Supreme Court rejects transfer of civil debt case due to plaintiff's judicial service, ruling it requires judge disqualification instead.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the Regional Court's request to transfer a civil debt case to another court of equal jurisdiction. The plaintiff, a judge at the Regional Court, argued that her collegial relationships with the judges would compromise the court's impartiality. The Supreme Court ruled that such personal relationships only justify disqualifying specific judges under separate provisions, not transferring the entire case, as the statutory requirement for transfer was not met.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 441 k.p.c.; Art. 44 k.p.c.; Art. 45 ust. 1 Konstytucji RP; Art. 442 k.p.c.; Art. 481 k.p.c.: Transfer of a civil case to another court of equal jurisdiction is strictly limited to circumstances affecting the court as an institution, not individual judges, and personal acquaintances between a party and judges do not justify transfer but rather disqualification.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III CO 836/24 POSTANOWIENIE 5 grudnia 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Adam Doliwa na posiedzeniu niejawnym 5 grudnia 2024 r. w Warszawiew sprawie z powództwa A. M. i M. M.przeciwko E. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P.o zapłatę,na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy w G. postanowieniem z 3 lipca 2024 r., X Co 1434/24,o przekazanie do sądu równorzędnego, odmawia przekazania sprawy sądowi równorzędnemu. [D.R.]
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 3 lipca 2024 r. Sąd Rejonowy w G. wystąpił na podstawie art. 441 k.p.c. do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy z powództwa A. M., M. M. przeciwko E. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w P. o zapłatę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, przez wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że powódka jest sędzią Sądu Rejonowego w G., wcześniej przez wiele lat pełniła służbę w Sądzie Rejonowym w S., z powyższych względów utrzymuje relacje koleżeńskie z większością sędziów Sądu występującego oraz sądu odwoławczego.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wniosek nie jest zasadny.Zgodnie z treścią art. 441 k.p.c. przekazanie przez Sąd Najwyższy sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest możliwe tylko wówczas, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, a w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.
Należy wskazać, że przepis ten odnosi się wyłącznie do takich okoliczności, które mogą skutkować powstaniem rzeczywistego wpływu na swobodę orzekania w ramach danego sądu lub stwarzać obiektywnie uzasadnione bądź usprawiedliwione przekonanie o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy bezstronnie. W szczególności chodzi o przeszkody dotyczące danego sądu rozumianego instytucjonalnie, jako organ wymiaru sprawiedliwości, nie zaś przeszkody dotyczące poszczególnego sędziego, ponieważ w takim przypadku do rozwiązania zaistniałych wątpliwości służy instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w danej sprawie.Warto zaznaczyć, że art. 441 k.p.c. stanowi wyjątek od konstytucyjnej (zob. art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i kodeksowej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy.
Zatem powinien być interpretowany ściśle (zob. postanowienia SN: z 28 września 2021 r., II CO 72/21; z 20 kwietnia 2022 r., III CO 365/22; z 17 maja 2022 r., III CO 526/22). Tym samym do przekazania sprawy do innego sądu może dojść tylko w przypadku powstania takich okoliczności faktycznych dotyczących przedmiotowych lub podmiotowych cech konkretnej sprawy, które świadczą jednoznacznie o tym, że jej rozpoznanie przez sąd właściwy miejscowo i rzeczowo według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości.Argumentacja zawarta w uzasadnieniu postanowienia z 3 lipca 2024 r., ograniczona do powołania się na fakt utrzymywania przez powódkę, będącą sędzią, relacji koleżeńskich z większością sędziów Sądu występującego oraz sądu odwoławczego, nie daje podstaw do uznania, że rozpoznanie sprawy przez Sąd Rejonowy w G. wiązałoby się z negatywnymi konsekwencjami określonymi w art. 441 § 1 k.p.c. Okoliczność, że strona jest osobistą znajomą niektórych, czy nawet wszystkich sędziów orzekających w Sądzie występującym, może wyłącznie powodować uzasadnioną wątpliwość odnośnie do bezstronności, dotyczącą konkretnego sędziego, względnie konkretnych sędziów.
Wówczas zastosowanie ma instytucja wyłączenia sędziego. O konieczności zaś przekazania sprawy przez Sąd Najwyższy innemu sądowi równorzędnemu nie może przesądzać ewentualne zaistnienie podstaw wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy, w stosunku do części, nawet istotnej, sądu występującego. Podstaw stosowania art. 441 k.p.c. nie można utożsamiać z podstawami wyłączenia sędziego (zob. postanowienia SN: z 19 listopada 2020 r., V CO 213/20; z 28 września 2021 r., II CO 72/21). Przekazania sprawy w trybie art. 441 k.p.c., tj. wyłączenia sądu, nie można także uzasadniać złożeniem wniosku (wniosków) o wyłączenie sędziów, gdyż w tym aspekcie przepisami szczególnymi, tym samym wyprzedzającymi stosowanie art. 441 k.p.c., i skutkującymi bezzasadnością wystąpienia o przekazanie sprawy na tej podstawie, są art. 442 i 481 k.p.c. (zob. postanowienia SN: z 19 grudnia 2019 r., V CO 294/19, OSNC 2020, nr 9, poz. 75; z 30 stycznia 2020 r., III CO 4/20, OSNC 2020, nr 9, poz. 78).Również ewentualne wnioski o wyłączenie sędziego nie stanowią podstawy do przekazania sprawy przez Sąd Najwyższy w trybie art. 441 k.p.c. innemu sądowi równorzędnemu.
W takim przypadku Sąd powinien rozważyć wystąpienie na podstawie art. 44 k.p.c., zgodnie z którym jeżeli sąd właściwy nie może z powodu przeszkody rozpoznać sprawy lub podjąć innej czynności, sąd nad nim przełożony wyznaczy inny sąd równorzędny.W świetle powyższego należało stwierdzić, że Sąd występujący w postanowieniu z 3 lipca 2024 r. nie wykazał, że okoliczności przesądzające o zasadności przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu zachodzą w sprawie względem Sądu Rejonowego w G., a to, iż powódka pełni służbę sędziowską w Sadzie występującym samo w sobie nie jest równoznaczne z wykazaniem, że wpłynie to negatywnie na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.Z tych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 441 § 1 k.p.c. odmówił przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. [D.R.][ał]