Legislator Giurisprudenza & Legislazione
III CK 134/02 Generato dall'IA

Supreme Court holds State liable for healthcare facility debts when founding body knew of financial deficits but took no action.

Numero d'incarto III CK 134/02
Autorità giudiziaria
Giurisdizione Polonia (PL)
Esito del giudizio Accolto (Allowed)

Sintesi Legislator

Generato dall'IA

The Supreme Court reversed the lower court's dismissal, ordering the State to pay the hospital's medical costs. The hospital argued it was financially insolvent from the start, while the State claimed the facility operated independently and the County, not the Province, was the proper defendant. The Court ruled that the founding body's knowledge of insufficient funds created a duty to intervene, making the State liable for the resulting debts.

Regesto Legislator

Generato dall'IA

Art. 35c ust. 1 u.z.o.z.; Art. 60 ust. 3 u.z.o.z.; Art. 417 k.c.: The founding body of a healthcare facility is liable for its debts if it knew of financial insolvency but failed to take necessary remedial actions under the law.

Parole chiave

Generato dall'IA
State liability healthcare facility financial insolvency founding body duty public function administrative intervention civil liability

Disposizioni normative citate

Generato dall'IA
Art. 35c ust. 1 u.z.o.z.
celu udzielanie świadczeń zdrowotnych i promocji zdrowia. Stosownie do art. 35c
Art. 60 ust. 3 u.z.o.z.
przewidzianej w art. 60 ust. 3 u.z.o.z., polegającej na tym, że organ, który utworzył
Art. 417 k.c.
Skarbowi Państwa odpowiedzialności na podstawie art. 417 k.c. Podstawy tej
Art. 60 ust. 2 u.z.o.z.
Sąd Okręgowy wskazał na przepisy art. 60 ust.
Art. 39315 k.p.c.
Z tych względów należało orzec, jak w sentencji (art. 39315 k.p.c.).
art. 417 k.c
Skarbowi Państwa odpowiedzialności na podstawie art. 417 k.c.
art. 39315 k.p.c
Z tych względów należało orzec, jak w sentencji (art. 39315 k.p.c.).

Ti chiedi come si applica questa sentenza alla tua fattispecie?

Analizza questa decisione insieme alla legislazione federale e cantonale, ai commentari e alla giurisprudenza successiva in Legislator AI.

Apri in Legislator →

Testo completo

Wyrok z dnia 29 października 2003 r., III CK 134/02

Skarb Państwa ponosi odpowiedzialność za zobowiązania

samodzielnego zakładu opieki zdrowotnej, jeżeli organ założycielski –

wojewoda, wiedząc o niedoborze środków finansowych niezbędnych dla

utrzymania sprawności utworzonego zakładu, nie podjął stosownych działań

przewidzianych ustawą z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki

zdrowotnej (Dz.U. Nr 91, poz. 408 ze zm.).

Sędzia SN Jan Górowski (przewodniczący)

Sędzia SN Teresa Bielska-Sobkowicz

Sędzia SN Tadeusz Domińczyk (sprawozdawca)

Sąd Najwyższy w sprawie z powództwa Szpitala św. Anny w M. przeciwko

Skarbowi Państwa – Wojewodzie Ś. i Wojewodzie M. o zapłatę, po rozpoznaniu w

Izbie Cywilnej w dniu 29 października 2003 r. na rozprawie kasacji strony

powodowej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 2 października 2001 r.

zmienił zaskarżony wyrok i zasądził od Skarbu Państwa – Wojewody Ś. na

rzecz Szpitala św. Anny w M. kwotę 1 533 247,71 zł z ustawowymi odsetkami od

dnia 16 kwietnia 2000 r. oraz zasądził od strony pozwanej Skarbu Państwa –

Wojewody Ś. na rzecz strony powodowej kwotę 13 500 zł tytułem kosztów procesu

za wszystkie instancje.

Uzasadnienie

Zespół Opieki Zdrowotnej w M. w pozwie z dnia 17 kwietnia 2000 r. domagał

się zasądzenia od Skarbu Państwa – Wojewody Ś. kwoty 1 533 247,71 zł na

pokrycie poniesionych kosztów ochrony medycznej. Postanowieniem z dnia 7

grudnia 2000 r. Sąd Okręgowy w Kielcach wezwał do udziału w sprawie „w

charakterze pozwanego Skarb Państwa reprezentowany przez Wojewodę M.”.

Zarówno Wojewoda Ś. jak i M. wnieśli o oddalenie powództwa, wyrażając

zapatrywanie, że powodowy Zespół gospodaruje środkami przyznanymi i własnymi

na zasadach samodzielności i w razie ujemnego bilansu posiadanych środków i

poniesionych wydatków nie może być finansowany z zewnątrz, a w szczególności

przez organ założycielski.

Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 7 marca 2001 r. oddalił powództwo, ustalając,

że zarządzeniem z dnia 2 września 1997 r. Wojewoda K. przekształcił Zespół

Opieki Zdrowotnej w M. w Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej, który

w dniu 13 sierpnia 1998 r. został wpisany do rejestru. Na podstawie umowy z dnia

29 października 1998 r. Wojewoda przekazał Zakładowi kwotę 5 020 327,66 zł na

potrzeby jego funkcjonowania w okresie od dnia 1 października do dnia 31 grudnia

1998 r. W dacie zawarcia umowy Wojewoda i Zakład w złożonym oświadczeniu

przyznali, że pozostawione Zakładowi środki nie są wystarczające na pokrycie

kosztów działalności. Sporządzony na dzień 31 grudnia 1998 r. bilans wykazał

niedobór w wysokości dochodzonej kwoty.

Uprawnienia organu założycielskiego przejął z dniem 1 stycznia 1999 r., na

podstawie ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy

reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), Powiat M.

