Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CKN 926/98 Generato dall'IA

Supreme Court dismisses appeal for revocation of gift due to lack of gross ingratitude. The court finds the mother's actions did not meet the legal threshold for revocation under the Civil Code.

Numero d'incarto III CKN 926/98
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Respinto (Dismissed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court dismissed the cassation appeal filed by parents seeking to revoke a gift of land shares made to their daughter. The lower courts found that the daughter's conduct, including proposing to dissolve the family farm, did not constitute gross ingratitude under the Civil Code. The court ruled that the specific actions taken by the daughter did not meet the high legal standard required to trigger the right of revocation.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 898 § 1 k.c.; Art. 899 § 2 k.c.: Gross ingratitude requires conduct so severe that it causes the donor to feel it highly negatively, such as committing crimes against life or health or violating personal duties like refusing assistance during illness.

Parole chiave

Generato dall'IA
gross ingratitude revocation of gift Civil Code family farm dissolution cassation appeal donor rights ethical obligation

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 898 § 1 k.c.
Podstawę żądania stanowił art. 898 § 1 k.c. Powodowie twierdzili, że pozwana
Art. 899 § 2 k.c.
się art. 899 § 2 k.c. Z przepisu zaś tego wynika, że rażąca niewdzięczność
Art. 3931 k.p.c.
Kasacja powodów - oparta na podstawie pierwszej z art. 3931 k.p.c. zawiera zarzut naruszenia art.
art. 898 § 1 k.c
Podstawę żądania stanowił art. 898 § 1 k.c.
art. 3931 k.p.c
Kasacja powodów - oparta na podstawie pierwszej z art. 3931 k.p.c.
art. 899 § 2 k.c
się art. 899 § 2 k.c. Z przepisu zaś tego wynika, że rażąca niewdzięczność

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Sygn. akt III CKN 926/98

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 7 lipca 2000 r.

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSN - Andrzej Wypiórkiewicz

Sędziowie:

SN - Stanisław Dąbrowski

SN - Marian Kocon (spraw.)

Protokolant: Iwona Budzik

po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2000 r.

na rozprawie sprawy z powództwa W. i L. małżonków S.

przeciwko J. W.

o odwołanie umowy darowizny

na skutek kasacji powodów

od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Z.

z dnia 29 kwietnia 1998 r., sygn. akt I Ca […]

oddala kasację.

UZASADNIENIE

Dnia 4 stycznia 1992 r. powodowie zawarli z pozwaną umowę w formie

aktu notarialnego, określoną jako darowizna. Przedmiot jej stanowił udział

w wysokości ½ we własności opisanych bliżej nieruchomości rolnych.

W umowie

zastrzeżono,

iż

zawarcie

jej

nastąpiło

w

trybie

ustawy

z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (jedn. tekst:

Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.).

Powodowie wnieśli o zobowiązanie pozwanej do złożenia oświadczenia

woli o przeniesieniu na powodów przedmiotu wymienionej umowy.

Podstawę żądania stanowił art. 898 § 1 k.c. Powodowie twierdzili, że pozwana

dopuściła się wobec nich rażącej niewdzięczności, uzasadniającej zastosowanie

powołanego przepisu.

Sąd Rejonowy w H. wyrokiem z dnia 4 grudnia 1997 r. oddalił

powództwo, wobec niedopatrzenia się w ustalonym postępowaniu pozwanej

cech rażącej niewdzięczności w rozumieniu art. 898 § 1 k.c.

Zarówno ustalenia Sądu I instancji, jak i jego rozważania prawne zostały

przez Sąd Wojewódzki w Z. uznane za prawidłowe, toteż apelacja powodów

została wyrokiem tego Sądu z dnia 29 kwietnia 1998 r. oddalona.

Kasacja powodów - oparta na podstawie pierwszej z art. 3931 k.p.c. zawiera zarzut naruszenia art. 898 § 1 k.c., i zmierza do zmiany zaskarżonego

wyroku przez uwzględnienie powództwa.

Rozpoznając sprawę w przytoczonych granicach kasacji (art. 39311k.p.c.),

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Darowizna

wytwarza

stosunek

etyczny

między

darczyńcą

a obdarowanym, wyróżniający się etycznym obowiązkiem wdzięczności.

Pogwałcenie tego obowiązku przez dopuszczenie się ciężkich uchybień

opatrzone jest sankcją prawną, przewidzianą w art. 898 § 1 k.c., w postaci prawa

odwołania darowizny. Warunkiem prawa odwołania jest, aby obdarowany

dopuścił się względem darczyńcy rażącej niewdzięczności. Taką kwalifikowaną

postać ma dopiero takie zachowanie się obdarowanego, które w świetle

istniejących reguł moralnych i prawnych świadczy o tym, że darczyńca odczuwa

je wysoce ujemnie. O tym, czy postępowanie obdarowanego przedstawia

się jako rażąca niewdzięczność rozstrzyga sąd. Powołany w kasacji art. 898 § 1

k.c. nie ułatwia tego zadania sądowi, gdyż nie precyzuje pojęcia rażącej

niewdzięczności i nie zawiera także wskazówek, za pomocą których można

byłoby

formułować

jakieś

generalne

elementy

tej

niewdzięczności.

Powszechnie przyjmuje się jednak, że przy tym zadaniu sąd może posiłkować

się art. 899 § 2 k.c. Z przepisu zaś tego wynika, że rażąca niewdzięczność

występuje wtedy, gdy obdarowany dopuszcza się względem darczyńcy

przestępstwa /tak przeciwko życiu, zdrowiu i czci, jak i przeciwko mieniu/, oraz

gdy obdarowany narusza obowiązki wynikające ze stosunków osobistych

łączących go z darczyńcą /np. odmawia udzielenia pomocy w czasie choroby,

mimo oczywistej możliwości/.

Rację mają Sądy niższych instancji, że ustalone zachowanie się pozwanej

względem rodziców – darczyńców nie zawiera znamion rażącej niewdzięczności

we wskazanym wyżej rozumieniu. W szczególności, z przyczyn oczywistych,

nie wyczerpuje jej znamion zachowanie pozwanej związane z prowadzeniem

wspólnych

interesów,

w

tym

propozycja

zniesienia

współwłasności

gospodarstwa rolnego.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 393 12 k.p.c.

jak w sentencji wyroku.

aw

jg