Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CSK 159/14 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses cassation appeal for inheritance claim due to lack of public interest legal issues.

Numero d'incarto III CSK 159/14
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court of Poland dismissed the appellants' cassation appeal against the lower court's rejection of their inheritance claim. The appellants argued that the proceedings were invalid due to procedural defects and violations of their right to defense, citing specific articles of the Civil Procedure Code. The court rejected these arguments, ruling that the Supreme Court cannot examine the validity of first-instance proceedings in a direct cassation review and that the alleged errors did not constitute a clear violation of law warranting cassation admission.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 3989 § 1 k.p.c.; Art. 3989 § 2 k.p.c.; The Supreme Court admits a cassation appeal only if it serves the public interest by clarifying legal issues, resolving conflicting case law, or correcting procedural invalidity, and cannot examine the validity of first-instance proceedings directly.

Parole chiave

Generato dall'IA
cassation appeal admissibility public interest function validity of proceedings right to defense violation inheritance claim dismissal clear violation of law procedural invalidity scope

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
art. 3989 § 1 k.p.c.
147).Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c.
art. 3989 § 2 k.p.c.
Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia (art. 3989 § 2 k.p.c.).[aw]
art. 386 § 2 k.p.c.
Takie badanie – mające jednak charakter pośredni – byłoby natomiast możliwe, gdyby skarżący zarzucił w ramach drugiej podstawy kasacyjnej obrazę art. 386 § 2 k.p.c. przez nieuwzględnienie nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji (por.
art. 39813 § 1 k.p.c.
Nieważność postępowania przed Sądem pierwszej instancji znajduje się zatem poza granicami zaskarżenia i nie podlega kontroli kasacyjnej (art. 39813 § 1 k.p.c.).Ponadto w orzecznictwie przyjmuje się, że pozbawienie strony możności obrony swych praw (art.
art. 379 pkt 5 k.p.c.
art. 5 k.c.
Uzasadnienie omawianej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zawiera – w konfrontacji z motywami rozstrzygnięcia – przekonujących argumentów, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 5 k.c., art.
art. 212 k.p.c.
5 i art. 212 k.p.c. nie powoduje nieważności postępowania ze względu na pozbawienie strony możności obrony swych praw (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2007 r., II CSK 286/07, nie publ.).
art. 232 k.p.c.
212 i art. 232 k.p.c., uzasadniającym oczywistą zasadność skargi kasacyjnej w wyżej przedstawionym rozumieniu.
art. 3989 § 1 k.p.c
147).Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c.
art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c
Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.

Giurisprudenza citata

Generato dall'IA
II CZ 178/99
I CKN 825/97
wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 21 listopada 1997 r., I CKN 825/97, OSNC 1998, nr 5.
UKN 36/98
81, z dnia 12 maja 1998 r., UKN 36/98, OSNP 1999, nr 9, poz.
V CKN 556/00
314, z dnia 14 grudnia 2001 r., V CKN 556/00, niepubl.).
III CKN 34/98
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 1998 r., III CKN 34/98, Prok.
II CSK 286/07
Supreme Court dismissed cassation appeal regarding construction contract damages, finding no procedural error in first instance judgment.
V CZ 197/02
postanowienie z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 197/02, OSNC 2004 r., nr 3, poz.
III CZP 49/00
Supreme Court allows denial of cassation review for judgments issued before the new Civil Procedure Code took effect.

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CSK 159/14 POSTANOWIENIE Dnia 23 lipca 2014 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Hubert Wrzeszcz w sprawie z powództwa J. S. i B. S.‎przeciwko A. S.‎o zachowek,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 lipca 2014 r.,‎na skutek skargi kasacyjnej powodów od wyroku Sądu Okręgowego w K.‎z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt II Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 października 2013 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację powodów od wyroku Sądu Rejonowego w O. oddalającego powództwo o zachowek. Zaskarżając wyrok w całości pełnomocnik powodów wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparł na przesłankach przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 3 i 4 k.p.c.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia funkcjonującym na rzecz państwa, a więc w interesie publicznym. Stoi ona przede wszystkim na straży wykonywania prawa oraz jego jednolitej wykładni.

Interes prywatny uwzględnia zaś tylko na tyle, na ile może się on stać podłożem zaspokojenia interesu ogólnego. Sąd Najwyższy już w okresie obowiązywania kasacji, będącej zwyczajnym środkiem odwoławczym, podkreślał, że podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jursprudencji (postanowienie z dnia 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. może być zatem osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne.Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, nie jest trzecią instancją sądową.

