Supreme Court dismisses transfer request under Art. 441 CPC as mere cooperation with courts does not threaten judicial impartiality.
Sintesi Legislator
Generato dall'IAThe Supreme Court dismissed the Regional Court's request to transfer a joint property division case to another court under Article 441 of the Civil Procedure Code. The Regional Court had transferred the case because the plaintiff allegedly influenced judges through her long-term professional cooperation with the Łódź appellate courts. The Supreme Court ruled that such professional relationships do not constitute a real threat to judicial impartiality or public confidence in the proceedings.
Regesto Legislator
Generato dall'IAArt. 441 k.p.c.; Art. 531 § 1 pkt. 3 k.p.c.; The transfer of a case to another court under Article 441 of the Civil Procedure Code is strictly limited to situations where specific circumstances create a real and objective threat to judicial impartiality, and mere professional cooperation between a party and a court does not satisfy this requirement.
Parole chiave
Generato dall'IADisposizioni normative citate
Generato dall'IAGiurisprudenza citata
Generato dall'IADecisioni correlate
Generato dall'IATesto completo
III CO 138/24 POSTANOWIENIE 21 marca 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Ewa Stefańska na posiedzeniu niejawnym 21 marca 2024 r. w Warszawiew sprawie z wniosku J.B.z udziałem A.B.o podział majątku wspólnego,na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy w Zgierzupostanowieniem z 2 sierpnia 2023 r., I Ns 570/23,o oznaczenie sądu właściwego, oddala wniosek.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 2 sierpnia 2023 r. Sąd Rejonowy w Zgierzu wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy o podział majątku wspólnego z wniosku J.B. z udziałem A.B. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 k.p.c. Sąd Rejonowy wskazał, że wnioskodawczyni J.B. wystąpiła do Sądu Rejonowego w Zgierzu z wnioskiem o podział majątku wspólnego. W odpowiedzi na wniosek uczestnik postępowania wniósł o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Rejonowego w Zgierzu z uwagi na fakt, że wnioskodawczyni od 1998 r. jako biegła współpracuje z sądami apelacji łódzkiej, w tym z Sądem Rejonowym w Zgierzu.
Wnioskodawczyni w sytuacjach konfliktowych miała powoływać się wobec uczestnika postępowania na wpływy posiadane w sądach.Złożony przez uczestnika wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Sądu Rejonowego w Zgierzu jest niedopuszczalny, albowiem sędziowie ci nie zostali wskazani imiennie, a ponadto zgodnie z art. 531 § 1 pkt. 3 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2023 r., niedopuszczalny jest wniosek o wyłączenie sędziego niebędącego członkiem składu orzekającego.Mając powyższe na uwadze, Sąd Rejonowy uznał, że w zaistniałej sytuacji zachodzą przesłanki do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 k.p.c.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Art. 441 k.p.c., dodany przez ustawę z 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1469 ze zm.), wprowadza wyjątek od konstytucyjnej (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i kodeksowej zasady rozpoznawania sprawy przez sąd właściwy i z tej przyczyny powinien być interpretowany ściśle (zob. np. postanowienia SN z 5 marca 2020 r., IV CO 44/20, i z 16 marca 2020 r., IV CO 18/20).
Do przekazania sprawy do innego sądu może zatem dojść jedynie w razie powstania okoliczności faktycznych odnoszących się do przedmiotowych lub podmiotowych cech konkretnej sprawy, świadczących jednoznacznie o tym, że jej rozpoznanie przez sąd właściwy miejscowo i rzeczowo według przepisów kodeksu postępowania cywilnego byłoby niezgodne z interesem publicznym i sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości (zob. postanowienie SN z 10 września 2020 r., II CO 203/20).Przesłanka dobra wymiaru sprawiedliwości ma ocenny charakter, ale z brzmienia art. 441 § 1 k.p.c. wynika, że w rozumieniu tego przepisu składa się na nie „w szczególności” wzgląd na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazano, że chodzi przede wszystkim o sytuacje, które mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny (zob. orzecznictwo przytoczone w postanowieniu SN z 20 maja 2020 r., I CO 21/20, postanowienie SN z 10 września 2020 r., II CO 203/20).
Zastosowania w sprawie art. 441 k.p.c. nie uzasadnia okoliczność, że wnioskodawczyni jest biegłą współpracującą z sądami apelacji łódzkiej. Taka sytuacja nie wskazuje bowiem na występowanie jakichkolwiek czynników wywierających ujemny wpływ na swobodę orzekania lub bezstronność Sądu właściwego. Podkreślić należy, że okoliczności wynikające z przesłanki dobra wymiaru sprawiedliwości muszą być realne i stwarzać rzeczywiste zagrożenie dla prawidłowości funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Obawa wystąpienia w opinii społecznej przekonania, że sprawa nie zostanie w tym Sądzie bezstronnie rozpoznana, musi być realna, a nie hipotetyczna (zob. postanowienie SN z 16 marca 2020 r., IV CO 18/20).
Z wystąpienia Sądu Rejonowego nie wynikają natomiast konkretne powody świadczące o tym, że Sąd właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy jest obciążony czynnikami wpływającymi na jego bezstronność czy swobodę orzekania w niniejszej sprawie. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji. (A.G.)(r.g.)