Supreme Court denies transfer of civil case due to mandatory judge disqualification under new statute.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court refused the request to transfer the civil case to another court of equal jurisdiction. The defendant judge, who presided over the original proceedings, was statutorily disqualified from hearing the matter due to her current assignment in the same court. Consequently, the lower court's application for transfer under the general impartiality clause was rejected in favor of the specific mandatory disqualification rule.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 441 § 1, 2 k.p.c.; Art. 481 k.p.c.: When a judge is statutorily disqualified from hearing a case, the competent court must transfer the matter to another court of equal jurisdiction pursuant to Art. 481 k.p.c., rather than applying the general transfer provisions of Art. 441 k.p.c.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CO 91/21 POSTANOWIENIE Dnia 2 grudnia 2021 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Szanciło w sprawie z powództwa C. S.A. w K.przeciwko A. K.o ochronę dóbr osobistych,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 2 grudnia 2021 r.,na skutek przedstawienia przez Sąd Okręgowy w K. sprawy o sygn. akt I C […], celem przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu odmawia przekazania sprawy.
UZASADNIENIE
Powód C. S.A. w K. wniósł pozew przeciwko A. K. o ochronę dóbr osobistych. Pozwana jest sędzią, która prowadziła postępowanie w IX Wydziale Sądu Okręgowego w K. z powództwa tej spółki, a zarzuty opisane w pozwie dotyczą bezpośrednio czynności pozwanej jako sędziego.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 441 § 1 i 2 k.p.c. sąd właściwy do rozpoznania sprawy może wystąpić do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, jeśli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.W trybie tego przepisu wystąpił Sąd Okręgowy.
Powyższy przepis koreluje z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, który zapewnia i kształtuje prawo do rozpoznania sprawy przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Jednocześnie jednak stanowi wyjątek od zasad właściwości sądu ustalonych w art. 15-42 k.p.c., co oznacza, że powinien być wykładany ściśle, a nie w sposób rozszerzający. Trzeba jednak zauważyć, że o ile pozwana prowadziła sprawę o sygn. akt IX GC (…) jako sędzia delegowana do Sądu Okręgowego w K., to aktualnie - jak wynika z informacji ujawnionych na stronie internetowej tego Sądu (www.[...].so.gov.pl) - jest ona sędzią Sądu Okręgowego w K. w II Wydziale Cywilnym Odwoławczym, będąc jednocześnie sędzią wizytatorem w X Wydziale Wizytacyjnym (data powołania na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego - 7 lipca 2021 r.).
W takiej sytuacji ma zastosowanie art. 481 k.p.c., gdyż pozwana jest wyłączona z mocy ustawy od rozpoznania niniejszej sprawy (na podstawie art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c.). Nie ma przy tym zastosowanie uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 26 lipca 2019 r. (I NOZP 1/19, OSNKN 2020, nr 1, poz. 1), która dotyczy wyłączenia sędziego na wniosek.Artykuł 481 k.p.c. to nowe rozwiązanie legislacyjne, które zostało wprowadzone na podstawie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1469 ze zm.).
Przepis ten wszedł w życie z dniem 7 listopada 2019 r. i miał - w założeniu ustawodawcy - zapewnić obiektywną bezstronność sądu przez wyłączenie pozostałych sędziów orzekających w danym sądzie, jeżeli w sprawie zaszła jedna z przyczyn wyłączenia wymienionych art. 48 § 1 pkt 1-4 k.p.c. w odniesieniu do któregoś z sędziów tego sądu. Faktycznie jest to postać curia inhabilis, a nie iudex inhabilis, której koncepcja sprowadza się do przyjęcia, że sam fakt orzekania w tym samym sądzie, w którym zaistniała przyczyna wyłączenia sędziego wymieniona w powołanych przepisach, może w odczuciu stron postępowań budzić wątpliwości co do bezstronności innych sędziów orzekających w tym samym sądzie.
Nie rozważa się w tym wypadku stosunków służbowych czy towarzyskich łączących pozostałych sędziów z sędzią wyłączonym na podstawie któregoś z czterech pierwszych punktów art. 48 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu nowelizacji wprost wskazano na konieczność wykluczenia „oczywistych zależności osobistych (koleżeńskich, towarzyskich) między wyłączonym sędzią a pozostałymi sędziami danego sądu na rozstrzygnięcie danej sprawy”. Nie ma przy tym znaczenia, że sędzia wyłączony nie został wylosowany do rozpoznania tej konkretnej sprawy, czy nawet orzeka w innym pionie niż pion, w który toczy się dana sprawa.
Nie ma również znaczenia wielkość sądu, aczkolwiek w praktyce oczywiste jest, że omawiany problem zależności osobistych nabiera szczególnego znaczenia w małych sądach, zaś w sądach liczących kilkudziesięciu czy kilkuset sędziów w wielu wypadkach traci na znaczeniu, niemniej ustawodawca uznał, że postrzeganie sądu - nawet w tej ostatniej sytuacji - jest wartością nadrzędną. Konsekwencją wyłączenia sędziego w sytuacjach, gdy jest on osobiście zainteresowany w sprawie, jest rozpoznanie sprawy przez inny sąd.W razie stwierdzenia wyłączenia sędziego będącego stroną wynikającego z mocy samej ustawy (art. 48 § 1 pkt 1-4 k.p.c.) sąd właściwy (w tym wypadku Sąd Okręgowy) powinien zatem, zgodnie z art. 481 k.p.c., wystąpić do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu równorzędnego do rozpoznania tej sprawy, a sąd przełożony powinien wyznaczyć taki sąd.
Nie ma zatem podstaw do zastosowania w tej sytuacji art. 441 k.p.c.Mając powyższe na względzie, na podstawie powołanych przepisów, orzeczono jak w sentencji postanowienia. jw