Supreme Court dismisses appeal on limitation of action due to lack of obvious justification for changing legal characterization.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court refused to accept the appellant's cassation appeal, ordering the appellant to pay the respondent 7,200 PLN in costs. The appellant argued that reclassifying the debt from a guarantee to a business-related contract should have extended the limitation period from three to ten years. The Court held that the appeal lacked obvious justification because the lower court's application of the three-year limitation period was consistent with established judicial interpretation of Article 118 of the Civil Code. Consequently, the appeal was rejected as it did not meet the high threshold for admissibility under Article 3989 of the Code of Civil Procedure.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 3983 § 1 k.p.c.; Art. 3989 § 1 k.p.c.: A cassation appeal based on the obvious justification of the appeal is admissible only if, without deep analysis, it clearly emerges that the appealed judgment is glaringly incorrect and the legal provisions cited were violated.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CSK 319/16 POSTANOWIENIE Dnia 10 marca 2017 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Katarzyna Tyczka-Rote w sprawie z powództwa A. S. przeciwko J. P. o zapłatę,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 10 marca 2017 r.,na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…)z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt I ACa (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 7.200 (siedem tysięcy dwieście) zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Powód A. S. domagał się zasądzenia od pozwanego J. P. kwoty 236.363,65 zł z ustawowymi odsetkami od 15 stycznia 2011 i kosztami procesu, wskazując na pisemne zobowiązanie się pozwanego do zapłaty długu swojego syna z tytułu ceny za zakupiony u powoda towar, o ile dłużnik pierwotny nie zaspokoi długu do 2010 r., który to termin powód interpretował jako upływający 31 grudnia 2010 r. Wyrokiem z dnia 23 listopada 2015 r. Sąd Okręgowy w N. oddalił powództwo jako przedawnione. Zobowiązanie pozwanego uznał za poręczenie, z którego wynikał obowiązek zapłaty długu D.
P. , aktualizujący się od 1 stycznia 2010 r., ponieważ termin „do 2010 r.” Sąd wyłożył jako równoznaczny z końcem 2009 r. Sąd uwzględnił podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia. Stwierdził, że dochodzone roszczenie wynikało z umowy sprzedaży towarów w zakresie działalności przedsiębiorstwa powoda i przedawniało się w terminie dwuletnim (art. 554 k.c.). Uznał, że termin ten biegł od 1 stycznia 2010 r. i upłynął przed złożeniem przez powoda w dniu 18 grudnia 2013 r. wniosku o zawezwanie do próby ugodowej.
Sąd Apelacyjny w (…), rozpoznający sprawę na skutek apelacji powoda, oddalił tę apelację. Sąd podzielił ustalenia faktyczne Sądu I instancji, natomiast odmiennie ocenił charakter zobowiązania pozwanego. Uznał, że strony zawarły nieskodyfikowaną umowę gwarancyjną, opartą na konstrukcji przewidzianej w art. 391 k.c. Zdaniem Sądu drugiej instancji jednak także przy tej kwalifikacji prawnej roszczenie powoda było przedawnione, ponieważ na podstawie art. 118 k.c. podlegało przedawnieniu w terminie trzyletnim, jako związane z prowadzoną przez powoda działalnością gospodarczą.
Początek biegu przedawnienia Sąd oznaczył na 1 lutego 2010 r., przyjmując, że było to zobowiązanie bezterminowe, którego wymagalność wiązała się z wezwaniem do zapłaty. Powód mógł je najwcześniej skierować do pozwanego 1 stycznia 2010 r., zaś pozwany winien je wykonać w ciągu miesiąca. Termin przedawnienia liczony od 1 lutego 2010 r. upłynął również znacznie przed dniem podjęcia przez powoda czynności przerywających bieg przedawnienia.W skardze kasacyjnej opartej na obydwu podstawach z art. 3983 § 1 k.p.c. powód zarzucił naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 118 k.c. i art. 65 § 1 i 2 k.c.; natomiast uchybienie przepisom postępowania – upatrywał w naruszeniu art. 2 ustawy o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych (art. 479 § 1 k.p.c. w brzmieniu do 3 maja 2012 r.).
