Supreme Court dismisses cassation appeal for lack of legal interest in civil status act correction.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the cassation appeal against a lower court's rejection of a request to correct a death certificate. The applicant, who served in organizations dedicated to the deceased's memory, argued that historical truth required the correction but failed to prove a personal legal interest under the Civil Status Act. The court held that only the deceased, their relatives, or the prosecutor have standing, excluding general historical or archival interests.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 33 Prawa o aktach stanu cywilnego; Art. 510 § 1 k.p.c.: A person seeking correction of a civil status act must demonstrate a direct legal interest, which does not include general historical truth or archival purposes.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CSK 125/14 POSTANOWIENIE Dnia 23 lipca 2014 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z wniosku K. W.przy uczestnictwie Z. B.o sprostowanie aktu zgonu,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 lipca 2014 r.,na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w K.z dnia 30 lipca 2013 r., sygn. akt II Ca […], 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) przyznaje adw. M. W. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w K. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych), powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawcy w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 lipca 2013 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu pierwszej instancji oddalającego wniosek o sprostowanie danych w bliżej opisanym we wniosku akcie zgonu A. Z. przez stwierdzenie, że dotyczy on E. Ś.-R. bądź o unieważnienie tego aktu i ustalenie nowego aktu na dane osobowe E. Ś.-R..Sądy obu instancji wskazując na określony w art. 33 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (j.t: Dz. U. z 2011 r., Nr 212, poz. 1264 ze zm. – dalej: „Pr.a.s.c.”) krąg osób uprawnionych do złożenia wniosku o sprostowanie lub unieważnienie aktu stanu cywilnego, którymi są: osoba zainteresowana, prokurator lub urzędnik stanu cywilnego oraz odwołując się do wynikającej z art. 510 § 1 k.p.c. definicji osoby zainteresowanej w postępowaniu nieprocesowym stwierdziły, że wnioskodawca nie jest osobą zainteresowaną, w rozumieniu powyższych przepisów.
Nie wykazał bowiem, by łączył go stosunek pokrewieństwa z E. Ś.-R. ani by miał interes prawny w uzyskaniu żądanego rozstrzygnięcia wynikający z jakichkolwiek zdarzeń prawnych wywołujących konieczność uregulowania wiążących się z nimi stosunków prawnych i rodzących obiektywną potrzebę wszczęcia postępowania. W szczególności, w ocenie Sądów, fakt, że wnioskodawca pełni funkcje w związkach i stowarzyszeniach poświęconych osobie i pamięci E. Ś.-R. i – jak wskazał - jego wniosek podyktowany jest potrzebą ochrony prawdy historycznej i celami archiwalnymi, nie uzasadnia istnienia jego interesu prawnego, w rozumieniu wskazanych wyżej przepisów.
W skardze kasacyjnej wnioskodawca, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, powołał się na przesłanki przedsądu przewidziane w art. 3989 § 1 pkt.4 i 1 k.p.c. Oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wywiódł z wadliwej, jego zdaniem, wykładni przez Sąd Okręgowy pojęcia osoby zainteresowanej w rozumieniu art. 510 § 1 k.p.c., z pominięciem wykładni dokonanej przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 19 lutego 1981 r. III CZP 2/81 (OSNCP 1981/8/144) i istnienia obiektywnej potrzeby wszczęcia przedmiotowego postępowania ze względu na osobę, której wniosek dotyczy oraz konieczność ochrony prawdy historycznej i ustalenia prawdy materialnej w interesie wymiaru sprawiedliwości oraz historii narodu polskiego.
Stwierdził też, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne w zakresie normy art. 510 § 1 k.p.c.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z jednolitym stanowiskiem Sądu Najwyższego skarżący, który jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3981 § 1 pkt. 1 k.p.c. powinien wykazać w wyodrębnionym, pogłębionym i wyczerpującym wywodzie prawnym, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne. Wymaga to przedstawienia tego zagadnienia przez odpowiednie sformułowanie, wskazania przepisu prawa, na tle którego powstało, przedstawienia kontrowersji i rozbieżnych ocen prawnych, jakie zagadnienie wywołuje, wykazania, że mają one tak poważny i uniwersalny charakter, iż wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy koniecznego nie tylko do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, lecz przydatnego także dla rozwoju judykatury (porównaj między innymi orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r.
II CZ 35/01, OSNC 2002/1/11, z dnia 7 czerwca 2005 r. V CSK 3/05 i z dnia 13 lipca 2007 r. III CSK 180/07, nie publ.). Wnioskodawca nie wykazał żadnej z tych okoliczności, a przede wszystkim nie sformułował jakiegokolwiek zagadnienia prawnego.Nie wykazał też, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt. 4 k.p.c. Jak wielokrotnie wskazywał Sąd Najwyższy wymaga to wykazania, że w sprawie doszło do kwalifikowanego, oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy oraz że w wyniku takiego naruszenia prawa, zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe.
Nie chodzi zatem o wadliwą wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie określonego przepisu prawa. lecz o błędy ewidentne, oczywiście naruszające powszechnie znane i przyjęte zasady wykładni i stosowania prawa (porównaj między innymi postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004/6/100, z dnia 10 stycznia 2003 r. V CZ 187/02, OSNC 2004/3/49 i z dnia 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07, nie publ.).Zarzucając błędną wykładnię pojęcia interesu prawnego i osoby zainteresowanej, w rozumieniu art. 410 § 1 k.p.c. w zw. z art. 33 Pr.a.s.c., skarżący nie przedstawił argumentów, które pozwalałyby na ocenę, że wykładnia dokonana przez Sąd Okręgowy była ewidentnie wadliwa.
Uzasadnienie wniosku w tym zakresie sprowadza się w istocie do polemiki z tą wykładnią i przedstawienia własnej, co nie jest wystarczające do wykazania oczywistej zasadności skargi kasacyjnej, w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt. 4 k.p.c.. Wbrew zarzutom skarżącego Sąd Okręgowy uwzględnił wykładnię pojęcia „osoby zainteresowanej” zaprezentowaną w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 1981 r. III CZP 2/81 i wyjaśnił jak należy rozumieć wskazaną w nim „obiektywną potrzebę wszczęcia postępowania nieprocesowego”, jako obiektywnie rozumianą potrzebę uzyskania w postępowaniu sądowym zaspokojenia interesu prawnego osoby zainteresowanej, a więc rozstrzygnięcia o istnieniu lub nieistnieniu określonego stosunku prawnego lub prawa albo ukształtowaniu prawa lub stosunku prawnego dotyczącego jej sfery prawnej.
Trafnie też ocenił, że tak rozumiany interes prawny nie obejmuje wystąpienia z wnioskiem w celu ustalenia prawdy historycznej w interesie ogólnym lub w celach archiwalnych. W takiej sytuacji uprawnionym do złożenia wniosku na podstawie art. 33 Pr.a.s.c. jest wyłącznie prokurator lub kierownik urzędu stanu cywilnego, zobowiązani do ochrony interesu publicznego w zakresie prawidłowości aktów stanu cywilnego.Biorąc wszystko to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w granicach zaskarżenia.O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym Sąd Najwyższy orzekł na podstawie § 19 i 20 w zw. z § 11 ust.1 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (j.t:
Dz. U. z 2013 r., poz. 461). [aw]