Supreme Court rejects divorce case transfer due to judge's disqualification, applying special court transfer rule instead.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the Regional Court's request to transfer a divorce case to another court of equal jurisdiction. The Regional Court sought transfer because the defendant was a judge of the same court, arguing it would ensure impartiality. The Supreme Court ruled that since the judge was disqualified under specific grounds, the special procedure for transferring cases involving a disqualified judge applies, rendering the general transfer request inadmissible.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 441 § 1 k.p.c.; Art. 481 k.p.c.: When a judge is disqualified from hearing a case under Art. 48 § 1 k.p.c., the superior court must designate another court of equal jurisdiction pursuant to Art. 481 k.p.c., which acts as lex specialis to the general transfer rule in Art. 441 k.p.c.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IATesto completo
III CO 1416/24 POSTANOWIENIE 18 grudnia 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Krzysztof Grzesiowski na posiedzeniu niejawnym 18 grudnia 2024 r. w Warszawiew sprawie z powództwa C.S.przeciwko I.P.o rozwód,na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Bydgoszczypostanowieniem z 7 listopada 2024 r., X C 1716/24,o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, odmawia przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu (art. 441 § 1 kpc). (G.N.-J.)
UZASADNIENIE
1. Postanowieniem z 7 listopada 2024 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy wystąpił do Sądu Najwyższego na podstawie art. 441 k.p.c. o przekazanie do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu sprawy z powództwa C.S. przeciwko I. P. o rozwód.2. W uzasadnieniu wskazał, że pozwana jest sędzią Sądu Okręgowego w Bydgoszczy, obecnie delegowaną do Sądu […], zaś powód jest radcą prawnym i wielokrotnie występował przed Sądem Okręgowym w Bydgoszczy jako pełnomocnik stron stąd, zdaniem sądu zasadnym jest, dla dobra wymiaru sprawiedliwości, aby sprawę rozpoznawał inny sąd równorzędny.3.
Zgodnie z art. 441 § 1 k.p.c. przekazanie przez Sąd Najwyższy sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu jest możliwe tylko wówczas, gdy wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, a w szczególności wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.4. Wskazany przepis stanowi odstępstwo od konstytucyjnej i ustawowej reguły rozpoznania sprawy cywilnej przez sąd miejscowo właściwy, co powoduje konieczność jego ścisłej wykładni. W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że przepis art. 441 k.p.c. ma na względzie przeszkody dotyczące danego sądu jako organu wymiaru sprawiedliwości, a nie przeszkody odnoszące się do poszczególnych sędziów, gdyż w tym przypadku do rozwiązania zaistniałych wątpliwości służy instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w danej sprawie.
5. Sąd Najwyższy w składzie orzekającym zajmuje stanowisko, iż przedmiotowy wniosek nie podlega rozpoznaniu na podstawie art. 441 k.p.c., albowiem w tej sprawie znajduje zastosowanie art. 481 k.p.c., zgodnie z którym w przypadku wyłączenia sędziego na podstawie art. 48 § 1 pkt 1-4 k.p.c., sąd występuje do sądu nad nim przełożonego o wyznaczenie innego sądu do rozpoznania sprawy, a sąd przełożony wyznacza inny równorzędny sąd. Stanowisko to można uznać za ugruntowane w dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob. postanowienia SN: z 29 grudnia 2020 r., V CO 169/20; z 31 marca 2021 r., I CO 35/21; z 20 sierpnia 2021 r., III CO 52/21; z 6 października 2021 r., II CO 118/21; z 4 listopada 2021 r., IV CO 197/21; z 2 grudnia 2021 r., III CO 91/21; z 25 sierpnia 2022 r., III CO 594/22, i z 4 kwietnia 2023 r.).
6. W ocenie Sądu Najwyższego art. 481 k.p.c. należy rozumieć w ten sposób, że jeśli stroną w konkretnej sprawie jest określony sędzia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania sprawy, to na wniosek tego sądu sąd nad nim przełożony wyznacza do jej rozpoznania inny sąd równorzędny i to bez względu na to, czy sędzia wyłączony z mocy ustawy został wyznaczony do jej rozpoznania. Faktycznie jest to postać curia inhabilis, a nie iudex inhabilis (zob. uzasadnienie uchwały SN z 13 października 2022 r., III CZP 95/22).
7. Przepis ten należy więc uznać za lex specialis wobec regulacji z 441 k.p.c. W każdym przypadku, gdy zajdą przesłanki z art. 48 § 1 pkt 1-4 k.p.c. aktualizuje się obowiązek wyznaczenia innego sądu równorzędnego do rozpoznania sprawy z udziałem tego sędziego w trybie, o którym mowa w art. 481 k.p.c.
8. Dlatego na podstawie art. 441 § 1 k.p.c. orzeczono jak w sentencji. (G.N.-J.)r.g.