Supreme Court dismisses divorce case designation request due to lack of factual justification in lower court ruling.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the lower court's request to designate a competent court for a divorce proceeding. The District Court in Koszalin failed to provide factual grounds justifying why the venue could not be determined under Article 41 of the Code of Civil Procedure. The Supreme Court ruled that the burden of proving the necessity for designation lies with the lower court, which must explicitly detail the circumstances preventing venue determination in its own reasoning.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 45 k.p.c.; Art. 41 k.p.c.: The Supreme Court may designate a court only when the lower court fails to determine venue based on specific circumstances; the lower court must substantiate this failure with concrete facts in its own ruling, not by merely requesting designation.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III CO 487/26 POSTANOWIENIE 7 maja 2026 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Trzebiatowski na posiedzeniu niejawnym 7 maja 2026 r. w Warszawiew sprawie z powództwa B.Ł.przeciwko A.Ł.o rozwód,na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Koszaliniepostanowieniem z 13 kwietnia 2026 r., I 2C 125/26,o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy, odmawia oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy.
UZASADNIENIE
B.Ł. wniósł do Sądu Okręgowego w Koszalinie pozew o rozwód.Postanowieniem z 13 kwietnia 2026 r. Sąd ten zwrócił się do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo w tej sprawie. Sąd ten zrezygnował z zamieszczenia uzasadnienia oraz podstawy prawnej swojego wystąpienia.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 45 k.p.c., jeżeli na podstawie przepisów kodeksu nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, Sąd Najwyższy oznaczy sąd, przed który należy wytoczyć powództwo (§ 1).
O oznaczenie sądu, przed który należy wytoczyć powództwo, występuje sąd, do którego wpłynął pozew (§ 2).Wymaga zaznaczenia, że wystąpienie do Sądu Najwyższego w trybie art. 45 k.p.c. jest uzasadnione tylko pod warunkiem, że nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej sądu, przed który należy wytoczyć powództwo. W sprawach o rozwód właściwość miejscową określa art. 41 k.p.c., który stanowi, że powództwo ze stosunku małżeństwa wytacza się wyłącznie przed sąd, w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu.
W braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma - sąd miejsca zamieszkania powoda. A zatem dopiero, jeśli nie jest możliwe ustalenie właściwości miejscowej na podstawie art. 41 k.p.c., zastosowanie może znaleźć art. 45 k.p.c. (np. postanowienie SN z 30 marca 2021 r., V CO 61/21).W orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie wskazywano, że przyczyny uzasadniające oznaczenie sądu na podstawie art. 45 k.p.c. muszą być wykazane. Przedstawienie okoliczności, które świadczyłyby o wystąpieniu stanu rzeczy wypełniającego hipotezę normy wynikającej z art. 45 k.p.c., należy do sądu występującego o oznaczenie sądu właściwego - co może nastąpić wyłącznie w uzasadnieniu takiego postanowienia (np. postanowienia SN: z 13 listopada 2007 r., III CO 17/07, z 1 czerwca 2015 r„ III CO 37/15, OSNC 2015/12/150, z 29 maja 2018 r„ III CO 56/18, OSNC-ZD 2019/2/25 oraz z 15 października 2021 r., IV CO 162/21, a ostatnio także m.in. z 22 maja 2025 r., III CO 571/25).Sąd Okręgowy w Koszalinie nie uzasadnił swojego wystąpienia.
Rekonstrukcja okoliczności oraz argumentów mających uzasadnić oznaczenie sądu właściwego nie należy do Sądu Najwyższego.Mając na uwadze przedstawione argumenty, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia. (M.K.)[SOP]