Oznacza to – w przekonaniu Sądu Okręgowego – że Wojewoda Ś. nie jest

legitymowany biernie w sprawie. Ustosunkowując się do zasadności roszczenia,

Sąd Okręgowy wskazał na przepisy art. 60 ust. 1, 3 i 4 ustawy o z dnia 30 sierpnia

1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 91, poz. 408 ze zm. – dalej:

"u.z.o.z."), z których wyprowadził wniosek, że pokrycie ze środków publicznych

ujemnego wyniku finansowego placówki zdrowia może nastąpić nie wcześniej niż

po wydaniu w trybie administracyjnym stosownych zarządzeń lub uchwały o

zmianie formy gospodarki finansowej zakładu lub o jego likwidacji.

Apelację strony powodowej – obecnie Szpitala św. Anny w M. – Sąd

Apelacyjny

oddalił,

podzielając

stanowisko

Sądu

Okręgowego.

Podniósł

jednocześnie, że w okolicznościach sprawy brak podstaw do przyjęcia deliktowej

odpowiedzialności Skarbu Państwa, zważywszy na uregulowanie zawarte w art. 60

ust. 3 u.z.o.z., które uzasadnia stanowisko, iż do czasu podjęcia działań tym

przepisem przewidzianych, zakład opieki zdrowotnej finansuje swoją działalność z

własnych środków, które obowiązany był sam gromadzić. Wojewoda nie był

zobowiązany do podjęcia działań restrukturyzacyjnych, skoro o takiej potrzebie nie

był przez stronę powodową informowany, brak zatem podstaw do przypisania

Skarbowi Państwa odpowiedzialności na podstawie art. 417 k.c. Podstawy tej

odpowiedzialności

nie

można

także

poszukiwać

wśród

przepisów

o

odpowiedzialności za prowadzenie cudzych spraw bez zlecenia, zważywszy, że

zakład realizował tylko własne obowiązki.

W kasacji powodowy szpital zarzucił, że wyrok Sądu Apelacyjnego wydany

został z obrazą art. 60 u.z.o.z., art. 417 i 471 k.c. oraz art. 47 ustawy z dnia 13

października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację

publiczną.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Utworzony przez Wojewodę K. Zespół Opieki Zdrowotnej w M. stał się

wyodrębnionym organizacyjnie zespołem osób i środków majątkowych mającym na

celu udzielanie świadczeń zdrowotnych i promocji zdrowia. Stosownie do art. 35c

ust. 1 u.z.o.z., mógł on być prowadzony jako jednostka budżetowa lub zakład

budżetowy, jeżeli nadanie mu samodzielności byłoby niecelowe lub przedwczesne.

Ustawa nie precyzuje, w jakich przypadkach zachodzi niecelowość względnie

przedwczesność jako przeszkoda nadania zakładowi przymiotu samodzielności, nie

może być jednak wątpliwości, że chodzi tu przede wszystkim o samodzielność

ekonomiczną zakładu, skoro z założenia ma on przeznaczać na koszty swej

działalności posiadane środki oraz uzyskiwane przychody. Ocena w tym względzie,

zważywszy na brzmienie art. 35c ust. 1 zdanie 2 u.z.o.z., pozostawiona została

organowi założycielskiemu.

Wymaganiu samodzielności utworzonego zakładu nie mogły sprostać

przekazane temu zakładowi środki w wysokości 5 020 327,66 zł, zwłaszcza w

zestawieniu z treścią „oświadczenia stron”, w którym zawarto stwierdzenie, ze

„wartość umowy jest za niska” z jednoczesną deklaracją, że „wysokość zmiany

określona zostanie w drodze negocjacji pomiędzy stronami po przedstawieniu przez

Zespół przedsięwzięć, jakie zostały podjęte i wdrożone w celu ograniczenia

kosztów”.

Omawiane oświadczenie nie pozostawia wątpliwości, że Zakład już na

początku swej działalności pozbawiony został możliwości sfinansowania swych

potrzeb. Już wtedy zatem zarysowała się konieczność interwencji administracyjnej

przewidzianej w art. 60 ust. 3 u.z.o.z., polegającej na tym, że organ, który utworzył

samodzielny publiczny zakład opinii zdrowotnej wydaje rozporządzenie o zmianie

formy gospodarki finansowej zakładu lub o jego likwidacji. W okolicznościach

sprawy zbędne było oczekiwanie na inicjatywę w tym względzie zainteresowanego

Zakładu. Wiedza organu założycielskiego o stanie wydolności finansowej

utworzonego Zakładu stanowiła wystarczający argument na korzyść stanowiska, że

organ ten powinien podjąć działania z urzędu zwłaszcza, iż ustawa nie wymaga

złożenia wniosku w tym przedmiocie. Nie jest też uzasadnione zapatrywanie, że

organ założycielski jest zwolniony od bieżącej kontroli stanu sprawności do

samodzielnego działania utworzonego zakładu opieki medycznej, wykonuje bowiem

funkcje publiczne, a w ich katalogu mieści się także podejmowanie, bez zbędnej

zwłoki, czynności zmierzających do usunięcia zagrożeń w zakresie funkcjonowania

zakładów leczniczych. Zaniedbanie tego obowiązku – w stanie faktycznym sprawy –

ewidentne kryje w sobie element bezprawności w rozumieniu art. 417 k.c. Jeżeli w

myśl art. 60 ust. 2 ustawy, ujemny wynik finansowy nie może być podstawą

zaprzestania działalności zakładu, to tym bardziej organ założycielski, któremu taki

ujemny wynik finansowy już jest znany, nie może odsuwać w czasie niezbędnych

działań w tym zakresie. (...)

Z tych względów należało orzec, jak w sentencji (art. 39315 k.p.c.).