Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CSK 54/10 Generato dall'IA

Supreme Court allows appeal; curator represents partially incapacitated party in civil acts without special court authorization.

Numero d'incarto III CSK 54/10
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court quashed the appellate court's decision rejecting the plaintiff's claim to declare a property sale void. The plaintiff, represented by a court-appointed curator for a partially incapacitated person, argued that the curator lacked authority under Article 181 § 1 of the Guardianship Law. The court ruled that the curator is automatically authorized to represent the ward in civil matters arising from legal acts, regardless of whether the guardianship court granted specific representation powers.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 16 § 2 k.c.; Art. 181 § 1 k.r.o.: The statutory representative of a partially incapacitated person is their curator, who is authorized to represent them in civil proceedings concerning acts they cannot perform independently without needing special court authorization.

Parole chiave

Generato dall'IA
partially incapacitated person statutory representation guardianship law civil proceedings court authorization

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 16 § 2 k.c.
ubezwłasnowolnionej jest jej kurator ustanowiony zgodnie z art. 16 § 2 k.c., i że nie
Art. 181 § 1 k.r.o.
kuratorowi uprawnień przewidzianych w art. 181 § 1 k.r.o., to nie jest on uprawniony
Art. 65 § 2 k.p.c.
w związku z art. 65 § 2 k.p.c. prowadzi do wniosku,
Art. 66 k.p.c.
Wykładnia art. 66 k.p.c. w związku z art.
art. 181 § 1 k.r.o
kuratorowi uprawnień przewidzianych w art. 181 § 1 k.r.o., to nie jest on uprawniony
art. 17 k.c
prawnych przewidzianych w art. 17 k.c., w sytuacji, gdy sąd opiekuńczy nie
art. 66 k.p.c
Wykładnia art. 66 k.p.c.
art. 65 § 2 k.p.c
w związku z art. 65 § 2 k.p.c.
art. 16 § 2 k.c
ubezwłasnowolnionej jest jej kurator ustanowiony zgodnie z art. 16 § 2 k.c., i że nie

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
OSNCP 1971, nr 6, poz. 104
(OSNCP 1971, nr 6, poz. 104) oraz z dnia
OSNCP 1978, nr 11, poz. 204
(OSNCP 1978, nr 11, poz. 204).

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CSK 54/10

POSTANOWIENIE

Dnia 12 maja 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Mirosław Bączyk

SSN Dariusz Dończyk

w sprawie z powództwa E. S. reprezentowanej przez kuratora Z. S.

przeciwko J. K. i Z. K.

o ustalenie nieważności umowy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 12 maja 2011 r.,

skargi kasacyjnej strony powodowej

od postanowienia Sądu Apelacyjnego

z dnia 15 września 2009 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi

Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o

kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 15 września 2009 r. uchylił wyrok

Sądu Okręgowego z dnia 30 marca 2009 r., i odrzucił pozew E. S.,

reprezentowanej przez kuratora w osobie Z. S., o ustalenie, że bliżej określona

umowa sprzedaży nieruchomości jest nieważna. Stanął na stanowisku, opartym na

poglądzie dominującym w literaturze prawniczej, że skoro sąd opiekuńczy,

ustanawiając kuratora dla ubezwłasnowolnionej częściowo powódki, nie przyznał

kuratorowi uprawnień przewidzianych w art. 181 § 1 k.r.o., to nie jest on uprawniony

do jej reprezentowania w niniejszym postępowaniu

Skarga kasacyjna powódki od postanowienia Sądu Apelacyjnego zawiera

zarzut naruszenia art. 181 § 1 k.r.o., i zmierza do uchylenia tego orzeczenia oraz

przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zagadnieniem, czy kurator osoby częściowo ubezwłasnowolnionej jest

uprawniony do działania za nią w procesie w sprawach wynikłych z czynności

prawnych przewidzianych w art. 17 k.c., w sytuacji, gdy sąd opiekuńczy nie

przyznał mu uprawnień określonych w art. 181 § 1 k.r.o., zajmował się Sąd

Najwyższy w orzeczeniach z 8.II.1970 r. (OSNCP 1971, nr 6, poz. 104) oraz z dnia

30.IX.1997 r. (OSNCP 1978, nr 11, poz. 204). W orzeczeniach tych Sąd Najwyższy

zagadnienie to rozstrzygnął pozytywnie stwierdzając jednocześnie, że kurator tej

osoby jest uprawniony do działania za nią w procesie, choćby postanowienie sądu

opiekuńczego nie zawierało upoważnienia kuratora do reprezentowania osoby

częściowo ubezwłasnowolnionej.

Orzeczenia powyższe zostały poddane krytyce w literaturze prawniczej,

jednakże Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela zawarte w nich stanowisko

i poniżej odwołuje się do motywów, które legły u jego podłoża.

Wykładnia art. 66 k.p.c. w związku z art. 65 § 2 k.p.c. prowadzi do wniosku,

że zdolności procesowej nie posiada nie tylko osoba pozbawiona całkowicie

zdolności do czynności prawnych, ale także osoba ograniczona w tej zdolności

w sprawach wynikających z czynności prawnych, których osoba ta nie mogłaby

dokonywać samodzielnie. W tym więc zakresie osoba ta musi być reprezentowana

przez swego przedstawiciela.

Niepodobna przyjąć, że w wypadku częściowego ubezwłasnowolnienia

istnieje luka w prawie, polegająca na tym, że chociaż osoba częściowo

ubezwłasnowolniona powinna być w pewnych sytuacjach reprezentowana przez

swego przedstawiciela, osoby tego przedstawiciela brak. Przeciwnie, należy

przyjąć, że w tym zakresie przedstawicielem ustawowym osoby częściowo

ubezwłasnowolnionej jest jej kurator ustanowiony zgodnie z art. 16 § 2 k.c., i że nie

jest mu w tym celu potrzebne szczególne upoważnienie sądu opiekuńczego.

Przepis art. 181 § 1 k.r.o. przewidujący, że sąd opiekuńczy może upoważnić

kuratora do reprezentowania osoby częściowo ubezwłasnowolnionej i do

zarządzania jej majątkiem, oznacza tylko możliwość rozszerzenia uprawnień

kuratora poza ramy przedstawicielstwa wynikającego z innych przepisów prawa,

nie może zaś być interpretowany w tym sensie, że kurator, któremu sąd opiekuńczy

nie przyznał uprawnień przewidzianych w art. 181 § 1 k.r.o., nie może być

przedstawicielem osoby częściowo ubezwłasnowolnionej nawet w tym zakresie,

który wynika z przepisów prawa cywilnego materialnego i formalnego.

Skoro

Sąd

Apelacyjny

wyszedł

z

odmiennych

założeń,

zaskarżone

postanowienie nie mogło się ostać. Z tych przyczyn, Sąd Najwyższy orzekł jak

w postanowieniu.