Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CZ 10/12 Generato dall'IA

Supreme Court dismissed appeal on costs, ruling discretionary assessment of special circumstances requires gross unfairness.

Numero d'incarto III CZ 10/12
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the plaintiff's appeal regarding litigation costs, upholding the appellate court's decision to order her to pay. The plaintiff argued she faced exceptional financial hardship, but the court found she filed an obviously baseless lawsuit and appeal. The court ruled that the assessment of special circumstances under the Civil Procedure Code is discretionary and only subject to review if grossly unfair.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 102 k.p.c.; Art. 3941 § 3 k.p.c.; The assessment of a special circumstance justifying exemption from costs is a discretionary act based on the court's free conviction and may be challenged by a higher court only if it is grossly unfair.

Parole chiave

Generato dall'IA
special circumstance litigation costs discretionary assessment grossly unfair civil procedure code free conviction exceptional hardship

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 102 k.p.c.
mowa w art. 102 k.p.c., ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym
Art. 3941 § 3 k.p.c.
Art. 398 § 14 k.p.c.
Z tych względów Sąd Najwyższy zażalenie oddalił (art. 39814 w związku z art.
art. 102 k.p.c
mowa w art. 102 k.p.c., ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym
art. 3941 § 3 k.p.c

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Postanowienie z dnia 26 stycznia 2012 r., III CZ 10/12

Ocena sądu, czy zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony, o którym

mowa w art. 102 k.p.c., ma charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym

uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem sądu oraz oceną

okoliczności rozpoznawanej sprawy. W związku z tym może być podważona

przez sąd wyższej instancji tylko wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa.

Sędzia SN Jacek Gudowski (przewodniczący, sprawozdawca)

Sędzia SN Józef Frąckowiak

Sędzia SN Iwona Koper

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Doroty S. przeciwko Annie P. o

zobowiązanie i zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 26 stycznia 2012 r., zażalenia powódki na postanowienie o kosztach zawarte

w wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 7 lipca 2011 r.

oddalił zażalenie.

Uzasadnienie

Powódka Dorota S. twierdziła, że pozwana Anna P. – pracownica Kliniki

Psychiatrii Szpitala Uniwersyteckiego w K. – bezprawnie usunęła ją z zajęć

terapeutycznych, przez co utraciła kontakt z inną pacjentką Kliniki Edytą S., z którą

pozostawała w bliskich relacjach. W związku z tym domagała się w pozwie

zobowiązania Anny P. do udzielenia jej pomocy w odnalezieniu Edyty S., a także

zapłaty kwoty 2000 zł tytułem zadośćuczynienia za krzywdę wyrządzoną

bezprawnym działaniem pozwanej.

Wyrokiem z dnia 10 lutego 2011 r. Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił

powództwo, odstępując od obciążania powódki kosztami postępowania ze względu

na jej trudną sytuację materialną.

Sąd Apelacyjny w Krakowie – wyrokiem z dnia 7 lipca 2011 r. – oddalił

apelację powódki i zasądził od niej na rzecz pozwanej kwotę 900 zł tytułem zwrotu

kosztów postępowania apelacyjnego. Sąd drugiej instancji uznał, że nie występują

okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 102 k.p.c., a zła sytuacja materialna

powódki nie może mieć decydującego znaczenia, zwłaszcza że pozwana także

poniosła koszty ustanowionego pełnomocnika.

W zażaleniu skierowanym przeciwko orzeczeniu o kosztach powódka

zarzuciła naruszenie art. 102 k.p.c. przez jego niezastosowanie w sytuacji, która to

uzasadniała. Podała, że jest w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przepis art. 102 k.p.c. ma charakter wyjątkowy, stanowi bowiem odstępstwo

od zasady odpowiedzialności za wynik sprawy, będącej osnową systemu orzekania

o kosztach procesu. Zgodnie z tym przepisem, sąd może zasądzić od strony

przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami, gdy

zachodzi wypadek szczególnie uzasadniony. W ten sposób ustawodawca – w

określonych okolicznościach – przyznał prymat zasadzie słuszności, nie określił

jednak „wypadku szczególnie uzasadnionego” ani nie podał jego przykładów,

podobnie jak nie uczynił tego w innych przepisach kodeksu postępowania

cywilnego, w których odwołał się do takich lub podobnych przypadków (np. art. 134

§ 1, art. 169 § 4, art. 320, 4241 § 2 i art. 554 § 1). To zrozumiałe, gdyż dynamika

postępowania cywilnego, różnorodność występujących w nim stanów faktycznych, a

także rozmaitość stron i nieprzewidywalność ich zachowań nie pozwalają na

sformułowanie uniwersalnej definicji normatywnej; prawodawca pozostawia ocenę

w tym zakresie sądowi, odwołując się do jego kompetencji, bezstronności,

doświadczenia oraz poczucia sprawiedliwości. Ocena sądu w tym zakresie ma

zatem charakter dyskrecjonalny, oparty na swobodnym uznaniu, kształtowanym

własnym przekonaniem oraz oceną okoliczności rozpoznawanej sprawy, w związku

z czym w zasadzie nie podlega kontroli instancyjnej i może być podważona przez

sąd wyższej instancji tylko wtedy, gdy jest rażąco niesprawiedliwa.

W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie występuje, a art. 102 k.p.c. nie

może być narzędziem ochrony powódki, która wprawdzie jest w trudnych

warunkach życiowych i materialnych, wytoczyła jednak oczywiście bezzasadne

powództwo, a następnie – po jego oddaleniu z przekonującym i wszechstronnym

uzasadnieniem – wniosła równie bezzasadną apelację, która także została

oddalona. Sąd Apelacyjny, odmawiając zastosowania art. 102 k.p.c., trafnie

podkreślił, że pozwana miała prawo podjąć obronę i ponieść jej koszty. W sytuacji,

w której powództwo okazało się oczywiście bezzasadne, swoiste premiowanie

powódki odstąpieniem od obciążania jej obowiązkiem zwrotu kosztów procesu, ze

szkodą dla pozwanej, nie znajduje w okolicznościach sprawy jakiegokolwiek

uzasadnienia. O rażącej niesprawiedliwości zaskarżonego orzeczenia – przy

uwzględnieniu wszystkich okoliczności podmiotowych i przedmiotowych – nie może

być zatem mowy.

Z tych względów Sąd Najwyższy zażalenie oddalił (art. 39814 w związku z art.

3941 § 3 k.p.c.).