Sąd kasacyjny nie sądzi sprawy, lecz rozpoznaje skargę kasacyjną w interesie publicznym, wyjaśniając istotne zagadnienie prawne, dokonując wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów bądź usuwając z obrotu prawnego orzeczenia wydane w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwe. Dlatego nie każda skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Ograniczenia środków zaskarżenia są znane współcześnie w różnych ustawodawstwach. Są one zgodne z zaleceniami Rady Europy, które zmierzają do ograniczenia liczby instancji oraz zezwalają na wprowadzenie środków ograniczających dostęp do sądu najwyższego szczebla.

W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, już w okresie obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, iż ograniczenie dostępności i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne ani z Konstytucją, ani z postanowieniami wiążących Polskę konwencji międzynarodowych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 1998 r., I PZ 54/97, OSNAPUS 1999, nr 3, poz. 92, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 grudnia 1998 r., I PZ 67/98, OSNAPUS 2000, nr 2, poz. 65 oraz uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r.

III CZP 49/00, OSNC 2001, nr 4, poz. 53). Takie stanowisko wyraził również Trybunał Konstytucyjny (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 lipca 2000 r., SK 12/99, OTK Zbiór Urzędowy 2000, nr 5, poz. 14).W niniejszej sprawie nie zachodzą przytoczone przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Nie występuje wskazana we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej nieważność postępowania. W judykaturze przyjmuje się, że ze względu na charakter skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia orzeczeń sądu drugiej instancji, Sąd Najwyższy nie jest uprawniony do badania w ramach bezpośredniej kontroli kasacyjnej, czy postępowanie przed sądem pierwszej instancji jest dotknięte nieważnością postępowania.

Takie badanie – mające jednak charakter pośredni – byłoby natomiast możliwe, gdyby skarżący zarzucił w ramach drugiej podstawy kasacyjnej obrazę art. 386 § 2 k.p.c. przez nieuwzględnienie nieważności postępowania przed sądem pierwszej instancji (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 21 listopada 1997 r., I CKN 825/97, OSNC 1998, nr 5. poz. 81, z dnia 12 maja 1998 r., UKN 36/98, OSNP 1999, nr 9, poz. 314, z dnia 14 grudnia 2001 r., V CKN 556/00, niepubl.). Nie ulega wątpliwości, że skarga kasacyjna powodów nie zawiera zarzutu naruszenia art. 386 § 2 k.p.c. Nieważność postępowania przed Sądem pierwszej instancji znajduje się zatem poza granicami zaskarżenia i nie podlega kontroli kasacyjnej (art. 39813 § 1 k.p.c.).Ponadto w orzecznictwie przyjmuje się, że pozbawienie strony możności obrony swych praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.) ma miejsce wtedy, gdy z powodu wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej, będących skutkiem naruszenia konkretnych przepisów kodeksu postępowania cywilnego, których nie można było wskazać przy wydaniu orzeczenia w danej instancji, strona nie mogła i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 marca 1998 r., III CKN 34/98, Prok. i Pr. 1999, nr 5, poz. 41 – dodatek).

Taka sytuacja nie zaistniała w sprawie. W orzecznictwie wyjaśniono też, że naruszenie art. 5 i art. 212 k.p.c. nie powoduje nieważności postępowania ze względu na pozbawienie strony możności obrony swych praw (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 2007 r., II CSK 286/07, nie publ.). Nie zachodzi także wskazana we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oczywista zasadność skargi kasacyjnej. Powołanie się na tę przesłankę wymaga – jak wyjaśniono w orzecznictwie – wykazania, że zaskarżony wyrok zapadł z oczywistym, rażącym naruszeniem przepisów prawa lub podstawowych zasad prawa, widocznym prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy i dłuższych badań lub dociekań.

Chodzi więc o szczególne, kwalifikowane wypadki naruszenia prawa przez sąd drugiej instancji (por. postanowienie z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 197/02, OSNC 2004 r., nr 3, poz. 49). Uzasadnienie omawianej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zawiera – w konfrontacji z motywami rozstrzygnięcia – przekonujących argumentów, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 5 k.c., art. 5, art. 212 i art. 232 k.p.c., uzasadniającym oczywistą zasadność skargi kasacyjnej w wyżej przedstawionym rozumieniu. Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia (art. 3989 § 2 k.p.c.).[aw]