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w (…) i zasądzenie na jego rzecz od pozwanego kosztów procesu.W odpowiedzi na skargę kasacyjną powoda pozwany wniósł o wydanie postanowienia odmawiającego jej przyjęcia do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania kasacyjnego.Sąd Najwyższy zważył co następuje. Skarga kasacyjna ukształtowana została w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako środek odwoławczy o szczególnym charakterze, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości wykładni oraz usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń nie satysfakcjonujących stron.
Realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowionego w art. 3989 k.p.c., w ramach którego Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny sprawy przedstawionej mu ze skargą kasacyjną. Zakres przeprowadzanego badania jest ograniczony do kontroli, czy w sprawie występują przewidziane w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c. okoliczności uzasadniające przyjęcie skargi do rozpoznania. Skarżący uzasadnił potrzebę rozpatrzenia jego skargi wystąpieniem przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., to znaczy oczywistą zasadnością wniesionego środka odwoławczego, wskazując, że Sąd drugiej instancji bezkrytycznie uwzględnił zarzut przedawnienia, mimo że zmiana kwalifikacji stosunku prawnego między stronami uchyliła podstawę prawną umożliwiającą podniesienie takiego zarzutu i spowodowała, że termin przedawnienia jest 10-letni.Skarga kasacyjna jest w sposób oczywisty uzasadniona wówczas, gdy dla przeciętnego prawnika z samej jej treści - bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań - w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy kasacyjne zasługują na uwzględnienie.
Argumentacja nie może przy tym odwoływać się do zarzutów niedopuszczalnych w świetle art. 3983 § 3 k.p.c., co oznacza, że niedopuszczalne jest kwestionowanie przeprowadzonej przez sądy powszechne oceny dowodów i poczynionych ustaleń faktycznych inaczej, niż w drodze wytykania nieprawidłowości w toku postępowania. Skarżący, powołując się na przesłankę przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. powinien wykazać kwalifikowany charakter zarzucanego naruszenia przepisów prawa, przytaczając argumenty świadczące nie tylko o dostrzegalnym prima vista naruszeniu przynajmniej części przytoczonych w podstawach skargi przepisów, ale także o tym, że zaskarżone orzeczenie jest jaskrawo nieprawidłowe (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15, LEX nr 1770910).
Skarga kasacyjna wniesiona przez powoda tych wymagań nie spełnia. Powołany przez powoda art. 2 ustawy o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych, ani art. 479 § 1 k.p.c. nie dotyczyły materialnoprawnych przesłanek określających terminy przedawnienia. Utrwalona wykładnia art. 118 k.c. poszła natomiast w tym kierunku, że termin trzyletni stosuje się w wypadku, kiedy działalność gospodarczą, z którą dochodzone roszczenie jest związane, prowadzi podmiot domagający się jego zaspokojenia, niezależnie od tego czy dla drugiej strony także tego rodzaju związek zachodzi (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2008 r, III CSK 302/07, OSNC - ZD 2009/B/37, czy z 24 maja 2012 r., II CSK 544/11, OSNC 2013/7 - 8//27).
Dochodzone przez powoda roszczenie wynika wprost z faktu nieotrzymania zapłaty za towar wyprodukowany i sprzedany w ramach prowadzonego przedsiębiorstwa. Twierdzenie, że przyjęty przez Sąd odwoławczy termin przedawnienia roszczenia jest niewłaściwy nie może więc zostać uznane za oczywiście uzasadnione.W związku z tym wymieniona przez skarżącego podstawa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zachodzi. Okoliczności sprawy nie wskazują też, aby zachodziły inne przesłanki przewidziane w art. 3989 § 1 k.p.c. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpatrzenia.O kosztach postępowania Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 oraz art. 99 i art. 108 § 1 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.
U. z 2015 r., poz. 1804). aj l.n