Supreme Court dismisses jurisdiction objection as plaintiff now resides in Poland, establishing last residence rule.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the request to designate a competent court for a divorce case. The lower court had initially found no jurisdiction because both spouses resided in the UK, but the Supreme Court noted the plaintiff subsequently moved to Poland. The court ruled that the plaintiff's new residence in Poland established the necessary connection under the Civil Procedure Code, rendering the jurisdictional objection inadmissible.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 41 k.p.c.; Art. 45 § 1 k.p.c.: Jurisdiction in divorce cases is determined by the last common residence of spouses; if neither resides in the same court district, the court of the spouse's current residence becomes competent, and a designation request is rejected if facts change to establish jurisdiction.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
Sygn. akt III CO 814/22 POSTANOWIENIE Dnia 20 września 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Szanciło w sprawie z powództwa K. K.przeciwko A. K.o rozwód,na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 września 2022 r.,na skutek przedstawienia przez Sąd Okręgowy w Częstochowie sprawy o sygn. akt I 1 RC 575/22 celem oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy oddala wniosek.
UZASADNIENIE
Stosownie do art. 45 § 1 k.p.c., jeżeli na podstawie przepisów kodeksu postępowania cywilnego nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo.Właściwość miejscową w sprawach o rozwód określa art. 41 k.p.c., który stanowi, że powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu.
Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma – sąd miejsca zamieszkania powoda.Przedstawiając sprawę Sądowi Najwyższemu, Sąd Okręgowy wskazał, że strony procesu mieszkają poza granicami Polski (w Leicester w Wielkiej Brytanii).W związku z tym należy wskazać, że w art. 41 k.p.c. określono wyłączną właściwość miejscową sądu dla spraw ze stosunku małżeństwa, przy czym pierwszą podstawą określenia właściwości jest ostatnie miejsce zamieszkania małżonków w okręgu danego sądu, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu.
W orzecznictwie wskazuje się, że sąd miejsca ostatniego wspólnego zamieszkania małżonków nie przestaje być właściwy dla powództwa ze stosunku małżeństwa, jeżeli jeden z małżonków zamieszkuje nadal w okręgu tego sądu, choćby nie w tej samej miejscowości, w której strony zamieszkiwały wspólnie (zob. np. orzeczenie SN z 12 czerwca 1951 r., C 428/51, OSNCK 1953 nr 3, poz. 62).Ponieważ w niniejszej sprawie w dacie wytoczenia powództwa małżonkowie ani nie mieszkali w okręgu tego samego sądu, ani nie mieli ostatniego miejsca zamieszkania w Polsce, należało przejść do kolejnych podstaw właściwości.
Dopiero gdyby żadna z nich nie zachodziła, a więc w okolicznościach danej sprawy nie byłoby możliwe ustalenie właściwości miejscowej na podstawie art. 41 k.p.c., to wniosek do Sądu Najwyższego o orzeczenie na podstawie art. 45 k.p.c. mógłby zostać uwzględniony. Przy czym nie sposób pominąć, że pismem z 6 września 2022 r. Sąd Okręgowy poinformował Sąd Najwyższy, że powódka zmieniła adres zamieszkania na miejscowość w Polsce (Z.). Ponieważ należy wziąć pod uwagę stan rzeczy na datę orzekania (na posiedzeniu niejawnym), Sąd Najwyższy nie mógł nie uwzględnić tej okoliczności (mimo zasadności przedstawienia sprawy w dacie postanowienia Sądu Okręgowego), co oznacza, że odpadła przesłanka z art. 45 § 1 w zw. z art. 41 k.p.c.Powyższe oznacza, że w niniejszej sprawie art. 45 § 1 k.p.c. nie ma zastosowania, a więc wniosek należało oddalić.[as]