiona przez powódkę osobiście, tj. z naruszeniem obowiązującego w postępowaniu kasacyjnym obligatoryjnego zastępstwa stron przez adwokatów lub radców prawnych (art. 871 k.p.c.).

Podobnie trafnie sąd Apelacyjny zauważył, że skarga kasacyjna powódki podlegała odrzuceniu także z tego powodu, że jej wniesienie nie zostało poprzedzone złożeniem wniosku o doręczenie orzeczenia Sądu drugiej instancji z uzasadnieniem. Okoliczności te także przesądzały o tym iż zażalenie wniesione na postanowienie z dnia 26 sierpnia 2021 r. podlegało oddaleniu.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.[as]